Gülsüm Cengiz

Gülsüm Cengiz

YazarDerleyen
8.0/10
60 Kişi
·
217
Okunma
·
5
Beğeni
·
1.138
Gösterim
Adı:
Gülsüm Cengiz
Unvan:
Öğretmen, şair ve çocuk kitapları yazarı
Doğum:
Isparta, 1949
Öğretmen, şair ve çocuk kitapları yazarı. 1949 yılında Isparta, Sütçüler'de doğdu. 1966 yılında öğretmen okulundan mezun oldu. 1980 yılına kadar İstanbul ve Balıkesir illerinde öğretmenlik yaptıktan sonra yayıncılık sektörüne geçti. Editörlük, yayın yönetmenliği gibi görevlerde bulundu. İlk şiirleri 1983'te Varlık dergisinde yayımlanan yazar Cumhuriyet, Emek ve Evrensel gibi gazeteler ile Varlık, İnsancıl, Evrensel Kültür, Gösterigibi dergilerde yazdı. 1975-1976 yıllarında Ruhi Su Dostlar Korosu'nda çalıştı. 1988 yılında Demet Yayınları'nın kurucuları arasında yer aldı. 1998'de bir yazısından dolayı iki yıla mahkum oldu ama cezası ertelendi. Çeviriler yaptı, editör ve yayın yönetmeni olarak çalıştı. Radyo ve televizyon programları hazırlayıp sundu. Metin yazarlığı ve danışmanlık yaptı. Türkiye'de ve yurtdışında birçok söyleşi ve sempozyuma konuşmacı olarak katıldı. Toplumcu bir izlekle kaleme aldığı şiirlerinin yanı sıra çocuk edebiyatı alanında da yoğun çalışmaları oldu. Çocuk oyunları farklı gruplar tarafından sahnelendi. Kimi şiirleri de bestelendi.

1997 yılında Ayşe'nin Günleri romanı Almanca'ya çevrildi ve İsviçre ile Avusturya'da yayımlandı. Ayrıca yine Almanya'da, Verlag Anadolu çocuk öykülerinden bazılarını Almanca ve Türkçe olarak bastı. 2005'te de Freie Akademie bir öyküsünü Almanya'da iki dilli ve CD'li olarak hazırladı. Çevirilerin bir kısmı Kültür Bakanlığı'nın TEDA projesi kapsamında hazırlandı. Bazı şiirleri İngilizce, Almanca, İbranice, Romence, Azerice ve Kürtçe'ye çevrilerek çeşitli dergilerde yayımlandı.

Morpa Kültür Yayınları'nda Çocuk ve Gençlik Kitapları Editörüdür. Ayrıca Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Türkiye Yazarlar Sendikası üyedir. 1999-2005 tarihleri arasında sendikanın Genel Sekreterliğini yapmıştır. PEN Yazarlar Derneği, Edebiyatçılar Derneği ve Tiyatro Yazarları Derneği üyesidir. PEN Türkiye Merkezi'nde "Barış İçin Yazarlar Komitesi"nde görevlidir.
Ah insan
Ne savaşlar çıkardın
ne soykırımlar yaptın
ne gözyaşı akıttın.
-Yengilere doymadın-
Ne çok para kazandın
ne taçlar takındın
ne güçlüydü iktidarın.
Ne gözün doydu
ne de karnın...
Dövüştüm cahillerle, bilgimle kanıtladım gerçeği.
Yakıcıydı gerçek
ve yer yoktu gökyüzünde
gerçeği söyleyenlere
özgür düşüncelere.
“Kadınlar ki yoklukları fark edilir olsa olsa.
Kadınlar,
bir yazma, bir renk, bir devinim...
Karıncalar kadar
olağan...Payları karıncalar kadar hayatta
Göçerler, trenleri tanımadan.
Selvisiz ve söğütsüz
Bir ıssızda, katar katar hece taşları.”
Sennur Sezer/Kirlenmiş Kâğıtlar
VIII
Gülmek mi?
Gülerim, güldüğüm çok olmuştur.

Gülüşüm hoyrat taşlarda
İncecik kırılan cam,
Kendi kıyılarını döven su sesi
Bir ağacın ilkyaz eşiğinde
Leylim leylim yaprak dökmesi
Birine ağıt gibi oturur
Burda bir kadının gamsız gülmesi...

Gülerim, güldüğüm çok olmuştur.
Şükrü Erbaş/ Genelev Mektupları
...
Kadın çalışmazsa fikri yükselmez
Tabiî o zaman size denk gelmez

Diyorsunuz onun eksiktir aklı
Arttırmak istiyor, değil mi haklı?

Kadın yükselmezse alçalır vatan
Samimi olamaz onsuz bir irfan.

