Hakkında
Ünvan:
Yazar
Okurlar
20 okur okudu.
1 okur okuyor.
2 okur okuyacak.
Okur demografisi
Kadın% 10.0
Erkek% 90.0
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
SSCB NEDEN DAĞILDI?
Uzun yıllar önce eski siyasi partimde birlikte mücadele ettiğimiz Hasan Ozan'ın yazmış olduğu SSCB'de Kapitalizmin Restorasyonu, Sosyalizmin Sorunları, Tarihi Dersler adlı kitabını henüz bitirmiş bulunuyorum. Bir önceki yazımda sosyalizm neden yıkıldı? sorusunu sormuş ve bunu yanıtlamaya çalışmıştım. Fakat konuya dair okumalarıma devam ettiğim için Ozan'ın çalışmasını da okuyarak yeni bir perspektiften konuyu bir kez daha ele alma ihtiyacı duydum. Daha önce kişisel görüşlerimi derlediğim yazımdan farklı olarak bu yazımda, Ozan'nın konuya dair yaklaşımlarını özetlemeye özen göstereceğim. Kitabın bütününde katılmadığım bir çok taraf olmasına karşın haklı olduğunu düşündüğüm, paylaştığım görüşlerini sizlere aktaracağım.
Stalin Sovyetler Birliğinde iş verimliliğinin artırılmasına ilişkin görüşlerini şu şekilde özetler: “Eşitlik öyle bir duruma getirmiştir ki, nitelikli olmayan bir işçinin nitelikli bir işçi düzeyine yükselmesinde hiçbir çıkarı yoktur.” Stalin tespitinde, niteliksiz işçinin çalışmasının ortaya çıkardığı sonuca karşı ilgisiz olduğunu belirterek, nitelikli işçiyle aynı ücreti aldığı koşullarda niteliksiz işçinin kendisini aşmasını sağlayacak bir motivasyonu olmadığının altını çizer. Niteliksiz işçinin bu motivasyonu sağlaması için de maddi teşviklere ihtiyaç vardır. Stalin'in üretimin verimliliği artırmak için bulduğu formül tabi ki o günkü koşullarda anlaşılırdır. Fakat Ozan a göre sorun tamda burada başlamaktadır. Ücretlerin artırılması için sağlanan teşvik, prim ve parça başına ücretlendirme uygulaması SSCB'de geçici bir önlem olmaktan çıkarak ilke düzeyine getirilip, süreğenleştirilmiştir. Bu durum küçük burjuva eğilimlerin güçlü olduğu bir ülkede; sınıf atlama, zengin olma, köşeyi dönme arzularını kamçılayarak yeni bir
Gorbaçov, çalıştığı insanları uzmanlıkları ya da tecrübeleri temelinde değil, kendi gündemine hiçbir eleştiri yöneltmeden destek vermeleri temelinde seçti. Elinin altında bulunan ve kendini ispat etmiş olan devlet kurumlarını seferber etmedi; aksine, bunları zayıf düşürme arayışı içinde oldu. Medya, halkı bir kalkınma programının arkasında bir araya getirmek için değil, Komünist Parti'yi karalamak için kullanıldı. Ekonomik program tutarsızdı ve uygulanırken ani değişiklikler yapıldı. Kitlelerin, onlara söyleneni yapma dışında, herhangi bir biçimde katılım göstermeleri istenmedi. Bunun neticesinde ortaya çıkan şey, “Ülkeyi yavaş yavaş sarmalayıp felce sokan siyasi kibrin, demagojinin ve amatörlüğün geçit töreni" oldu.
Reklam
Reklam