Baba Tahirê UryanKurdî
Kurmancî
Dilekî min heye kirîyarê evînê
Ji ber vê geş e bazara evînê
Min ji bejna dilê xwe ra kirasek dirût
Ji tayê zehmetiyê ji lûfê evînê
Zazakî
Min zerrîye esta muşteriyê evîne
No semedî ra geş a bazarê evîne
Min beşna zerrîya xo ra kirasêke deşte
Tayê zehmetîye lufê evîne
Dewleta neteweyî (yan dewleta modern) diyardeyeka nû ye, yek ji giringtirîn encamên rûşengerî û modernîta Ewrûpayê tê jimartin. Di heman demê de berhemeka rasterast a neteweperiyê ye ku di dawiya sedsala hêjdehem, wek sistemeka fikri, kulturî û dawîn îdeolojî ya siyasî li Ewrûpayê derket û berbelav bû. Li gorî neteweperiyê, cîhan ji neteweyên curbicur pêk tê, lewma her neteweyek ji bo ku bikare xwe wek yekêyeka siyasî û kulturî derbibire û cîhek di pêwendiyên gerdûnî de ji xwe re xweş bike pêwîst e pênasaya (identity) xwe hebe (an lêbike). Pêwîst e bixwe li ser çarenûsa xwe ya siyasî biryar bide, berjewendiyên xwe, bi rêya siyaseteka neteweyî ya serbixwe ve dabîn bike. Dabînkirina vê siyaseta bêyî kontolkirina ev xaka ku netewa xwe tê de dijî, yanî bêyî bûna dewleta neteweyî nikare. Lewra damezrandina dewleta neteweyî bû armanca her bizaveka neteweperweriyê.
Ayasofyasal
Muhammed Mustafa (s.a.v.) dünyaya geldiğinde Medâyin'de tü. Acem vilayetinde atesperestlerin ateşi söndü. Ayasofya'nın yaptırışında ykıldı. Neticede âciz kaldilar ve râhipler ittifak kubbesi çatladi. imparator o kubbeyi tekrar yaptırdı ve her edip imparatora gelerek durumu anlattılar: "Arap diyârında bir Peygamber zuhur etmistir, adı Muhammeddir, onun dünyaya gelmesiyle bu kubbe ykılmıstır, derman ancak ondan gelir" de- diler. Imparator Herakliyus hemen itibarh bir elçiyi hediyeler- le Peygamberimiz Hz. Muhammed'e (s.a.v.) gönderdi. Elçi mek- tupla varıp durumu bildirdi, Muhammed Mustafa (s.a.v.) ağız suyunu alp güzel bir tasa sürdü ve elçiye verdi: "Bu tası kub- beye koyunuz" buyurdu. Elçi de tası Herakliyus'a götürdü. He- raklivus tası bina ustalarına verdi, onlar da kubbeyi yeni bas- tan inșa ederken bu tașı kubbeye yerleştirdiler. Kubbe bir da- ha yıkılmadı.
İbn Habbân,el-Musnedü’s Sahih
“Ebu Zer anlatıyor. Bir gün Resulullah’a(s.a.v)’Ey Allah’ın elçisi,Allah kaç kitap indirmiştir?diye sordum.Allah Resulü şu cevabı verdi: Allah 104 kitap indirmiştir; Allah, Âdem’e 10,Şit’e 50,İdris’e 30 ve İbrahim,e de 10 sahife indirmiştir.Ayrıca Tevrat,Zebur,İncil ve Kur’an’ı indirmiştir.’O’na İbrahim’in sahifeleri nedir ya Resulallah? diye sordum.O,’Hepsi misallerdir’buyurdu ve sonra İbrahim’in sahifelerinden misal okudu:
“Aklına mağlup olmayan akıllı kişi saatlerini üçe ayırmalıdır. Bir saatinde Rabbime münacat etmeli,bir saatinde nefsini hesaba çekip yaptıklarını düşünmeli ve bir saatinde de rızkı için çalışmalıdır.
Akıllı kişi ancak üç şey için yola çıkmalıdır.Ahiret azığı,dünya azığı ve haram olmayan zevkler.Yine akıllı kişiye gerekir ki zamanını gözetsin,dilini korusun ve işini sağlam tutsun.Çünkü sözünü amelinden sayan kimse az söyler;ta ki faydası ve anlamı olsun…
Îd e û herkes ji dîldara te lê pîroz e 'îd
Ez tinê mehrûmê dîdar im bi sed menzil be'îd
Tu j'Melayî her bipirs esrarê 'işqê hel dikit
Vê mu'emmeyê çi zanin sed mela û muste'îd
Melayê Cizirî