Hâsılı bir heves değil, ihtiyaç
İstiyor bu anda böyle bir ilâç:

Kocalı kocasız birçok kadınlar,
Açtırlar, derseniz: “ İşsiz kalsınlar!”

Derim ki:”O halde kastınız mutlak,
Bunları umuma odalık yapmak!”
Ziya Gökalp/Meslek Kadını
256 syf.
·10/10 puan
okuduğum en iyi kitaplardan biri kesinlikle okumanızı tavsiye ederim insanların başına gelen zorluklar talihsizlikleri anlatan bir roman çok akıcı ve akılda canlanıyor kitabın devamı gelsin istiyorsunuz ders çıkarabileceğimiz sevineceğimiz ve üzülebileceğimiz bir kitap.her yaştan insan okuyabilir çok güzel güzel bir kitap
112 syf.
·Puan vermedi
Cocuklugumuzu anlatan bir hikaye kitabi, okurken hepimiz birilerini kendi yakinlarimiza benzetecegiz.. Ayri oykuler ama konu hep ayni cocuklarin masum halleri.
112 syf.
·1 günde·8/10 puan
Çocukken okumuş ve çok beğenmiştim. Adını da sıkı sıkı aklımda tutmuştum. Bugün tekrar okuduğumda yine yer yer tebesüm ettim ve yer yer düşündüm.

Konusu itibariyle sıcak bir aile, mahalle ve çocukluk ele alınmış. Komşuluk, yardımlaşma, sevgi, saygı ve nice değer güzelce işlenmiş. Kızlarını okutmak istemeyen veya sadece kız çocuğuna ev işi gördüren ailelere
de değinmesi hem toplumsal açıdan hem de bireysel açıdan iyi bir mesaj niteliğinde. Karagöz ve Hacivat oyununa yer vermesini ve çocukların dünyasına indirmesini kültürel açıdan çok beğendim. Ayrıca farklı kültür ve ırktan kişilerin de Ahşap Ev'de hoşgörülü ve uyumlu bir şekilde olması da dikkat çekici bir değer.

Tek sorun gereksinim, ayrımsama gibi kelimelerin bolca yer edinmesiydi. Şu an bile bu kelimeleri çokça kullanmıyoruz. Evet çocuk, kelime dağarcığına yeni kelimeler katmalı ama zaten gereksinim yerine ihtiyaç kelimesini dokuz-on yaşındaki bir çocuk biliyordur..

Kapak tasarımını sade ve sevimli buldum. İçinde güzel resimlerin olmasını da çokça beğendim.Yazı puntosu da çocuklar için uygun.
16 syf.
·Beğendi·10/10 puan
Bu kitap ilk okuma kitaplarimdan biridir. Cok severek defalarca okumusumdur. Ormanda yasayan hayvanlarin duzenledigi olimpiyat yarislarini anlatiyor bize.Okuma serüvenine yeni baslayan herkese tavsiye ederim.
404 syf.
·8 günde·Beğendi·7/10 puan
Hepimizin emeklerinin karşılığını alamadığı zamanlar olmuştur.Ne kadar bağırsanız da sesinizi duyuramadığınız günler gibi.16 yaşımdan beri çalışıyorum.10 sene oldu.Çalıştığım bu süre zarfında da işveren ve işçilerin arasında oluşan uçuruma şahit oldum.Sömürüldüğümü ve sömürüldüğümüzü düşündüren olaylar yaşadım.Ne zaman son bulacak bu adaletsizlik? Mücadele etmekten yorulanlar ne zaman dinlenebilecek? Bütün bunlar toprakta mı son bulacak?Eşit koşulları sağlaması gereken yetki verilmiş insanların bile adaletsizliği ile karşılaşmamız ne zaman bitecek?

Bana bunları düşündüren ve çalıştığım yerde de bu sıralar yaşadığım sıkıntıları önüme döken düşüncelerim ile dizelerde kayboldum.

