Julien Gracq

Julien Gracq

7.4/10
5 Kişi
·
13
Okunma
·
1
Beğeni
·
630
Gösterim
Adı:
Julien Gracq
Unvan:
Fransız Yazar
Doğum:
Saint-Florent-le-Vieil, Fransa, 27 Temmuz 1910
Ölüm:
Angers, Fransa, 22 Aralık 2007
1910'da Fransa'nın Loire bölgesinde doğan Julien Gracq, tarih ve coğrafya öğretmenidir. Romanlarında, coğrafi bölgenin insan üzerindeki etkilerini incelemiştir. Roman dışında, denemeler, düzyazı, şiirler ve tiyatro oyunları da kaleme almış olan Julien Gracq, Alman romantizminin ve gerçeküstücülüğün etkisinde kalmıştır. 1991'de Le Rivage des Syrtes başlıklı romanına verilen Goncourt Ödülü’nü reddeden, özenli üslubuyla içindeki bunaltıyı damıtan bu ilginç yazara göre dil, insanları buluşturan, birleştiren, onları mistik yoldan anlamayı sağlayan bir araçtır.
Belli sınırlar içinde olmak kaydıyla herkesin konuşmaya hakkı vardır; bilmek ise bazı kişilere tanınmış bir haktır.
Her zaman görkemli bir hava içinde, sadakatle kutlanan bayram günlerinde sıradan halkın yüzünde, zevk alma taklidinin ardına özenle gizlenmiş bıkkınlık ifadesi vardı.
''Gençsin, seni anlıyorum. Ben de vaktiyle senin gibiydim, görev aşkıyla doluydum. Doğrusunu istersen, çok bencil bir görev aşkıyla doluydum. Başımdan çok özel şeyler geçeceğini düşünüyor, yazgımın öyle olduğuna inanıyordum. Sen de benim gibi yaşlanacaksın, anlayacaksın Aldo. İnsanın başından özel şeyler geçmiyor. Hiçbir şey olmuyor... Belki aslında bir şeylerin olması da iyi değildir. Amirallikte canın sıkılır. O ufuktan bir şeyin doğduğunu görmek istersin. Senden önce başka insanlar tanıdım, hepsi de senin gibi gençti; hayalet gemilerin geçtiğini görmek için gecenin bir yarısında uyanırlardı. Sonunda da görürlerdi. Bu, burada bizim bildiğimiz bir şey: Güney serabı. Gelir, geçer. Sirte'de imgelem aşırı çalışır, baştan söyleyeyim; ama o işin de sonu gelir, insan sonunda imgelemini yıpratır. Bozkırlarımızda koşturan kanatları körelmiş kuşları gördün. Onlar bence güzel bir örnek. Üzerine konacak ağaç olmayan bir yerde kuşların uçmasına gerek kalmaz. Kendilerini çevreye uyarlamışlar. İnsan, amirallikte de kendini uyarlıyor ve işler böyle yürüyor, böylelikle yolunda gidiyor. Böylece burada güvenlik içinde yaşıyorsun. Aşırı can sıkıntısı çekiyorsan ve kendini o sıkıntıya, burada başarılı bir yol gösterici olan o tekdüzeliğe teslim etmek istemiyorsan...
...Sana buradan gitmeni öğütlüyorum.''
Yaptığı şeylerin üzerini kumaşla örter gibi örten insanı, onun inceliğini, uzlaşmacı tutumunu lanetliyorum. Gereğinden daha ağır hale getirilmiş toprağı, ortaya koymuş olduğu şeylere saplanıp kalmış eli, yoğurduğu hamurun içinde uyuşup kalmış kolu lanetliyorum. Bu bekleyiş ve titreyiş gecesinde, dünyanın bu aynı zamanda en açık ve en belirsiz gecesinde size uykunun boş olduğunu, güven peşinde koşmanın boş olduğunu ilan ediyorum.
İnsanların birlikte yaşadıklarını düşünmek için onlara asla kendi görüş mesafelerinden bakmamış olmak gerekir.
Ben seni, uyuyan bu taşlar üzerinde düş kurmayacak kadar alçakgönüllü olmamakla suçluyorum...
Bu dünyada her şey iki kez ölür, ilk kez kendi işlevi içinde, ikinci kez gösterge olarak; ilk kez nelere hizmet ediyorsa onların içinde, ikinci kez, bizden istemeyi sürdürdüğü şeylerin içinde.
Üst üste yığılmış yüzyıllar burada köşeleri tek tek aşındırmış, ışıkları süzmüş, her şeyi kemikleşmiş bir toz tabakasıyla örtüp dinginliğin ve uykunun başyapıtına dönüştürmüştü…
''Batan gemiyi fareler bile terk eder'' dedim omuz silkerek.
''Bu da yalnızca, insanın felaketin kokusunu alamadığını gösterir.''
İkinci Dünya Savaşının başlangıcında, Almanların Fransa’yı işgali öncesinde, Fransa-Belçika sınırında ormanlık bir dağ başında, bir koruganda savaşın başlamasını bekleyen bir teğmenin hikâyesi; Ormanda bir Balkon. Tahmini olarak 1939 Ekim ayı ile 1940 Mayıs arasında geçen bir dönem anlatılmaktadır.
Roman, Fransız edebiyatında gerçeküstücülüğün temsilcilerinden Julien Gracq tarafından 1958 yılında kaleme alınmış. Kendisi de İkinci Dünya Savaşında esir düşmüş bir asker olan Julien Gracq, üstün gözlem gücünü, güçlü tasvirlerle kitaba yansıtmış.

