Roma İmparatoru Marcus Aurelius, savaş meydanlarında, çadırında ve hayatın ağır sorumlulukları altında tamamen kendi ruhunu eğitmek, teselli bulmak ve metanetini korumak için bu kişisel günlükleri kaleme alıyor. Stoa felsefesinin en samimi ve en pratik rehberi niteliğindeki bu eser; evrenin düzenini, ölümün kaçınılmazlığını, geçici şöhretlerin anlamsızlığını ve insanın sadece kendi zihnine ve erdemine odaklanması gerektiğini öğütlüyor. Yüzyıllar öncesinden gelen bu ses, modern dünyanın kargaşası içinde yönünü kaybeden ruhlar için zamansız bir sığınak ve derin bir bilgelik kaynağı sunuyor.
Stoacı Felsefeyi anlamak için çok değerli bir eser felsefe ile ilgileniyorsanız bir yerde bir stoacılık sözüne rastlarsınız. Ve bunun Stoa isimli bir felsefeciden gelmediğini ve çok düşünürlü bir akım olduğunu farkettiğinizde size yol gösterecek bir kitap. Tabii tüm ABD yazarları gibi pragmatist yaklaşım ön planda : “Ne işime yarayacak?” Yaşam felsefesi açısından bakarak bugün ki yaşam koşullarına antik stoacılığı uyarlıyor. Bu zorlama girişim stoacılığı daha iyi anlamayı sağlıyor. Meraklısına
Filozoflarla Beş Çayı serisinde, sizin de parçası olduğunuzu hissedeceğiniz bir sohbet eşliğinde, farklı coğrafyalardan filozofların yaşamları ve fikirleriyle günümüz insanına nasıl seslendiğine şahit olacaksınız.
Bu alanda okumayı sevdiğim için içindeki çizimleriyle hayran kaldığım #stoafelsefesi ne gelir gelmez başladım ve içeriğinde yer alan Seneca, Epiktetos, Marcus Aurelius düşünceleri yaşam biçimleriyle bende ayrı bir ufuk açtı. Benzeri bir stoa kitabı okumuş keyif almıştım. Burada sevgili Kemal Karadayı ve Umut Dinçşahin kendilerine ayrılan minik bölümlerde felsefeye dair paylaşımlarda bulunuyor. Yüz sayfa akıp giderken üç düşünürün önemli parolaları da bölüm sonlarında özetleniyor.
*Bugün içinde bulunduğumuz modern dünyada yaşadığımız bilinmez, belirsiz ve kaotik durumlara karşı özellikle stoacı filozoflar ve bu filozofların fikirleri yol gösterebilir. Acı, korku ve endişe durumları karşısında hazırlıklı olmamız için bize rehber olabilirler.
*Stoacılık Sokrates'ten itibaren Kiniklerin de etkisi ile ortaya çıkan; unvanları, zenginliği reddetmeyen ancak bunları yaşamın ana amacından ve derinliğinden uzak gören ve insanın iç özgürlüğünü arayan bir akımdır. Stoa felsefesi, irade ve akıl temelinde yaklaşır hayata ve insanı doğanın bir parçası olarak görür.
*Stoacıların kaderi ele alış ve anlayış biçimleri çok özgündür "Amor Fati: Kaderini Sev" Stoacı öğretinin temel söylemlerindendir.
*Bir zorluk karşısında delirebilir; korku, endişe duyabilir ya da sakinlikle üstesinden gelebilecek gücümüzü açığa çıkarabiliriz. Zorlukları nasıl karşıladığımız bize bağlıdır.Seneca'nın da bahsettiği gibi: "Başına neyin gelebileceğine hakim değilsin ama onun karşısında nasıl davranacağın senin elindedir."
