William Morris

William Morris

Yazar
8.2/10
9 Kişi
·
27
Okunma
·
4
Beğeni
·
710
Gösterim
Adı:
William Morris
Unvan:
Roman yazarı
Doğum:
24 Mart 1834
Ölüm:
Londra, Birleşik Krallık, 3 Ekim 1896
1834-1896. Mobilya, kumaş, vitray, duvar kağıdı tasarımlarıyla ülkesinde Sanatlar ve Zanaatlar akımının başlamasına, böylece de on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından sonraki sanat anlayışının değişmesine yol açmış İngiliz Endüstri tasarımcısı, el sanatçısı, şair ve ilk sosyalistlerden.
Oxford'da okuduktan sonra bir süre mimarlıkla uğraşan Morris, şair olarak ilk ününü romantik bir anlatı olan The Life and Death of Jason ile (1867; Jason'un Yaşamı ve Ölümü) yaptı. 1868-70 arasında yayımlanan The Earthly Paradise (Dünyevi Cennet) klasik kaynaklara ve ortaçağ yapıtlarına dayanan şiirlerden oluşuyordu. Story of Sigurd the Volsung and the Full of the Niblungs (1876, Völsung Soyundan Sigurd'un Öyküsü ve Nibelungların Çöküşü) adlı epik şiir onun en önemli yapıtı oldu.
Yaşamının bu döneminde, sanayileşmenin getirdiği toplumsal sorunlar karşısında, kendi kabuğuna çekilerek Laten ve İzlanda destanlarına eğildi. Destanların fantastik dünyasının, temelde bir eylem adamı olan Morris'i doyurduğu söylenemez. Giderek köktenci bir siyasal tavrı benimsemeye başladı. Sanatın belirli bir kesime hizmet etmesinden çok, kitlelere yönelik olması gerektiği inancından yola çıkarak sosyalizme yaklaştı ve 1876'dan başlayarak siyasal mücadeleye atıldı. Oxford'da öğretim üyesi olması için yapılan öneriyi geri çevirdi. İşçilerin kalabalık olduğu kesimlerde sanat-toplum ilişkileri üstüne dizi konferans vermeyi yeğledi.
Hammond: Şunu itiraf edebiliriz ki, hükümetin yoksul -yani işe yarayan- insanları başka ülkelere karşı koruduğu savlarının hiçbir anlamı yoktur. Bu da doğaldır; çünkü daha önce de gördük ki hükümetin işlevi zenginleri fakirlerden korumaktır. Fakat hükümet kendi zengin adamlarını diğer ülkelere karşı korumadı mı?

