İsmayıl Şıxlının 9-10 il ərzində yazıb yaratdığı şahəsər.
Əsər sanki həmin dövrün güzgüsüdür. Səthi oxusaq sadəcə bir roman oxumuş olarıq. Amma əsəri daha dərinə gedərək, düşünüb anlayaraq oxusaq, çox şey öyrənərik.
Əsərin əsas qəhrəmanı – Cahandar ağa elə bir obrazdır ki, tam olaraq mənfi yoxsa tam olaraq müsbət obraz olduğunu anlamaq olmur. Öz namusunu hər şeydən üstün tutduğu halda, başqasının namusuna əl uzadaraq həyatını məhv etməsinə, namusu üçün ən yaxınını belə öldürməsinə baxmayaraq, eyni zamanda da torpağını canı, qanı bahasına qoruyur və buna görə də oxucu üçün mürəkkəb, ziddiyyətli obraz sayılır. Bəlkə də onu sevdirən bu ziddiyyətidir.
Əsərdə təhsilin önəmi də vurğulanır. "Əgər bir xalq özünü dərk edə bilmirsə, ləyaqət və qüdrətini anlamırsa, nə özünə, nə də başqalarına kömək edə bilər." (s.392) Azad düşünən insanlara necə qarşı çıxıldığı da öz əksini tapıb.
Ümumilikdə, adət-ənənə, namus, əxlaq normaları, varlı-kasıb münasibətləri, din, təhsil və s. hamısı bir arada romanda əks etdirilib. Oxumağa dəyərmi? Dəyər. Əsərlə eyniadlı film də çəkilmişdir. Amma kitabın oxunmasını daha çox tövsiyyə edirəm, çünki bir sıra hissələr ixtisar olunub ya da dəyişdirilib. Buna görə də əgər filmə baxmısınızsa, yenə də kitabı oxuya bilərsiniz.
Kitaba puanım: 8.7