Sun Zi (Sun Tzu) tarafından yazılan "Savaş Sanatı" insanlık tarihinin en eski ve üzerinde en fazla araştırma ve tartışma yapılmış strateji eseridir. MÖ 6. yüzyılda yazılan bu eserin ünü, yazarın ölümünden sonra katlanarak büyümüş. Özellikle benim gibi askeri tarih ve strateji gibi konulara yoğun ilgi duyan kimselerin okuması gereken bir başucu kitabı olduğunu düşünüyorum. Çinli bir komutan olan Sun Zi bu eserinde özellikle bir komutanda olması gereken özelliklerden, savaş esnasında dikkat edilmesi gereken hususlardan bahsetmiş. Yaklaşık 45 sayfadan oluşan bu eser 30 dakika gibi kısa bir süre içerisinde bitirilebilir. Fakat kitabın inceliği sizi aldatmasın. Kitabın önemli olmayan ve beni heyecanlandırmayan neredeyse tek bir metni bile yok. Dikkatle ve özenle okunduğunda insana büyük bilgiler katabileceğini düşünüyorum.
... savaşta zafer kazanmanın yolu, hükümdar savaşmama emri verse de [arkasından] zafer gelecekse savaşmak; savaş yolu zafer getirmeyecekse hükümdar savaş emri verse bile savaşmamaktır. Bu nedenle [komutan] şan ve şerefi düşünmemeli, geri çekilmekten adını lekeleyecek diye çekinmemeli, sadece ordusunu korumayı ve hükümdarın faydasını düşünmelidir, [işte böyle] komutanlar ülkenin hazinesidir.
Asker cesur ve güçlü, subaylar korkak ve zayıfsa disiplinsizlik ortaya çıkacaktır; subaylar cesur ve güçlü, askerler korkak ve zayıfsa ordu bataklığa saplanacaktır; subayların komutana öfkesi varsa ve emirleri yerine getirmiyorlarsa düşman ile karşılaşınca [emir verilmeden] hücuma geçiyorlarsa, komutan onların kapasitelerini bilmiyorsa bunun sonucu bir çöküş olacaktır; komutan zayıf ve umursamaz ise, emirleri net değilse, subaylar ve askerleri disiplin altında tutamıyorsa bunun sonucu kargaşa olacaktır; komutan düşmanın durumunu kestiremezse, az bir kuvvetle kalabalık bir düşmana karşı harekete geçer, zayıf askerlerle güçlü düşmana karşı hücuma kalkarsa bunun sonucu yenilgi olacaktır.
Düşmanı yok edebilmek için askerlerin gözünün dönmüş olması gerekir. Savaşçıların düşmanın mallarını ele geçirmelerini sağlamak için onları ödüllendirmek gerekir. Araba savaşında ondan fazla savaş arabası ele geçirildiğinde, ilk arabayı ele geçiren ödüllendirilmelidir. Düşman arabalarındaki sancaklar indirilip kendi sancakları dikilmeli, bu savaş arabaları kendi arabalarına katılmalı, tutsaklara iyi davranılmalı, karınları doyurulmalıdır. Düşmanı yendikçe güçlenmek buna denir! Bu nedenle askerlikte esas olan galibiyettir, oyalanmak değil! Bu nedenle askerlikten anlatan bir komutan halkın hayatını elinde tutan, bir ülkenin selametini tayin eden kişi demektir.