Ben: Zenginlerin korunmaya muhtaç olduklarını hiç duyduğumu anımsamıyorum; çünkü söylendiğine göre, iki ülke birbirleriyle savaşırken bile, her iki ülkenin kendi zenginleri her zaman olduğu gibi birbirleriyle karşılıklı olarak kumar oynamaya devam etmişlerdir ve hatta kendi vatandaşlarını öldürmeleri için birbirlerine silah satmışlardır.
Çocukken bizim için zaman o kadar yavaş geçer ki sanki her şeyi yapmak için çok zamanımız varmış gibi görünür.
Siz, çocukların geleneksel olarak okula başlama yaşına eriştikleri zaman, zihinsel düzeyleri ve yetenekleri ne olursa olsun, okullara tıkılması beklentisi içerisindesiniz. Onların orada adına ' öğretim' denen belirli bir gelenek doğrultusunda ve gerçeklere aldırmadan yetiştirilmesini bekliyorsunuz. Dostum, böyle bir yöntemi savunurken hem bedensel hem de zihinsel gelişim gerçeğini göz ardı ettiğinizi görmüyor musunuz? Böyle bir değirmenden kimse incinmeden kurtulamaz.
William Morris
Sayfa 104 - Say Yayınları
İtiraf etmeliyim ki insanlar özgür olduktan sonra bile kendilerinde açtıkları yaraların iyileşmesi ağır ağır gerçekleşti.
Çünkü bilirsiniz ki, aşk mantıklı birşey değildir, sapmalar ve bencil istekler birçok ahlakçının düşündüğünden daha yaygındır.
İnsanlar kargaşa, sürtüşme ve düzensizliğin hakim olduğu dönemlerde tarihe ilgi duyarlarmış ve görüyorsunuz ya işte dedi Dick, dostane bir tebessümle, bugün bizler hiçte böyle değiliz. Hayır, kesinlikle değiliz.
Stanley adında biri tarafından tüm Afrika'ya hastalık bulaştırılması: Sir Henry Morton Stanley (1841-1904); kaşif ve yazar. Stanley, Kongo Bağımsız Devleti'nin kurulmasında önemli bir rol oynadı ve Afrika'nın sömürgeleştirilmesinde önayak oldu. Hiçbiryer'den Haberler yazıldığında Stanley popülaritesinin doruğundaydı ve Afrika'ya yaptığı üçüncü seferden yeni dönmüştü. Morris tabii ki Stanley'in kariyerinin ona ün ve övgüler kazandıran yönlerinden nefret ediyordu. Haziran 1888'de Morris Commonweal'de Belfort Bax adlı bir arkadaşının bir makalesini yayınladı. Bax'a göre Afrika'nın açılması Avrupa'nın sosyalizme geçmesini belki bir yüzyıl kadar geciktirecek bir olaydı. Afrika'nın maden yatakları, sınırsız ucuz emeğiyle birleştirildiğinde, Avrupa kapitalizminin uzunca bir süre kazanmasına neden olacaktı.
Sözde bir hükümetin hukuk mahkemeleri vasıtasıyla mülkiyeti koruması zenginliğin mahvedilmesi anlamına geliyorsa, aynı şekilde bir hükümetin kendi vatandaşlarını başka bir ülke karşısında savaştan veya savaş tehdidinden koruması da aynı anlama gelir.
William Morris
Sayfa 123 - Say Yayınları
Onların sözde eğitim dedikleri yöntem, bir çocuğun kafasına zorla da olsa biraz bilgi sokuşturmaktan ibaretti. Bu yöntemin uygulanmasının gerekli olduğunu düşünüyorlardı. Uygulama işkenceyle yapılsa da ve bunun hiçbir yararı olmadığı çok iyi bilinse de, bu saçma sapan bilgiler onların kafalarına doldurulurdu ya da aksi durumda sonuç çocuğun hayat boyu bilgisiz kalmasıydı.
William Morris
Sayfa 104 - Say Yayınları
Yaratılış bir ödüldür. Eski zamanlarda insanların dediği gibi, bu belki de Tanrının aldığı ücrettir. Eğer siz yaratılışın verdiği mutluluk karşılığında bir şey ödenmesini isterseniz, ki yaratılış en mükemmel iştir, herhalde bundan sonra duyacağımız ikinci şey de çocuk doğurmak için bir fatura yollanması olacaktır.
William Morris
Sayfa 143 - Say yayınları
1800'lü yıllarda yaşamış olan William Morris'in ütopyası, kendi zamanından çok uzak bir zamanda geçiyor. Ona uzak fakat bize yakın. İngiltere'nin o zamanki şartlarından pek de hoşnut olmayan Morris, bir gece yatağına uzanır ve zamanın çetin şartlarının üzerine çöken yorgunluğuyla, görmek, yaşamak ve katlanmak zorunda olduğu bu çirkinlikten duyduğu rahatsızlıkla uykuya dalar. Tahmin edileceği üzere bambaşka bir zamanda uyanır. Daha sonra öğreneceği üzere neredeyse iki asır atlayarak 2003 yılına ulaşmıştır.

Elbette bizim yaşayıp deneyimlediğimiz 2000'ler Morris'in ütopyasından çok uzakta. Gerçeğin de Morris'in düşlediği gibi olmasını, en azından ona biraz daha yakın olmasını dilerdim doğrusu. Cinsiyetçilik, faşizm, kölelik, eşitsizlik, kapitalizm ve bunlar gibi aklınıza gelen diğer tüm kelimeler ortadan kalkmıştır; insanların dilediğince yaşadığı, herkesin sevdiği işi isteyerek yaptığı, mülk kavramının ortadan kalktığı, işbirliği esasına dayalı bir yaşam tarzının olduğu, herkesin 'birey ve toplum' için neyin doğru neyin yanlış olacağının ayırdına varabildiği, tarihteki olaylardan ders çıkararak geride bıraktıkları tüm bu çirkinliklerin yeni ve huzurlu dünyalarına sıçramasına izin vermedikleri bir zamanda geçiyor.

