Avrupa'ya özgü rönesans İslam topraklarında hemen hiçbir etki yaratmadı ve Türk tarihçi Adnan Adıvarın sözleriyle, 'bilimsel akım ilahiyat ve fıkhın setlerine çarpıp dağıldı.' İslam dünyası 15. ve 16. yüzyıllarda Rönesans'ın yüzünü görmediği gibi bir reform hareketi de yaşamadı.
İslamiyet ile Eskidünya'nın öteki iki uygarlığı arasında önemli, daha doğrusu can alıcı bir fark da vardır. Çin bir yer, Hindistan bir yer, İslamiyet ise bir dindir.
Tekkede, medresede, manastirda, kilisede,
Bir cennet chennem kaygisidir sürüp gitmede.
Oysa yüce varlığın sırlarına eren kişi
bunların tohumunu uğratmaz düşüncesine