Fakir Baykurt, Eşekli Kütüphaneci adlı bu ödüllü, biyografik ve toplumsal gerçekçi romanında, 1940'lı ve 50'li yılların Türkiye'sinde, Ürgüp bölgesinde görev yapan ve halk arasında "Eşekli Kütüphaneci" olarak efsaneleşen idealist kütüphaneci Mustafa Güzelgöz'ün ilham verici gerçek yaşam öyküsünü konu alır.
Yazar; kitapları katırlara ve eşeklere yükleyerek okuma yazma imkanı olmayan, kütüphaneden uzak dağ köylerine ulaştıran, kadınların kütüphaneye gelebilmesi için dikiş makineleri alan ve köylüye kooperatifçiliği aşılayan bu sıra dışı memurun halkı aydınlatma mücadelesini anlatırken; dönemin bürokratik engellerini, Anadolu insanının yoksulluğunu, cehaletle olan savaşını, Cumhuriyet ideallerini ve fırsat eşitliği sağlandığında bir insanın neleri değiştirebileceğini, Fakir Baykurt'a özgü samimi, yalın, yerel motiflerle bezeli, toplumcu ve destansı bir edebi dille işler.
Eşekli Kütüphaneci / Fakir Baykurt
Yunanistanlı Dimitrios, büyükannesi ve büyükbabasının yıllar önce yurtlarından göçe zorlandığı topraklara Ürgüp’ e gider. Ürgüp’te ilk dostu Mustafa Güzelgöz ve ailesi olur. Mustafa Güzelgöz, Ürgüp’te köyleri eşeği ile gezip seyyar kitapçılık yapıyor, kadın, erkek, çocuk herkese kitap okuma sevgisini aşılıyor. Onlar için kitap bulma ve ulaştırma çabasıyla yanıp tutuşuyor.
Dimitrios ve Mustafa Güzelgöz’ ün dostlukları sınırlar ötesini
aşıyor. İki ülke birbirleri ile geliş-gidiş yapıyor.
Eşekli kütüphaneci Mustafa Güzelgöz, herkes kitap okuyabilsin diye kapı kapı gezip elinden gelinin fazlasıyla emek harcıyor. Bu emeğinin karşılığı olarak her zaman güzel anılacak.
Fakir Baykurt’ tun okumuş olduğum ilk kitabı, inanılmaz akıcı, inanılmaz yaratıcı ve etkileyici. Öykünün gerçek olduğu söyleniliyor, bilmiyorum araştırmadım ama benim için Mustafa Güzelgöz gerçek olamayacak kadar mucize.
Sevgili okur, eğer bu kitapla tanışmadıysan hemen edin ve oku. Bayışacaksın..
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Eşekli Kütüphaneci , Fakir Baykurt.
Eşeklerle köylere kitap taşıyan bir kitap tutkunu kitaplık görevlisi...
İç İçe geçmiş üç ayrı öykünün yolları Ürgüp'te kesişir.
Türk ve Yunan kardeşliğini sağlamaya çalışan Dimitrios ve Aziz 'in önlerine bir takım sorunlar çıkar ama onlar vazgeçmemeyi Eşekli Kütüphanesi Mustafa Güzelgöz'den öğrenmişlerdir.
Beni çok içine almasa da keyifli bir öykü barındırmaktadır. Aynı zamanda yazarın okuduğum ilk kitabıdır.
Keyifli okumalar...
“En büyük düşman cehalettir.”
Anlatımı basit, dili yalın ve iletisi doğrudan olan eserde; aydınlar ile cehaleti isteyen kimseler arasındaki çekişme güçlü bir şekilde işlenmektedir. Cehaleti isteyenlerin, eşgüdümlü hareket ederek birbirlerine görünmez bağlarla bağlı olmalarına karşın, aydınlar arasındaki eşgüdüm oldukça zayıftır. “Eşekli Kütüphaneci” olarak bilinen ana karakter Mustafa Güzelgöz, bu unvanı Ürgüp ilçesinde eşek sırtında kitap taşımasından almakta olup, Atatürkçü düşünce yapısına sahiptir. Çalışmalarının karşılığında kendisine, hizmette kullanılması amacıyla Amerika Büyükelçiliği tarafından bir otomobil dahi armağan edilir. Ancak eleştirel akılcılık anlayışı, buna uygun bir yapıya sahip olmayan Anadolu insanı tarafından dışlanır.