150 sayfalık roman, tek bir bölüm halinde, ara başlıksız, çok kısıtlı diyalogları ve uzun tasvirler içeren cümleleri ile okunması zor olan kitaplar listesine kolaylıkla dahil olabilir. Bazı cümleler 7-8 satıra kadar uzayabiliyor ve bu tip cümlenin sonuna geldiğinizde cümlenin başını ve sonunu birbirine bağlayabilmek için 3-4 okuma daha yapmanız gerektiğini düşünüyorsunuz. Buna sırf uzun cümleler değil, karmaşık, iç içe geçen ve dolambaçlı tasvirler de neden oluyor.

Kitabın kahramanı Teğmen Grange, bir tren yolculuğu ile geldiği Moriarme Kasabasında yerleşik bir askeri birliğe gelir ve kısa sürede bu kasabanın dışındaki bir dağ başında savunma amaçlı kurulmuş olan bir koruganda görevlendirildiğini öğrenir. Yalnızca dar bir atış penceresinin olduğu kapalı bir beton yapı olan korugan ve üstünde var olan tek katlı konut, savaş başlayana kadar teğmenin ve yanında görevli 3 askerin yaşamlarını beraber geçirecekleri mekân olacaktır.
Ölümü beklemekten başka bir işi olmayan teğmen, bu süreci ormanı tanımak ve bir orman köyünde tanıştığı bir dula aşık olmakla geçirir. Savaşın başlayacağından ve Almanların çok güçlü bir saldırı yapacağından emin olan teğmen, soğuk bir kış geçirdiği dağın başında, soğuğun zamanı da dondurmasını umut etmekten başka çaresi yoktur.

Romanı bir tarihsel gerçeklik olarak bakacak olursak, Fransız ordusunun Alman işgali öncesi içi boş ve donanımsız bir ordu olduğunu söylemek mümkün. Teğmenin ısrarla rapor ettiği, koruganın penceresi için talep ettiği mazgal kapakları bir türlü gelmez. Almanların hava bombardımanına karşı da son derece hazırlıksızlardır. Askerlerin bir saldırı için yeterince motive olamadıkları, koruganda görevli askerlerin ruh hallerinde kolaylıkla anlaşılmaktadır. Ama bu kısımların romanda zorla damıtılan kısımlar olduğunu söyleyebiliriz.

Roman daha çok, coğrafi bölgelerin insan üzerindeki etkisini önemseyen bir yazarın eseri olarak, orman üzerine yoğunlaşmış. Yağan her yağmurda, açan her güneşte, karlı geçen uzun dönemde ormanın her bir cümlede yeni baştan tarif edilmesine tanıklık ediyoruz;

“Ormanın kovulsa da gitmeyen sessizliği deniz dibinde yatan gemi enkazına suyun gürültüsüzce dolması gibi bir anlığına odaya doluverdi.”

Kitabın tanıklık ettiği döneme dönecek olursak, İkinci Dünya Savaşında, Almanların Fransa’yı işgaline dair bir tarih incelemesi yaptığımda, Fransızların ve müttefikleri İngilizler tarafından Almanların dağlık ve ormanlık olan bu bölgeden saldırmasının beklenmediğini öğrendim. Ama Almanlar beklenmeyeni gerçekleştirip, piyadenin geçmekte zorlanacağı bu bölgeyi, zırhlı birlikler ve hava desteği ile çok hızlı bir şekilde geçip, Fransa’nın işgalini kısa bir sürede tamamlıyorlar.

Ancak roman bizi, savaşa dair tüm bu taktik, strateji, güç dağılımı ve askeri düzeneklerden uzak tutuyor. Sadece, askeri bir saldırıyı, yaklaşık sekiz ay boyunca doğa ile iç içe bekleyen bir askerin ruh halini gözlemliyoruz. Kendisi aynı zamanda coğrafya öğretmeni olan Julien Gracq, coğrafi bölgenin insan üzerindeki etkilerini de önemseyen bir yazar. Tüm bir kitap boyunca, geniş bir ormanın, savaş öncesinde bile olsa, bir asker üzerindeki etkilerini görüyoruz. Buna aşk da dahil.

Zor okunan bir kitap sınıfına girse de, bir ormanın kaç farklı şekilde tasvir edilebileceğine şahit olmak için, 150 sayfa dayanılabilir bir roman.
Tasvirler ve çok güçlü retoriklerle benzeli, aşkı, savaşı anlatan olağanüstü bir roman. II. Dünya savaşının ruhsal yıkımını, beklemenin ızdırap dolu endişesini ve aşk için yaşama çabasını dolu dizgin anlatan bir roman

Yazarın biyografisi

Adı:
Julien Gracq
Unvan:
Fransız Yazar
Doğum:
Saint-Florent-le-Vieil, Fransa, 27 Temmuz 1910
Ölüm:
Angers, Fransa, 22 Aralık 2007
1910'da Fransa'nın Loire bölgesinde doğan Julien Gracq, tarih ve coğrafya öğretmenidir. Romanlarında, coğrafi bölgenin insan üzerindeki etkilerini incelemiştir. Roman dışında, denemeler, düzyazı, şiirler ve tiyatro oyunları da kaleme almış olan Julien Gracq, Alman romantizminin ve gerçeküstücülüğün etkisinde kalmıştır. 1991'de Le Rivage des Syrtes başlıklı romanına verilen Goncourt Ödülü’nü reddeden, özenli üslubuyla içindeki bunaltıyı damıtan bu ilginç yazara göre dil, insanları buluşturan, birleştiren, onları mistik yoldan anlamayı sağlayan bir araçtır.

Yazar istatistikleri

  • 1 okur beğendi.
  • 13 okur okudu.
  • 23 okur okuyacak.