Dərviş Ziyatay
@uchparalel
Şu anda okuduğu kitap
"Sən də siqaret çəkirsən???"
Bizə tarix dərsini direktorumuz keçirdi. Onun dərsləri həm mənim, həm də bütün sinif yoldaşlarımçün əyləncəylə keçirdi. Zarafatla ciddiliyi birləşdirib hərdən yarış keçirir, hərdən də açıq dərs edirdik. Açıq dərs də nədir, deməli müəllimlər çağırılır bir neçə, bir də başqa siniflərdən uşaqlar. Bütün sinif də hansə dərs açıq dərsdə keçiləcəksə, o barədə nəyisə hazırlayır. "20-ci əsrin əvvəllərində mədəniyyət" adlı dərsimizdə müəllim C. Məmmədquluzadənin "Ölülər" əsərindən bir hissə canlandırmasaq, "günah" olar deyə bir fikir ortaya atdı. Hamı razılaşdı, amma kim oynasın rolu? Hansı hissəni edək? Bu kimi suallar yarandı. Müəllim dedi Kefli İsgəndərin əsər sonundakı monoloqu olsun. Yenə hamı razılaşdı. Amma oynayacaq adam tapılmır, heç kəs boyun qoymur. Mənim də ağlıma gəlmir ki, rolu götürüm, çünki mən həm ssenarist, həm də rejissor olduğuma görə, rol da götürüb ifa etməyim çətin olacaq. Birdən müəllim: "Aqil, Kefli İsgəndəri sən canlandıracaqsan!",- dedi. Mən qəbullanmıram,-"Ay müəllim, hər şey yaxşı olub bununla mən pis etməyim dərsi, alındırmaram, heyf olar zəhmətimiz",- deyə uzun-uzadı danışıram, amma xeyri yoxdur. Sonda rol mənə qaldı. Oturdum, əzbərlədim, onsuz çox uzun deyil. Gəldim önə, dörd abzaslıq bir nitq söyləyir əsərdə Kefli İsgəndər. İlk iki abzası tamamilə əzbər dedim, rola da özümü buraxmışam, Kefli İsgəndər danışarkən hansı hərəkətləri edə bilərsə, əlimlə, qolumla edirəm. Üçüncü abzasa çatıram, ikinci abzasın sonundayam hardasa... Aha, ağlımdan silindi üç ilə dördüncü abzaslar. İkinci abzasın sonunda qısa bir nəfəs alıb davam etməliyəm, amma necə?! Bütün yadımdan çıxıb, neyləyim?! Ürəyimdə Mirzə Cəlildən üzr istəyib özüm düz-qoş eləməyə başladım. Onlara deyə biləcəyi cümlələri sanki həqiqətən Kefli İsgəndər deyirmiş kimi deməyə başladım. Müəllimimiz
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Uzun müddətdən sonra ilk dəfədir ki, gecənin bu vaxtı (03:30) yatmamışam. Bu əvvəlki hisslərimi yenidın oyadır bir az.
Yuxusuzluq problemi yaşadığım illərdə bu kimi hallar artıq məndə gündəlik hal almışdı. Mən səhər açılana qədər yatmayır, sonra isə birtəhər gözlərimi yumaraq özümü yuxunun isti qollarına buraxmağa cəhd edirdim. Hərdən alınan bu cəhdlərin azlığı və sağlamlığımdakı ciddi problemlərdən sonra məcburi həkim və psixoloq yoxlanışından keçməli oldum. Müalicələr ardından yuxu sistemim bərpa oldu və mən saat 22:00-da rahatca yata bilirdim.
