Unutmanın yol açtığı sorunlara getirilen en açık çözüm, yazmaktır; ikinci ana çözüm ise resim. Resimle ilgili temel bir hikâye tam da bu güdüye değinir. Romalı tarihçi Yaşlı Plinius'un anlattığına göre (bu konu XVIII. ve XIX. yüzyıl Avrupa resminde sıkça betimlenmiştir), birbirini çok seven genç bir çift ayrılmak zorunda kalır, bunun üzerine kadın, sevgilisinin gölgesinin ana hatlarını çizmeye karar verir. Kaybetme korkusuyla, yanmış bir sopanın ucuyla, bir mezarın kenarına düşen gölgesinin dış hatları üzerinden geçer. Regnault'nun sahneyi tasviri oldukça dokunaklıdır.
Akşam vakti sakin gökyüzü, çiftin birlikte olduğu son günün bitişine işaret eder. Adam, çobanların geleneksel sembolü olan basit ve kaba bir pipoyu elinde dalgın dalgın tutarken, sağda başını kaldırıp kadına bakan bir köpek bize sadakati ve fedakârlığı anımsatır. Kadın, gittikten sonra görüntüsünü zihninde daha açık ve güçlü bir şekilde tutabilmek için, adamın bir suretini çizer; sevgilisi kilometrelerce uzakta, yemyeşil bir vadide hayvanlarını otlatırken, burnunun tam şekli, saçının bukleleri, boyun kıvrımı ve omzunun yüksekliği gözünün önünde duracaktır.
S. 8
Terapi Olarak Sanat
Terapi Olarak Sanat
Bu haftanın Yazar Portresi konuğu: Ahmet Hamdi Tanpınar ✍️
Cumhuriyet döneminin en derin düşünürü, zaman felsefecisi, ölümünden sonra keşfedilen yazar...
Neden hâlâ bu kadar çok konuşuluyoruz onu?
Çünkü yazdıkları 1940'larda değil, bugün yazılmış gibi hissettiriyor.
1901'de İstanbul'da doğdu. Babası kadıydı, çocukluğu Anadolu'nun farklı şehirlerinde geçti: Ergani, Sinop, Kerkük, Antalya...
14 yaşında annesini kaybetti. Bu kayıp şiirlerine derin bir hüzün olarak yansıdı.
1919'da Yahya Kemal Beyatlı ile tanıştı: "O bana şiiri, tarihi ve milleti öğretti."
1939'da tartışmalı atama:
Doktorası yoktu ama İstanbul Üniversitesi'nde profesör oldu. Hakkını verdi: "XIX. Asır Türk Edebiyatı Tarihi" başyapıt oldu.
Zaman felsefesi:
"Ne içindeyim zamanın, ne de büsbütün dışında..."
Bergson'dan etkilendi. Ona göre zaman "yekpare geniş bir an"dı.
Başyapıtları:
Huzur (1949)
Saatleri Ayarlama Enstitüsü (1961)
Beş Şehir (1946)
1962'de 60 yaşında kalp krizinden öldü. Yahya Kemal'in yanına defnedildi.
Ölümünden sonra keşfedildi.
Hayattayken yeterli ilgi görmedi. 1970'lerden sonra Tanpınar'a ilgi patladı.
Bugün Türk edebiyatının vazgeçilmez ismi.
→ Tam biyografisi edebiakis.com websitesinde. 💾 Kaydet, oku, düşün.
Sen Tanpınar okuyor musun? Huzur mu, Saatleri Ayarlama mı? Yorumlara yaz 👇
#edebiakış #AhmetHamdiTanpınar #Huzur #SaatleriAyarlamaEnstitüsü #YazarPortresi
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
📕 Ufuk Yolculuğu / Javier Marías
Javier Marías, henüz genç bir dehanın ayak seslerini taşıyan Ufuk Yolculuğu ile okuru, sadece klasik bir macera sinemasının dehlizlerine değil, aynı zamanda insanın zamana ve kendi kaderine karşı verdiği o bitmek bilmeyen arayışın tam ortasına bırakıyor.
Konusu:
Javier Marías’ın yirmi yaşındayken yazdığı ikinci romanı Ufuk Yolculuğu XIX. yüzyıl sonlarının büyük macera romanlarına sevgi dolu –olduğu kadar biraz da alaylı– bir saygı duruşu; iç içe geçmiş hikâyelerden oluşan bu roman da aynı onlar gibi cüretkâr bir deniz yolculuğunu konu alıyor: Servet sahibi, sıradışı, “geçmişinden neredeyse bütünüyle pişmanlık duyan” Kaptan Kerrigan Güney Kutbu’na bir yolculuk düzenler. Bu maceraya birtakım edebiyatçı, sanatçı ve bilim insanı katılacaktır sadece.
İç yüzü anlaşılamayan bir adam kaçırma vakası, gizemli el yazmaları, Edward devri hanımları, ölümcül düellolar ve büyüleyici deniz manzaraları arasında Ufuk Yolculuğu heyecanlı, sürükleyici, çalkantılı bir hikâyeler silsilesi.
Nihayetinde Ufuk Yolculuğu, sadece biten bir hikayenin son sayfasını değil; belleğin, anlatılan anıların ve her insanın kendi ufkuna doğru çıktığı o dönüşü olmayan yolculuğun zihnimizde bıraktığı silinmez izleri geride bırakıyor.