Eserin ilk basımı iki kitap halinde olan, okuduğum bu ikinci basımı tek kitap olarak basılan, emek ve emekçileri konu edinmiş, ülkemizin ve de dünya da ses getirmiş şairlerin şiirlerini, gözardı ettiğimiz gerçekleri gözümüzün içine içine sokan güzel bir derleme.
48 syf.
·Puan vermedi
Şu kitaba çocuk kitabı olarak baktınız biliyorum.. Öyle de ama bir kitap yoktur ki en azından birazı faydalı olmasın.. İpek yapımını öğrendim.. Gerçi biliyordum da sadece ipek böceklerinin feda edilmesini bilmiyordum.. Hiçbir ipek kozasından ipek böceği çıkmazmış.. Çünkü onlar sıcak fırınlarda öldürülmüş.. Onların ölümünü bizler üstümüze giyer, başımıza örtüler edinirmişiz.. Çok üzüldüm esasen.. Bu yüzden yazar not düşmüş.. İpek yerine geçecek başka bir tür kumaş kullanılabilirmiş.. (Kumaşın adını unuttum)
112 syf.
·Beğendi·10/10 puan
Dikkatimi çeken ilk şey: kitabın adı oldu. Sanki, "Beni oku." diyerek selendi bana. Ben de hemen başladım okumaya. İlk şiirden beni etkisi altına aldı kitap. Şair anlatmak istediklerini bana o kadar güzel aktardı ki kelimelerin ve şiirlerin büyüsü ile saatler geçirdim. Kızına yazdığı şiirle başlıyor yolculuğumuz. "Kızıma Lirikler" şiirinde bir kadının toplum tarafından nasıl olunması gerektiğinden -kendilerinin koyduğu kuralları karşı çıkmadan uyulmasının zorunluğu- bahsederken en son bölümde kızına hayatı umutla ve kendi istediği ile yaşamasını tavsiye eder.

"Kızıma Lirikler
8 Mart 2005 için...

...

V
Ben, umut işçisi şair anne
sen, dalımda açan narin çiçek;
kırılma sakın fırtınalarda.
Bir incir inadıyla tutun yaşama;
duyumsa, dal ucunda yeşeren
tomurcuğun sevincini,
yaşamın özsuyunu damarlarında.
Ben, umut işçisi şair anne;
sanadır sevgim ve şiirlerim, insanlara...
İsterim ki, bir fidan ol o meşe korusunda.
Yaşa sevgiyi ertelemeden,
öğren yan yana durmanın gücünü,
geleceğe dön yüzünü.
Korkma, ağız dolusu gülmekten
yürümekten bir ormanın içinde
yasakların, korkuların üstüne..".

Bu şiiri okuduktan sonra içimdeki umut kendini göstermeye başladı. Hayatın önemini, umudun içten gelen güzelliğini ve yaşamın değerliliğini..

Kitabın içinde hükümete karşı eleştiri, işçi-zengin çatışmasına yönelik şiirler mevcut. Yaralı, yorulmuş ve haksızlığa uğramış kişlere seslenerek, "Sizinleyim, umut her zaman sizinle olsun." diyor. Umudun aşılanması, devlete yapılan eleştiriler -bunu yazdığı zamandaki siyasi olayların etkisinden de fark edeceksiniz- ile devrimciliğin ve umudun kadını olduğunu dile getirmek istemiş.

"Yaşam Dersinde Sorular ve Yanıtlar
–Dersimiz ölüm, dedi öğretmen
Tuzla’da bir okulda.
Çocuk öğrendi bir derste acıyı
iş kazasında yitirmişti babasını.
Sordu çocuk;
–Neden ekmek bu kadar pahalı
bu kadar ucuz yaşam?
Sorsalardı bana
“Ekmek mi yoksa baban mı?”
Babam derdim, babam
nasırlı elleri ekmek kokan.
Kaynak yapan, çivi çakan,
yük taşıyan kocaman elleriyle
saçlarımı okşayan...
Ah, şimdi nasıl yaşanır babasız?
–Dersimiz ölüm, dedi rüzgâr
yoksul bir evin çatısında.
Kadın öğrendi bir derste yaşamın gerçeğini
iş kazasında yitirmişti sevdiğini.
Sordu kadın;
–Neden ekmek bu kadar pahalı
bu kadar ucuz yaşam?
Sorsalardı bana
“Ekmek mi yoksa sevdiğin mi?”
Sevdiğim derdim, sevdiğim
evler kuran, gemiler yapan
kocaman ellerine gönül verdiğim.
Yumuşacık yüreği,
tenimi okşayan nasırlı ellerinde çiçek açan.
Ah, şimdi yaşam, nasıl da karanlık ve ıssız...
–Dersimiz ölüm, dedi martı
Tuzla’daki bir geminin direğinde.
Adam bir anda gördü ölümün yüzünü,
ardından “iş kazası” diye kayıt düşüldü...
Sordu adam;
kollarıyla kucaklarken rüzgârı.
–Neden ekmek bu kadar pahalı
bu kadar ucuz yaşam?
Sorsalardı bana
“Ekmek mi yoksa yaşam mı?”
Yaşam derdim, yaşam
o sonsuz deniz, evreni kucaklayan.
Acısıyla sevinciyle,
umuduyla direnciyle,
yüreğimde çiçek açan.
Ah, adım artık ölüler listesinde, soyadsız...
–Dersimiz direnç, dedi bulut
bir İstanbul sabahında.
Çocuk öğrendi bir derste sorgulamayı,
tersane işçileri taşırken omuzlarda babasını...
Sordu çocuk;
–Yazgı mıdır yoksulluk,
genç ölmesi insanların?
Nereye akar bunca alın teri,
yeşertir kimin bahçesini?
Neden yasalar hep varsıldan yana,
yaşam bunca acımasız yoksullara?
Sorsalar bana
“Boyun eğmek mi yoksa mücadele mi?”
Mücadele derim, mücadele;
verip el ele, yürümek hep birlikte, acıların üstüne.
Ah, biliyorum şimdi, yürünmez bu yol yalnız.
–Dersimiz yaşam, dedi ozan
bakıp ayak ucundaki güvercine,
öfkesi sayfalardan taşan
tersane işçilerinin resmine...
Sordu ozan;
–Neden ekmek bu kadar pahalı
bu kadar ucuz yaşam?
Sorsalar bana
“Şiir mi yoksa yaşam mı?”
Yaşam derim, yaşam;
o uzak yol gemisi, sonsuzluğa yol alan.
Masmavi gökyüzünün altında
kurulunca kardeşliğin evreni;
yüreklerde birlikte üretip bölüşmenin sevinci...
Ah, işte o zaman, yaşanacak tasasız,
kalmayacak hiçbir insan umarsız..."