Sanırım ütopyalar gerçekleşmesi imkansız rüyalar, distopyalar ise gerçekleşmesini önleyemediğimiz kabuslar olmaya devam edecek, geçmişte böyle oldu, şimdi'de böyle ve inanıyorum ki gelecekte de böyle olacak.
William Morris in ütopyası mutlu bir toplum için komünizmi şart koşmakta,insanların tümüyle eşit şartlarda yaşabilecekleri bir topluma nasıl erişebileceğini sorgulamaktadır.Doğayla bütünleşik ,eşitlikçi,devletsiz bir toplum tasavvur edilmiştir.Sanayileşmenin yerini toplumsal zanaat ekonomisinin aldığı özgürlükçü sosyalist bir topluma ilişkin ikna edici bir vizyon sunmaktadır. Yaşanılan dönem " Hayatın Eşitliği"dönemidir.Burası hiçbir şeyin israf ve berbat edilmediği bir bahçedir. Emeğin karşılığı hayat ve yaradılış bir ödüldür.Fabrikalara 'Toplu Çalışma Grupları ' denmekte ve buralarda birlikte çalışmak isteyen insanlar toplanmaktadır . 1 Mayıs günü "Sefaletin Yok Edilmesi Günü' olarak kutlanmaktadır.Özel mülkiyet kutsallığının artık geçerli olmadığı bir dönemden bahsetmektedir.Eğitim -Öğretim bilgi edinme sanatı olarak değerlendirilmektedir.İnsanların o kadar akıllıca sözünü ettiği ve o kadar da aptalca uyguladığı cezalar ,kendi korkularının dışa vurumundan başka neydi ? günümüz ceza sistemini bir özeti şeklindedir.Merak uyandıran ve mutlaka okunması gereken bir roman.
Morris öyle güzel bir dünya kurgulamış ki okurken hiç bitmesin istedim. Son sayfada yazarın da dediği gibi: "Başkaları da onu benim gördüğüm gibi görebilirse, o zaman buna bir düşten çok tahayyül demek doğru olur."

Yazarın biyografisi

Adı:
William Morris
Unvan:
Roman yazarı
Doğum:
24 Mart 1834
Ölüm:
Londra, Birleşik Krallık, 3 Ekim 1896
1834-1896. Mobilya, kumaş, vitray, duvar kağıdı tasarımlarıyla ülkesinde Sanatlar ve Zanaatlar akımının başlamasına, böylece de on dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından sonraki sanat anlayışının değişmesine yol açmış İngiliz Endüstri tasarımcısı, el sanatçısı, şair ve ilk sosyalistlerden.
Oxford'da okuduktan sonra bir süre mimarlıkla uğraşan Morris, şair olarak ilk ününü romantik bir anlatı olan The Life and Death of Jason ile (1867; Jason'un Yaşamı ve Ölümü) yaptı. 1868-70 arasında yayımlanan The Earthly Paradise (Dünyevi Cennet) klasik kaynaklara ve ortaçağ yapıtlarına dayanan şiirlerden oluşuyordu. Story of Sigurd the Volsung and the Full of the Niblungs (1876, Völsung Soyundan Sigurd'un Öyküsü ve Nibelungların Çöküşü) adlı epik şiir onun en önemli yapıtı oldu.
Yaşamının bu döneminde, sanayileşmenin getirdiği toplumsal sorunlar karşısında, kendi kabuğuna çekilerek Laten ve İzlanda destanlarına eğildi. Destanların fantastik dünyasının, temelde bir eylem adamı olan Morris'i doyurduğu söylenemez. Giderek köktenci bir siyasal tavrı benimsemeye başladı. Sanatın belirli bir kesime hizmet etmesinden çok, kitlelere yönelik olması gerektiği inancından yola çıkarak sosyalizme yaklaştı ve 1876'dan başlayarak siyasal mücadeleye atıldı. Oxford'da öğretim üyesi olması için yapılan öneriyi geri çevirdi. İşçilerin kalabalık olduğu kesimlerde sanat-toplum ilişkileri üstüne dizi konferans vermeyi yeğledi.

Yazar istatistikleri

  • 4 okur beğendi.
  • 27 okur okudu.
  • 46 okur okuyacak.
  • 1 okur yarım bıraktı.