Bəşər tarixi boyunca qadın varlığının ətrafında keçilməz divarlar kimi hörülən namus, ismət və qeyrət kimi anlayışlar heç vaxt təsadüfi bir mənəvi ehtiyacdan doğmadı. Bunlar minilliklər ərzində ən kiçik detalı belə unudulmadan, həssaslıqla inşa edilən nəhəng bir nəzarət sisteminin görünən, qanuniləşdirilmiş və müqəddəsləşdirilmiş üzləri idi. Bu sistem qadını yalnız fiziki zəncirlərlə küncə sıxışdırmaqla kifayətlənmədi. O, insan ruhunun ən ali qatlarına - düşüncəyə, dinə, mifologiyaya, sənətə, estetikaya və hətta sevginin özünə belə sızaraq qadını daxildən ram etməyə çalışdı. İnsanlığın bu məsələdəki ən qorxulu tərəfi qadına qarşı sadəcə qəddar olması deyil, həm də bu qəddarlığında ağlasığmaz dərəcədə yaradıcı olmasıdır. Onu məhdudlaşdırmaq üçün quru qanunlar yazmaqla yetinməyib, qanlı mifologiyalar uydurdu, dinləri patriarxal maraqlara uyğun yozdu, şeirlər qoşdu, heyranedici rəsmlər çəkdi və hətta bədəni deformasiya edən modalar icad etdi. Ən acınacaqlısı isə odur ki, bütün bu zəncirlər dünyaya gözəllik, fədakarlıq, əxlaq və müqəddəslik adı altında, olduqca cəlbedici və etirazı qeyri-mümkün edən bir qablaşdırmada təqdim olundu.
Hər şey ibtidai dövrlərin sərt fiziki güc hökmranlığı ilə başladı. İnsanlığın şəfəqində həyatda qalmaq birbaşa ov, savaş və vəhşi təbiətdən müdafiə kimi fiziki üstünlük tələb edən amillərə sıx bağlı idi. Kişinin bu bioloji əzələ üstünlüyü, zaman keçdikcə sadəcə bir fiziki fərq olaraq qalmadı, sistemli bir sosial hakimiyyətə çevrildi. Qadının hamiləlik, doğum və övlad böyütmə dövrlərindəki təbii həssaslığı isə bu sistem tərəfindən bir bioloji imtiyaz və ya həyatın davamı üçün zərurət kimi deyil, bir zəiflik və asılılıq faktoru kimi istifadə edildi. Beləcə, ilk qanun ilk yumruğun kölgəsində, "güclü olan haqlıdır" prinsipi ilə şüurlara qazındı.
Batı Edebiyatı Önemli kişilerEdebiyat
BATI EDEBİYATI
A) ESKİ YUNAN VE LATİN EDEBİYATI
Batı edebiyatının kaynağı, Eski Yunan ve La tin edebiyatlarıdır. İsa'nın doğumundan dokuz yüzyıl öncesine giden ve MÖ II. yüzyıla kadar sü regelen Yunan edebiyatının ana kaynağı, Homeros'un llyada ve Odysseia destanları sayılır. Eski Yunan ve Latin edebiyatının önemli sanatçıları şunlardır:
1. HESİODOS:
— Didaktik bir şairdir. Didaktik şiirin kurucu su sayılmaktadır.
— Yurttaşlarını şiir yoluyla eğitmeye çalışmış; onları adaletli olmaya ve çalışmaya çağırmıştır.
— Köylü hayatını ve insanların günlük işlerini anlatan ilk şairdir.
— İşler ve Günler, en önemli eseridir.
2. SAPPHO:
— Yunan edebiyatının en büyük lirik şairi sayıl maktadır.
— Şiirlerinde özellikle aşk temasını işlemiş; aş kı, Tanrı'nın bir nimeti olarak görmüştür. Yaşadığı çağdan başlayarak, ünü gittikçe ge nişlemiş, kendinden sonraki bazı Yunan ve Latin şairlerini etkilemiştir.
— Sappho'nun şiirleri dokuz ciltte toplanmıştır. Şiirlerinden 170 kadar küçük parça kalmıştır.
3. AİSOPOS:
— Yalnız fabl türünde yazmıştır. Fabl türünün
kurucusu sayılmaktadır. Anlattığı masalların konularını, gezileri sırasında uğradığı Doğu memleketlerinden topladığı tahmin ediliyor. Batı edebiyatında fabl türünde yazan şairler üzerinde derin etkisi görülür. Özellikle, Fran sız şairi La Fontaine, ondan çok yararlan mıştır.
— Fabiler adlı bir eseri vardır.
4. AİSKHYLOS:
— İlk büyük tragedya şairidir. Tragedyanın gelişmesinde büyük payı vardır.
— Eserlerinde gelenekleri ve ahlakı savunur.
— Onun eserlerinde insanlar tanrıların iradesiy le hareket eden yaratıklar olarak gösterilir; bunlar ne yaparlarsa yapsınlar, alınyazılarının dışına çıkamazlar.
— Doksan kadar eser yazmış olan Aiskhylos'un yalnız yedi tragedyası elimize geçmiş, diğer leri kaybolmuştur.
5. SOPHOKLES :
—
Romanlar, modern bireyin dünyayı anlamlandırma biçiminde hâlâ en güçlü kaynaklardan biridir.” s.XIX