İndi isə yenə o günlərimdəki kimiyəm. Necə hiss etdiyimi xatırlayıram. İnsan düşünür bu gecələrdə. Çox düşünür. Keçmişi, gələcəyi, bu günü... Nə zamansa ovucunu isidən əli, sabah nə geyinəcəyini, neçə aydır bitməyib qalan əsərini, öz-özünə dediyin və qeyd etmədiyin şeirlərin uçub getməsini, hərdən əvvəlkitək hiss edə bilmədiyini... Qəribədir, hə. Dəfələrlə ölümlə üz-üzə gələn bir adam kimi ölümə qorxmadan baxıram da, eyni qorxusuzluqla hisslərimin yoxsullaşmağına baxa bilmirəm.
Əgər siz də mənim kimi perfeksionist, övladının seçimlərinə məhəl qoymayan bir ailədə yaşamısınızsa, sizə də tanış olan bir şeydən bəhs edəcəyəm indi. Onlara bənzəmək qorxusu. Hə, hə, qorxu. Hətta dəhşət! Bir gün anan kimi deyingən və həyatdan narazı olmaqdan, atan kimi durmadan içməkdən yorulmuş bir bədənə sahib olmaq qorxusu sizi də çox basmış ola bilər. Sonra bir şey edirsən və öz-özünə deyirsən ki: "Mən bunu eynilə atam/anam kimi elədim". İlk başda hamı təəccüblənir. Sonra burdan başlayaraq insanlar ayrılır. Bir qrup bu halla razılaşır və o da valideynləri kimi yaşamağa davam edir, digəriysə elə yaşamır. Bu qədər bəsit.
Həə, əziz oxuyucular, böyük ehtimalla, bu yazımı çox adam oxumayacaq. Mənə də bir o qədər fərqi yoxdur, açığı. Elə belə
"Yazıçılıq kursu" hekayəti
Əvvəllər çox həvəsliydim yazıb-pozmağa. Kiçicik uşaqlarda sual soruşmağa, qaçmağa, oynamağa necə həvəs vardısa, məndə də o həvəs vardı yazmaq üçün. Bu minvalla neçə-neçə hekayə çıxardığım olub. Gəl gör ki, indi yaza bilmirəm. Oxuyuram, oxuyuram, bir az da oxuyuram, bəlkə, hansısa sözdən ilham gələr, bir-iki cümlə yazaram, ardını beynimdə qurub bir hekayə çıxararam deyə düşünürəm, amma olmur. Bir ara evdəki yekə-yekə şkaflarda kitab qoymağa yer tapmadığımda başa düşdüm ki, nəsə başqa bir iş var bunda.
Bir neçə ay əvvəl mən yaşayan binanın altında bir yazıçılıq kursu açdılar. Maraqlanan olar deyə, qapılara bur kağız asmışdılar. Hərdən evə gələndə kursa girən-çıxan bir neçə uşaq görürdüm. "Bu günün yazıçıları bunlardısa, yazıçılıq əldən getdi",- deyə az düşünmədim bu uzun saçlı, ciblərində ucuz siqaretləri, əyinlərində qəribə cür paltar olan oğlan uşaqlarını və əynində paltarın olub-olmadığı məlum olmayan, səhər üzlərini suyla deyil hansısa makiyaj ləvazimatıyla yuduqlarından əmin olduğum qızları görəndə. "Bunlar yazıçıdırsa, mən yazarların tanrısıyam",- kimi düşüncələr də artıq beynimdə öz yerini tuturdu.
Bir az düşündükdən sonra mən də bu yazıçılıq kursunun nə olduğunu öyrənmək, "dərslərdə nələri öyrədirlər" adlı maraq xəstəliyindən canımı qurtarmaq üçün evdən kursa getmək üçün çıxdım.
Adətən, binaların ən altında mağaza, aptek, restoran və s. kimi bir sıra xidmət obyekti açılacağını düşündüklərindən dolayı şirkətlər buranın strukturunu evlərdən fərqli edir. Burda da fərqli deyildi. Qapıdan içəri girdiyimdə sağda iki xanımın oturduğunu gördüm. İrəlidə bir qapı daha vardı, bir qapı da sağa gedirdi. Onlar hələ bağlı olduğundan məni bu bağlı qapıların ardında nə gözləyirdi bilmirdim. Xanımlardan birinə yaxınlaşıb:
- Salam, xanım. Mən bu yazıçılıq kursundan ötrü
Don Riçi
Hə, Don Riçi, yenə mən gəlmişəm.