Eserde, Şükrü Erbaş’ın “Köylüleri Neden Öldürmeliyiz?” şiirine benzer bir biçemle, geri kalmış Anadolu insanından daha çok, insanları gericiliğe tutsak eden anlayış hedef alınmaktadır.
Bir veya iki yoğun okuma ile bitirilebilecek bu eseri tavsiye ederim.
“Kitaplı günlere kavuştuk çok şükür! Arapaşı yiyeceğiz”
Puan vermedi
Çok etkilendiğim bir kitap. Bazı kısımlarda duygulanıp ağladığım bazı kısımlarda tüylerimi diken diken eden bi başyapıt sizi sarıp sarmalıyor.Ah Mustafa Güzelgöz ne muhteşem adamsın. Azmin, başarın, cesaretin, halk sevgin hayran olunmayacak gibi değil.. Hemen araştırdım gerçekte böyle bir başkahraman var mı diye varmış ve ben geç öğrendiğim için çok üzüldüm. Ürgüp, Nevşehir hatta Türkiye sana çok şey borçlu.. Türkiye’yi o çok korktuğun karanlıktan çıkartmaya çalışmak için verdiğin büyük mücadele bir nebzede olsun kitap severlerin tarafından görüldü ve hepsi sana minnettar..
Puan vermedi
FAKİR BAYKURT
Eşekli Kütüphaneci
Ürgüp’te Eşekli Kütüphaneci Mustafa Güzelgöz’ün öyküsü. Mustafa Bey’de derin bir kitap sevgisi vardı. Ona tutku demek daha doğru olur. Çoğu insanın tanımadığı, bilmediği bu bambaşka tutku, bir aydınlık tutkusudur. Ama ne yazık, öyküsünün sonu acı bitiyor. Aydınlık düşmanları Mustafa Bey’i kolayca saf dışı ederler Ama acı bitse de, Mustafa Bey savaşımı kazanıyor. Onun kişiliğinde biz kazanıyoruz. Biz derken Sevgi Okur, bunun içinde sen de varsın.
Sıcak bir yaz günü, peribacaları diyarına Yunanistan’ın Larisa şehrinden Dimitrios Katsikas adında biri gelir. Bu genç adam, yıllar önce bu topraklardan göçe zorlanan büyükbaba ve büyükannelerinin izini sürmek, bir daha buraya dönemeyen akrabalarının yerine bu güzel yerleri gezmek istemiştir.
Tesadüf karşısına yörenin sevilen şahsiyetlerinden “Baba” lakaplı Aziz Güzelgöz’ü çıkarır. Aynı yaşlardaki bu iki genç kısa sürede kaynaşır. Dimitrios Aziz’in evine konuk olunca, bu büyüleyici diyarda inanılmaz bir adamla tanışır. Aziz’in babası Mustafa Güzelgöz’dür bu kişi; namı diğer Eşekli Kütüphaneci.
Ürgüp’teki kitaplığı yönetirken otuzdan fazla köyün halkına eşekle kitap taşıdığı için takılmıştır bu ad ona. Herkes, özellikle de kadınlar, kitap okusun diye yıllarca çırpınmıştır Mustafa Güzelgöz.
Dimitrios ile Eşekli Kütüphaneci arasındaki sevgi köprüsü yöreli birlikte gezerlerken iyiden iyiye pekişip güçlenir. Bu arada kan kardeşi olan Aziz Dimitrios’un aklına, Ürgüp ile Larisa’yı “kardeş şehir” yapma fikri düşmüştür. Ama bu o kadar da kolay olmayacaktır.
Fakir Baykurt’un, klasik anlatımının tüm olanaklarından yararlanarak, gücü yetene, hatta bitene dek, hasta yatağında yazdığı bu son romanda, sevgi, kardeşlik, azim, cesaret gibi duygular yine okuru sarıp sarmalıyor.