Kitabı Farika
@yasingivanc
Şu anda okuduğu kitaplar
İşte insanca yaşamak ınsan güdülerinin en makul ölçülerde, görünürdeki haliyle insana en az zorluk verecek, en çok faydayı sağlayacak biçimde düzene sokulmasıdır. İyi ama, "makul" olan nasıl tesbit edilecek?
Bu haliyle insanın yaşama tarzını, insanın ahlaki ölçülerini koyan yine insanın keyfi seçmeleri olmayacak mı? Bu noktada insanca yaşamakla, İslamca yaşamak arasındaki fark belirginleşir. İnsanın kendi hayatını keyfi seçmelerine göre yürütmesi "insanca" fakat kendini yaratan kaynağa dönerek "ögrenmesi" İslamca yaşamak olacaktır.
İnsanca yaşamak insanın yaşarken yaptığı seçmelerde o güne kadar sahip olduğu şartlanmalar doğrultusunda hayatını sürdürmesidir. İnsanca yaşamak insanın kendi güdülerinin doğrultusunda ve mantıki şemalar çerçevesinde serbest bırakılmasıdır.
Avrupalı adam, kendi doğusunda yaşayan insanların altı yaşında çok tabii olarak benimsediği davranış ve hünerleri zar zor elde etmekle pek mühim işler başardığını sanmıştır. Davranış ve duygularda Avrupalı kendini en medeni saydığı zamanda bile doğuyla yarışa çıkabilecek üstünlüklere sahip değildir. Ama bizler yaşama biçimi olarak üstünlüklerimizi görmedik. Çünkü bunun dayandığı temelleri kaybetmiştik. Çünkü bizim davranış ve duygu üstünlüklerimiz dinimizden geliyordu.
Batının medeniyettir diye icat ettiği şeylerin bir bakıma tekabül ettiği şey Müslümanlar için dine bağlı olmanın dikkat çekmeyen bir belirtisinden başka bir şey değildi.
Bizim hurafe dediğimiz şeye Frenk dilinde "superstition " diyorlar. Hep söylenegeldiği gibi Ortaçağ Avrupası birçok saçma sapan inanışın kaynaştığı bir dünya idi. Ama o zaman dahi insanların hurafe saydıkları inanışlar vardı. Bunların birçoğu da Hıristiyanlık dairesinde ve kilisenin resmi görüşü dolaylarında yer alıyordu. Avrupalının batıl bulduğu inanışlar elbette ki kilise görüşünün dışındaki inanışlara teşmil ediliyordu.
Böylesi bir anlayış içinde Galieo'nun dünya dönüyor demesi mahkum ediliyor, buna karşılık kilise akli dengesi bozuk insanların içine şeytan girdiği inanışına karşı çıkmıyordu. Böylece delilerin içindeki şeytan veya cin çıksın diye öldüresiye sopalanmaları tabii karşılanıyordu
Modern yaşama biçimi küfr ile ıman arasına çizgi çekmeyi bilen hiçbir Müslümanı yozlaştıramaz.
Yozlaşanlar modern yaşama biçimiyle karşılaşmadan önce de böyle bir çizgiyi hayatlarında önemli saymamış olanlardır. Bazı değerleri korumak insanların ihtimamını ister, bazı değerler ise insana ihtimam gösterirler.
Birincisini insanlar korur, ikinciler insanı korur.
Müslümanlığın insan yapısı değerlerle ayakta duran bir din olmadığı için bütün değişmelere rağmen özündeki dinamizmi koruduğunu, bu yüzden kolaylıkla temel değerlerini yaygınlaştırabildiğini biliyoruz. Modernizmin yaygınlaşması İslam'a bağlılığın sadece hayatı kolay geçirme yolu olarak benimsenmiş bütün çevrelerde yeni dinlerin, lira, mark, dolar, riyal dinlerinin ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Eğer siz bana elektrik, basınçlı su ve asfalt yol gelmeden önce köyümüzün insanları dinlerine bağlılardı, ama elektrikli ev aletleri, otomobiller ve televizyon dindarların sayısını azaltıyor derseniz, ben de size modern müdahaleden önce de bu köyde dinin doğru anlaşılmadığını, bir alışkanlık olarak sürüp geldiğini söylerim. Ama bütün müdahalelere rağmen diriliğini koruyan, insanların var oluşlarını kendilerine açıklayan ve vazgeçildiği zaman insanları insanlıktan çıkaran değerler varsa bunların kısa zamanda bir sağlıklı çevre yaratabileceğini, geçmişte yaşanan hataları kavrayabilecek, geleceğe sağlam esaslar taşıyacağını söylerim.