Bazı insanlar neden başarılı olur?Düşünce
Gladwell bu kitapta, başarılı ve hırslı insanların başarılı olma faktörlerinin yalnızca kendi insiyatiflerinde olmadığını belli başlı örneklerle anlatıyor. İki kısım ve toplamda 9 bölümden meydana geliyor.
İtalya’nın Roseto köyünden Pensylvania’ya göç eden halkın sağlıklı bir toplum kurmasının uzun yaşamlarına etkisi ile girizgâh yapılıyor.
Kanada’nın hokey takımı “Medicine Hat Tigers”ın oyuncularının büyük bir çoğunluğunun yılın ilk 4 ayında doğmuş olması; Kanada’da hokey yaş sınıfları için seçilebilirlik sınırının 1 Ocak olması ile doğrudan bağlantılı. Böylece hokeyde yaz evveli doğan çocuklar, yaz ortasından sonra doğan çocuklardan daha başarılı görünüyor.
Bir işte ustalaşmanın 10 bin saat pratiğe ihtiyaç duyması Bill Joy, Beatles ve Mozart gibi önemli isimler üzerinden anlatılıyor. Bill Joy, eğitim için bilgisayar başında sınırsızca vakit geçirebileceği Michigan Üniversitesi’ni tercih ediyor. Bu şekilde daha fazla pratik yapabiliyor. Beatles Hamburg’da gecelerde canlı çalıyordu, 1200 canlı performans yaptılar ki bu da yaklaşık 10 bin saat ediyor. Burada, 1470 zeki çocuğu incelemeye alan Lewis Terman ve onun teorisinden bahsediliyor. Terman’ın zeki çocukları “Termitler” 140 ve üzeri IQ’larına rağmen onun beklediği derecede başarılı olamıyor. Buna kıyasla “farklılık testi”, IQ’ya odaklanmıyor. Zihnin hayal gücü odaklı ve çok yönlü çalışmasını sağlayacak sorulara yanıt verilmesini istiyor.
Oppenheimer’ın hayatı ve onun “pratik zekasını” kullanabilmesi ile 195 IQ’lu deha Christopher Langan’ın bu beceriden yoksunluğu kıyaslanıyor.
Louis ve Regina Borgenicht’in 1889 yılında terzilik yapmasının bu yıllar için ne kadar doğru bir meslek tercihi olduğundan bahsediyor.
Beni en çok etkileyen bölüm ise, 801 sefer sayılı Güney Kore, Guam yolcusu uçağın kazasının anlatıldığı
Outliers kitap incelemesiDüşünce
Kitabın yazarı Malcolm Gladwell İnşaat profesörü İngiliz bir baba ve Jamaikalı bir anneden dünyaya gelmiştir. ABD’de aylarca 1 numarada kalan Tipping Point ve Blink kitaplarının yazarıdır.
Bu kitapta yazar, başarının tam olarak ne olduğunu farklı bakış açılarıyla araştırmaya ve gözlemlemeye çalışmış. Başarının ne şekilde olduğunu tek bir cevapla veremediğini ortaya koymuş.
Beni bu kitapta en çok etkileyen şeylerden birisi, IQ ortalamaları 140'ın üzerinde olan ve 200'e kadar çıkan 1470 çocuk Terman tarafından saptanmıştı. Psikolojik bir çalışma için denek olmuşlardı.
Bu IQ'su yüksek olan çocuklar bütün hayatı boyunca incelendi. Eğitimlerde nelerde başarılı olduğu incelendi, sürekli yardımda bulunuldu. Terman Bulgularını Dehaların Genetik Araştırması adlı kalın kırmızı ciltlere kaydedip durdu.
“ Bir bireyin yaşamında belki ahlakı dışında IQ'su kadar önemli hiçbir şey yoktur.” demişti Terman
(Spoiler)
Ancak Bu kitap Terman’nın bu konuda nasıl yanıldığını, IQ kadar bir insanın soyut düşünebilme, hayal kurabilme, pratik zekanın da önemli olduğunu, IQ’su kendisinden daha düşük olan birinin daha yüksek olana oranla daha başarılı bir konuma geldiğini göstererek bunu kanıtlamış oldu.