Şairin dili gayet anlaşılır. Eğer şiir kitabı okumaya yeni başlayacaksınız sizi yoracağını sanmıyorum. Ben içindeki şiirleri çok beğendim. Eğer şiir okumaktan hoşlanıyorsanız mutlaka bakın.

Yazarın biyografisi

Adı:
Gülsüm Cengiz
Unvan:
Öğretmen, şair ve çocuk kitapları yazarı
Doğum:
Isparta, 1949
Öğretmen, şair ve çocuk kitapları yazarı. 1949 yılında Isparta, Sütçüler'de doğdu. 1966 yılında öğretmen okulundan mezun oldu. 1980 yılına kadar İstanbul ve Balıkesir illerinde öğretmenlik yaptıktan sonra yayıncılık sektörüne geçti. Editörlük, yayın yönetmenliği gibi görevlerde bulundu. İlk şiirleri 1983'te Varlık dergisinde yayımlanan yazar Cumhuriyet, Emek ve Evrensel gibi gazeteler ile Varlık, İnsancıl, Evrensel Kültür, Gösterigibi dergilerde yazdı. 1975-1976 yıllarında Ruhi Su Dostlar Korosu'nda çalıştı. 1988 yılında Demet Yayınları'nın kurucuları arasında yer aldı. 1998'de bir yazısından dolayı iki yıla mahkum oldu ama cezası ertelendi. Çeviriler yaptı, editör ve yayın yönetmeni olarak çalıştı. Radyo ve televizyon programları hazırlayıp sundu. Metin yazarlığı ve danışmanlık yaptı. Türkiye'de ve yurtdışında birçok söyleşi ve sempozyuma konuşmacı olarak katıldı. Toplumcu bir izlekle kaleme aldığı şiirlerinin yanı sıra çocuk edebiyatı alanında da yoğun çalışmaları oldu. Çocuk oyunları farklı gruplar tarafından sahnelendi. Kimi şiirleri de bestelendi.

1997 yılında Ayşe'nin Günleri romanı Almanca'ya çevrildi ve İsviçre ile Avusturya'da yayımlandı. Ayrıca yine Almanya'da, Verlag Anadolu çocuk öykülerinden bazılarını Almanca ve Türkçe olarak bastı. 2005'te de Freie Akademie bir öyküsünü Almanya'da iki dilli ve CD'li olarak hazırladı. Çevirilerin bir kısmı Kültür Bakanlığı'nın TEDA projesi kapsamında hazırlandı. Bazı şiirleri İngilizce, Almanca, İbranice, Romence, Azerice ve Kürtçe'ye çevrilerek çeşitli dergilerde yayımlandı.

Morpa Kültür Yayınları'nda Çocuk ve Gençlik Kitapları Editörüdür. Ayrıca Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır. Türkiye Yazarlar Sendikası üyedir. 1999-2005 tarihleri arasında sendikanın Genel Sekreterliğini yapmıştır. PEN Yazarlar Derneği, Edebiyatçılar Derneği ve Tiyatro Yazarları Derneği üyesidir. PEN Türkiye Merkezi'nde "Barış İçin Yazarlar Komitesi"nde görevlidir.

Yazar istatistikleri

  • 5 okur beğendi.
  • 217 okur okudu.
  • 3 okur okuyor.
  • 45 okur okuyacak.