Kızılelma, Ziya Gökalp’in Türk milliyetçiliğinin ve Turancılığın en önemli edebi manifestosudur. Çeşitli şiirlerinden oluşan kitap, özellikle “Turan” ve “Kızılelma” manzum hikâyesiyle öne çıkar.
Kızılelma: Türk folklorundaki ulaşılması gereken ülkü sembolüdür. Gökalp bunu Turan ideali ile birleştirir: Türklerin manevi, kültürel ve medeni birliği.
- Ünlü dize: “Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan / Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan.”
Kitap Turan, Masallar, Koşmalar, Destanlar bölümlerinden oluşur. Sade, coşkulu ve halk şiiri formunda yazılmıştır. Amaç sanat yapmak değil, milli uyanış ve propaganda yapmaktır.
Balkan Savaşları döneminde yazılan eser, romantik-milliyetçi bir çağrıdır. Edebi değeri tartışmalı olsa da Türk düşünce tarihinde çok etkili olmuş, milliyetçi ideolojiye duygusal ve mitolojik temel sağlayan klasik bir kitaptır.
Atatürk'ün meşhur şu sözünü duyanlar vardır. “Bedenimin babası Ali Rıza Efendi, hislerimin babası Namık Kemal, fikirlerimin babası ise Ziya Gökalp’tır.” Ziya Gökalp'in Diyarbakır'da bulunan müzesini birkaç defa ziyaret etmiştim. Yazdığı mektuplarda orda vardı. Herkese milliyetçiliği ön plana çıkaracak, milli şuurumuzu olması gerektiği önemi veren kitapların okunmasını tavsiye ederim. Bol kitaplı günler dilerim.