Kitap, bazı kişisel gelişim kitapları gibi içi boş vaatler verip sizi yolun ortasında öylece bırakmıyor.
Başarmak için çabalayan insanların yaşadıklarını, geçirdiği zor durumları, aile yapısını, doğum tarihlerinin hangi döneme denk geldiğini listeler halinde gösteriyor, röportajların ortaya koyuyor, sonrasında topladığı verileri bir sonuca bağlıyor.
Bu yönden bu kitap başarının sadece tek bir şeye bağlı olmadığını bana öğretmiş oldu. Başarı, elimizde olan imkanları doğru kullandığımız ve vazgeçmediğimiz zaman bizim olur.
Beni etkileyen konulardan birisi de bir
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
Psikoloji ve nöroloji üzerine uzmanlaşmış bilim yazarı tarafından oluşturulmuş bir kitap Zeka Tuzağı. Zekanın tanımı ve terim olarak ilk kullanımı ile başlamış. Başlangıç itibariyle konu ile alakası olmayan insanları dahi bilgilendirebilir çünkü hiçbir detay atlanmamış. Hatta örneklerine bayıldığımı bile söyleyebilirim. Mesela Lewis Terman ve termitler :)
Aslında zeka tuzağı kısmını en çok termit örneklerinde gösteriyor yazar, bu termit örneklerine belli başlı birkaç ana örnekle bizlere günlük hayatta yaptığımız bazı zeka tuzaklarını da göstermiş oluyor. Kitabı bitirdiğimde bahsettiğim gibi, ben de çok emin olduğum akademik bir konuda bu tuzağa düştüm. Hani atalarımızın bir sözü var ‘çok bilen çok yanılır’ diye işte, çok bilen insanların neden çok yanıldığını anlatıyor okuruna.
Bir sınava girdiğimizde bazen bu kadar da basit bir soru olamaz deyip hata yaptığımız oluyor ya işte bunun basit bir zeka tuzağı olduğunu anlatıyor.
Kitap dört bölümden oluşuyor ve bana kalırsa en iyisi ilk iki bölümü. Kalan iki bölümde çok sıkıldım, sırf merakımdan, ya bir şey kaçırırsam diye okudum ve bir şey kaçırmadım. Genel olarak okumasam da bir şey kaybetmeyecekmişim sadece ilk başlarda bilgilerimi tazelemiş oldum. Bir de işte, zeka tuzağının farkına vardım.
İyi ya da kötü, sonuç olarak değerli bir kitap fakat tavsiyemdir diyemem aynı zamanda zorlayıcı da bir kitap. Seçim sizin :)
Bazı insanların diğerlerinden nasıl daha başarılı oldukları sorusuna cevap olarak genellikle “zeka”faktörü aklımıza gelir. Yani onların diğerlerinden daha zeki olduğunu düşünürüz hep. Ama bu kitabı okuduğumda daha bir çok faktörün başarı üzerinde etkili olduğunu gördüm. Hatta belki de aklıma bile gelmeyecek faktörleri öğrendim.
Doğduğunuz yıl, ay, hangi gelir düzeyine sahip bir ailenin bireyisiniz, gençlik dönemlerinizde dünyada ne gibi gelişmeler oluyor, siz bu gelişmelerle ne kadar ilgilisiniz (tarihteki özel yerimizin bize sunduğu özel fırsatlar) vb.
Nasıl yani? Kitaptan bir örnek verelim: Lewis Terman yaptığı bir çalışmada 1903’le 1911 arasında doğanları bir tarafa 1912’yle 1917 arasında doğanları diğer tarafa koyuyor. Terman başarısızlıkların ilk grupta çok daha fazla olduğunu görüyor. Sebep 20. yüzyılın iki büyük felaketi olan Büyük Buhran ve 2. Dünya Savaşı. Eğer 1912’den sonra doğduysanız, üniversiteden buhranın en kötü dönemi geride kaldıktan sonra mezun oldunuz demektir ve o kadar genç bir yaşta askere alınmışsınızdır ki 3-4 yıl savaşa gitmek yaşamınızda karmaşa yaratmış olduğu kadar bir fırsat da oluşturmuştur (hiç kuşkusuz, hayatta kalmış olmak koşuluyla).
