Kitaba başlamadan önce, kitabı araştırırken ilgimi çeken sorulara yanıt aradığını öğrendim. "İyi kime denir?", "Bir kişinin kötü olma seçeneği yoksa o kişi iyi sayılabilir mi?", "Devlet, düzeni sağlamak için ne kadar ileri gidebilir?", "Bir insan neden kötülük yapar?"
Bende bu soruları not alıp, kitabın buna verdiği cevapları ve benim cevaplarımı bu incelemeye eklemeyi düşündüm. Kitabı beğendiğim için, kitabın verdiği cevapları yazmayıp, kitabı önereceğim. Kitap oldukça akıcı. +18 herkese öneririm.
Son bölümü bazı yerlerde kaldırılmış ve tartışma yaratmış. Burası spoiler içerecek, bir sonraki paragrafa geçin eğer kitabı okumadıysanız... Bence son bölüm mantıklı, olay bütünlüğünü bozmuyor. Bir insan bunları yaşayıp düzelebilir ve düzelme sebebi gerçektende çevresinden etkilenme olabilir. Aile kurmak, kendi hayatını yaşayan insanların değişmiş olması gibi olaylar insanı değiştirebilir.
Devlet kötülüğü önlemek için ne kadar ileri gitmeli? sorusuna geldiğimiz zaman, özgürlük kavramına değinmeden olmaz. Ben bu konuda da Dostoyevski'nin yeraltı adamı ile benzer düşünüyorum. İnsan özgürlüğü uğruna her şeyi yapabilecek bir canlı.
Bu sorulara tek tek değinmeden toplu bir cevap verirsem; bu kavramlar kişiden kişiye değişir. Benim "iyi" diye yaptığım bir olay dışarıdan "kötü" gözükebilir ya da tersi. Aslında kelebek etkisi sonucu bu kelimeler yer de değiştirebilir. Kitapta Alex; "yaptıklarımdan zevk duyduğum için kötüyüm" diyordu. Ama, örneğin yapılan kötü şeyler zevk duymadan yapılsa bile onlar kötülüktür. Bir başkası size yapın diyorsa, sorumluluk yine de sizdedir. Bu konuda bir deney vardı ismini unuttum. İnsanlar sorumluluğu başkasında görünce diğer insanlara acı yaşatma konusunda daha rahat olabiliyor.
Aslında bu ahlak felsefesi sorularına tek tek yanıt vermek istiyorum