*Stoacılar, "Senin elinden alınamayacak bazı şeyler var" der ve bunlara örnek
Puan vermedi
Bu çalışmada Stoa felsefesinin Müslüman kelamcıların ve filozofların öğretileri üzerindeki etkileri ele alınmaktadır. Yazara göre, Müslüman düşünürlerin çalışmalarında Stoacı unsurların varlığı tartışmasız bir gerçekliktir. Bununla birlikte Stoa felsefesinin İslam felsefesi üzerindeki etkisi Aristotelesçiliğin ve Platonculuğun etkisinden daha zayıftır. Yazar eser boyunca Mantık ilmi dışında bir yandan Fizik ve Metafizik, diğer yandan da Ahlak konularını gözden geçirmektedir. Bu konuları kelamcılar ve filozoflar üzerinden ele almaktadır.
Eser iki bölümden oluşuyor. Bilgenin Sarsılmazlığı Üzerine başlıklı ilk bölümde Stoa felsefesinden, haksızlık ile hakaret arasındaki ayrımı, bilge birinin karakterinden, özelliklerinden, bilgilerin haksızlığa ve hakarete uğramasına mümkün olmadığından, bilginin diğer insanlardan üstün olduğundan bahsediliyor.
-İnziva Üzerine başlıklı 2.bölümü yarımmış. Yani metnin giriş kısmı günümüze ulaşamamış. Bu bölümde bireyin kendi içine çekilmesinin önemini ve faydasını, Stoacıların eylem halinde olmasını, bilgenin devlete faydası dokunmayacaksa izdivaya çekilip kendisini geliştirmesi ve insanlara yararlı olmaya çalışılmasını anlatmaktadır. Bir tık ağır geldi kitap bana. Felsefi ve bilgilendiriciydi. Bu tarz sevenlere tavsiye edebilirim. :)
Bilgenin Sarsılmazlığı Üzerine - İnziva ÜzerineSeneca · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20244,045 okunma
Kölelikten Bilgeliğe EpiktetosFelsefe-Düşünce
Prof. Dr. Mehmet Önal'ın çevirisini yaptığı 2025 basım bu kitabın aynı çevirmen tarafından ilk baskısının 2015'te yapıldığını çevirmenin kendisinden işitmiştim. Oldukça sade, duru bir dil kullanılan Elkitabı Kraliçe Elizabeth'in İngilizceye çevirisiyle handbook / Manuel olan kitap çevirmen tarafından Epiktetos un hayat hikayesi, felsefesi ve fragmanlarla beraber' mutluluk rehberi elkitabı 'ismini almış.
Epiktetos'un kaynaklarda MS 50-55 yıllarında doğduğu varsayılır. kitapta bu rakam 55 olarak geçer. Özellikle girizgahta kendisine ait yer yer enteresan bilgiler içerir. Ayağinin aksak oluşunun efendisinin ona yaptığı işkence sonucu oluştuğuna dair ya da annesi tarafından terk edilmek üzere olan küçük bir kız çocuğunun Yetişkinliğine varana dek bakımını üstlendiğine dair anlatılar mevcut fakat bunlar bizzat Epiktetos'un kendi ağzından ya da kaleminden olmayan, Arrion tarafından kaleme alınıp bizlere ulaşan bilgilerdir tıpkı Platon'un bizlere Sokrates'i ulaştırması gibi
Epiktetos, azla yetinen mutlu olmayı elindekilerle başarabilen bir filozof olarak çıkar karşımıza öyle ki tahta sedir bir yatak,eski bir tas ve yorgandan başka bir şeyi olmadığı söylenir. Ona göre hayataki her şey 2 kategoriye ayrılır 1) Bize bağlı olan şeyler ; karakterimiz, düşüncelere ve olaylara olan yargılarımız gibi. 2) bize bağlı olmayan şeyler ; şan, şöhret, ırk gibi. Ona göre insanların çoğu bize bağlı olmayan şeyleri elde etmek gibi boş ve mutsuzluk getiren şeylere odaklanmıştır. Oysa insan kendine bağlı olan şeylere odaklanırsa gerçek mutluluğu elde etmiş olacaktır der.
Örneğin bu gönderime iyi ya da kötü bir yorum gelebilir ben eğer o kötü yoruma üzülürsem bu benim o yoruma verdiğim yargıdır yani aslında beni üzen şey yorum olmaz, bizzat yine ben olurum. Ben o yorumu bir yargı kefesine