1911’den önce doğanlar ise üniversiteden buhranın zirvesinde mezun oldu; iş fırsatları kıttı ve 2. Dünya Savaşı patlak verdiginde onlar çoktan 30’lu yaşların sonlarında gelmiş durumdaydı; Bu da askere alındıklarında, çoktan yoluna koymuş oldukları kariyerlerinin, ailelerinin ve özel yaşamlarının parçalanması anlamına geliyordu. 1911’den önce doğmuş olmak, demografik açıdan şansız olmak demektir. 20. yüzyılın en yakıcı olayları sizi en yanlış zamanda yakalamıştı.
Bir öğretmen olarak öğrencilerimin başarı/başarısızlık durumlarını değerlendirirken göz önüne almam gereken bir çok faktörün olduğunu görmüş
İnsanın doğum tarihi, yaşadığı toplumun her yönü, kendisine sunulan fırsatlar ve bu fırsatları ne ölçüde değerlendirip - değerlendirmediği..
Bütün bunlar başarıyı etkiler mi? Ya da en fazla ne kadar etkileyebilir ki? Diye soracak olsak, sosyologlara göre bu mefhumların neredeyse tamamı başarıyı etkiliyor.
Hokey oyuncuları, Beatles, Bill Joy ve Bill Gates hikayelerini bir araya getirirsek, sanırım başarıya giden yolun daha eksiksiz bir resmine ulaşıyoruz. Hepsi de yadsınamayacak kadar yetenekliydi fakat onları asıl başarıya ulaştıran şey sadece yetenekleri miydi?
Yoksa 'Çizginin Dışındakiler' yani bu hikayede isimleri geçenler, (baştaki köy hikayesi de dahil) yararlandıkları gizli fırsatlardan dolayı mı başarı merdivenini en üst basamağa kadar tırmandılar...???
Yazar kitaptaki üçüncü hikayenin sonunda şunu söylüyor;
"Başarı özellikle bir bireysel üstünlük meselesiymiş gibi davranıyoruz. Ancak şu ana dek göz attığımız hikâyelerde, işlerin bu kadar kolay olduğunu ileri sürecek hiçbir şey yok.Tam tersi, bu hikâyeler kendilerine gerçekten çok çalışmaları için özel bir fırsat verilmiş, bu fırsatı değerlendirmiş ve olağanüstü çabaların toplum tarafından ödüllendirildiği bir dönemde rüştünü ispat etmiş insanlar hakkında. Başarıları sadece kendi eserleri değil. İçinde büyüdükleri dünyanın bir ürünü."
Bazılarında ise başarı deha olmaktı. Christopher Lagan gibi. Stanford üniversitesinde profesör olan Lewis Terman, 1921 de üstün zekâlıların incelenmesine kendini adadı ve 250 bin ilkokul-lise öğrencisine ait kayıtları taradı. IQ ortalamaları 140'ın üzerinde olan ve 200'e kadar çıkan 1470 çocuk tespit etti. Bu genç dehalar grubu 'Termitler' olarak tanınmış ve tarihte en ünlü psikolojik çalışmalardan biri haline gelecek olan çalışmanın dernekleri olmuşlardır. Terman, yıllar
Lewis Terman'nin yaptığı araştırmalar, ismini verdiği termitler grubunda hata yapmıştı.Termitler ne kadar yüksek IQ'lara sahip olsa da hiçbiri Nobel ödülü alan veya tanınmış kişiler arasında yer alan olmadı. İlginç olan bir şey var ki terman'nin uyguladığı testlere katılıp ama üstün başarı elde edemeyen fizik Nobel ödülü sahibi iki kişi vardı; William shockley ve Luis Walter Alverez.
Buradan çıkarım yapabileceğimiz bir şey varki başarılı olmak için tek başına IQ yeterli değil.