Bu neçənci gəlişim? İnan özüm də bilmirəm.
Son gəlişimdən bu yana dəyişməyib, əslində, heç nə.
Yenə eyni düşüncə, yenə eyni həvəsdəyəm.
Sən çay süz mənə, mən danışım həqiqətlərimdən,
Ölümün ağuşuna aldığı ölümsüzlükdən,
Qandan, yaradan, vecsizlikdən,
İnsanlarla dolu kimsəsizlikdən.
Hə, Don Riçi, de mənə.
Yoxsa əlini üzmüsən sən də məndən?
Olmarammı mən də o yüzlərlə insandan biri?
Nə deyirsən, yoxsa mən kimilər ölməli?
Bəlkə də, haqsız deyilsən,
Şairlər də bezir hərdən şairlikdən.
Sən də ölüb getmisən,
İndi özünü o sıldırımdan atan xeyli çox,
Sənin yerini tutan yox.
Burax, sonsuzluğa qapılım gecələr.
Bağladığımda gözümü açılsın pərdələr.
Səhnədə Kefli İsgəndər, Oqtay Eloğlu, müsibətin sevimli dostu Fəxrəddin
Və bir də mən
Dördümüz əl-ələ çıxarıq səhnədən.
Qapansın pərdələr.
İllər keçdikcə mənə əvvəl böyük görünən şeylər kiçik gəlməyə başladı. Böyük uğurlar qazanmaq, əlçatmaz insanlara çatmaq, "bağışlamaram" dediyim şeyləri çoxdan bağışlamaq və s. və i. a...
Ətrafa baxdığımda, əslində, təkcə mənim belə olmadığımı da gördüm. Çoxumuzda bu yaşanıb. Səbəbi fərq etməmək şərtilə, hamımız: "Filankəsi bağışlamaram",- deyə bir cümlə istifadə etmişik. Amma bir müddət sonra o insanı bağışladığınızı, hətta fərqində olmadan bağışladığınızı görəndə oturub düşünür və deyirsiniz: "Qəribədir"...
Hə, həyat çox qəribədir. Həyat səndən sevdiklərini alar, əvəzinə başqasını verər, onu sevməyimizi istəyər, qəbullanmarıq başda. İstəmərik. Necə edək axı?! Hələ də həyatın bizdən aldığını sevirik. Sonra həyatın bizə verdiyinə öyrəşirik. Başlayırıq ona qiymət verməyə, dəyər verməyə, onu sevməyə, onu qorumağa. Amma həyat yenə eyni şeyi edir. Bir yerdən sonra artıq atıb hər şeyi həyatın əlinin çatmadığı, talenin olmadığı, qismətin hələ yazılmamış olduğu yerlərin axtarışına çıxırsan. Gəzirsən, gəzirsən, çox gəzirsən. Elə ki dünyanı gəzirsən, amma xeyri olmur, yenə əli boş geri dönürsən. Həə, talenin olmadığı yer yoxmuş. Məgər nə düşünürdük? Biz elə bilirdik ki, gedəndə özümüzü yox, başqasını aparırıq. Biz gedəndə bilmirdik ki, özümüz dəyişmədikcə bizə heç yer fərqli görünməyəcək. Heç yer heç zaman.
Ey üstündə illərin yorğunluğu olan insanlar, dinləyin məni. Ey üstündə xatirələrdən, kədərdən köynək olanlar, dinləyin məni. Biz keçmişin insanlarıyıq, bizi tozlar çoxdan basıb. Biz silkələnib, üstümüzün tozunu üfürüb, özümüzə gəlib həyata davam etməliyik.
Daha xoş günlər keçirməyiniz diləyilə...
Hələlik...
Gələn yazılarda görüşərik...