Kürşat Tunçal
@tanrikutmotun
Kemal Tahir otobiyografi tarzında kaleme almış olduğu bu romanında babası Sultan 2. Abdülhamid’in yaverlerinden Yüzbaşı Tahir Bey’in hayatını anlatmaktadır. Roman 2. Abdülhamid’in İttihat ve Terakki darbesi ile tahttan indirilmesinden kısa bir süre önce başlamaktadır. Eser 31 Mart ayaklanması sonrası yaşanan; iktidarın İttihat ve Terakkiye geçişi Balkan Savaşları, 1. Dünya Savaşı, Anadolu’da yapılan kongreler neticesinde Ankara’da kurulan Büyük Millet Meclisi ve getirmiş olduğu tartışmalar, Kurtuluş Savaşı ayrıca küçük bir kısımda olsa bu değişime o döneminin komünist kadrolarının bakış açısı devamında saltanat ve hilafetin kaldırılması gibi pek çok siyasi olayın işlendiği ve değerlendirildiği, esasında İmparatorluğun dağılışından başlayıp Cumhuriyetin kuruluşuna kadar süreçte Türk toplumunun yaşadıkları ve bu olaylara bakış açısı gerçekçi bir tarzda Kemal Tahir’in kendi bakış açısı ile işlenmiştir. Bu yönüyle bir roman olmasına karşın döneme ışık tuttuğu için tarihi ve siyasi açıdan da gayet kıymetli ve okunması gereken bir eser olarak karşımıza çıkmaktadır.
Gazzali tarafından kaleme alınmış olan bu eser, soru cevap şeklinde ilerleyen esasında Batınîlik ve Şiilik mezheblerininde bir çok açıdan yanlışlıklarını ve tutarsızlıklarını net bir şekilde ortaya koyan bir eserdir. İmam Gazzali kendisine yöneltilen soruların yanıtlarında cevap verirken şüpheye yer bırakmayacak şekilde İslam ve Kuran’ın mantık metodu açısından tutarlılığına işaret etmiş ve yanıtlarının tamamını mantık metodu üzerinden örnekler ile açıklamıştır. Gazzali’nin bana göre eserinde yapmış olduğu en güzel tespit şu şekildedir; Allahın varlığını ve birliğini, Kuran’ın emirlerini ve sistematiğini mantık ve ilim metoduyla anlayabilen kafasında bunun üzerine oturtabilen insan fakih ve ilim sahibi olduğu şeklindedir.
Özetle İmama Gazzali dinimizin mantık olmadan anlaşılamayacağı Kuranı anlamanın ön şartının mantık metodu olduğunu önemle vurgulamıştır.
Yusuf Has Hâcib tarafından kaleme alınmış olan bu eser ideal birey ideal toplum ve ideal yöneticisinin nasıl olması gerektiğini izah etmiş, eserde yer alan kahramanların diyalogları aracılığı ile dünya ve ahiret hayatı, kut anlayışı, mutluluğa ulaşmanın yolları, dürüstlüğün ve bilginin erdemi gibi bir çok konuya açıklık getirmeye çalışılmıştır. Kısaca Yusuf Has Hâcib başyapıt niteliğindeki bu eserinde kuta devamında mutluluğa ulaşmanın yolunun Allah’a bağlılık, dürüstlük,cömertlik ve bilgiden geçtiğini vurgulamıştır.
