Gyula Hay

Gyula Hay

Yazar
10.0/10
1 Kişi
·
8
Okunma
·
1
Beğeni
·
249
Gösterim
Adı:
Gyula Hay
Unvan:
Yazar
Doğum:
Abony, Macaristan, 5 Mayıs 1900
Ölüm:
Ascona, İsviçre, 7 Mayıs 1975
Gyula Hay, 5 Mayıs 1900'de Macaristan'ın bir köyü olan Abony'de doğdu.
Yüksek öğrenimi mimarlıktır. 1919 yılında Macar İhtilali olunca mimarlığı bıraktı ve bir süre sonra Almanya'ya gitti. 1920'de Almanya'nın Dresden kentinde Güzel Sanatlar Akademisi'nde, Baranowski'nin yanında sahne tasarımı öğrenimi gördü, sonra da Devlet Tiyatrosu'nda Linnebach'ın yanında sahne tasarımcısı ve mimar olarak çalıştı. 1925'te Macaristan'a geri dönen Hay, 1929'a kadar ülkesinde kaldı, burada roman, öykü yazarı olarak tanındı. 1929'da Berlin'e giden yazar, bundan sonra bir bölümü kaybolmuş olan sahne eserleri yazdı. 1932 yılında ilk oyunları Almanya'nın birkaç ciddi tiyatrosunda oynanmaya başladı. İlk oyunu olan Yeni Cennet, Berlin "Halk Sahnesi'nde ünlü yönetmen Heinz Hilpert tarafından sahnelendi. Bu oyunun prömiyeri yapıldığı anda Breslau" Lobe tiyatrosu"nda da Paul Barnay'ın oyun düzeni ile ikinci oyunu Tanrı, İmparator ve Köylü sahnelendi. 1933'te Hitler'in başa geçmesi ile Almanya'yı terk eden Hay, önce Prag'a sonra da Viyana'ya geçti. Bu kentlerde yeni oyunları büyük başarı kazandı. Savaştan sonra Macaristan'a dönen yazar, Budapeşte'de Sahip Olmak adını verdiği oyunla daha da ünlendi. Budapeşte'deki Sanat Akademisi'ne öğretmen eğitmen olarak girdi. Romanya'da , Almanya'da, Fransa'da Macaristan'da arka arkaya oyunları oynanan Hay, 1956'da Sovyetlerin tanklarına karşı direnişçilerle birlikte oldu, kısa bir süre sonra da tutuklanarak hapse atıldı. Altı yıl ağır hapis cezası yedi. Hapiste Mohaç adlı oyunu yazdı. Gyula Hay'in hapisten çıkarılması için uluslar arası yazar birlikleri harekete geçti. 1960 yılında , Hitler ile Stalin'i düşünerek, devlet terörünü eleştiren At adlı persiflajını yazdı. Bu oyunda, baş oyun kişisi Roma İmparatoru Caligula idi. Hapisten 1963'te çıktığında Macaristan'da durum biraz daha düzelmişti. PEN Kulübün de girişimleriyle Batı'ya geçebilmek için pasaport izni aldı. 1964 yılında Atilla'nın Geceleri, Viyana " Burgtheater"de , At da Salzburg'da sahneye koyuldu. Bundan sonra da İsviçre'de yaşamaya başlamıştır. Mayıs 1975 tarihinde öldü. Yazarın en tanınmış oyunları: Yeni Cennet ( 1931), Tanrı, İmparator ve Köylü( 1932), Sahip Olmak( 1934-6), Hayat Köprüsü ( 1950- Macaristan'ın en büyük ödülü olan Kossuth Ödülü'nü kazandı. Atilla'nın Geceleri ( 1961-3), Gaspar Varro'nun Hakkı ( 1955 ), Hindi Çobanı ( 1954), At ( 1964), Mithridates ( 1965 ), Gyula Hay ayrıca yirmiye yakın tek perdelik oyun, öykü ve roman yazmıştır.
ÇEVİRMEN : ÖZDEMİR NUTKU
OYUNUN TÜRÜ: KOMEDİ
Erdemli ve dürüst bir insan mısın, olmaz! Hemen Brütüs'ün hançerini alıp, Sezar'ı öldürmelisin!
110 syf.
·Puan vermedi
Bu kitabı bitirdikten sonra, kitaplığımda daha çok oyuna yer vermem gerektiğini anladım. Yazar bu oyunu 60'larda yazmış. Hayatı boyunca sürekli siyasal çatışmaların içinde kalmış. Hitler ve Stalin'i eleştiri amaçlı çıktığı bu yolda devlet sisteminin bozukluğundan ve bu bozukluğun halk üzerindeki etkisine değiniyor. Oyuna girişte Selanus ve atı İncitatus karşılıyor bizleri. Selanus tüm parasını kumarda kaybedince elinde yalnızca en değerli varlığı olan atı kalıyor ve ortaya atını koyuyor. Önce herkes biz bu atı ne yapalım diye dalga geçerken, atın kişnemesiyle adeta büyüleniyorlar ve ata sahip olmak için büyük bir rekabet başlıyor. Oyunun diğer önemli kahramanı olan Caligula'da bu noktada ortaya çıkıyor zaten. Sonrası büyük bir curcuna. Güler misiniz ağlar mısınız dediklerinden. Bu arada atın canlı olup olmadığını eğer kitabı okursanız o zaman öğrenebilirsiniz! İmparator olarak karşımıza çıkan Caligula'da apayrı bir başlıkta incelenmesi gereken bir kişilik. Adını tarihe Çılgın Roma İmparatoru olarak yazdırmış. İlgi alanımı 12'den vurdu diyebilirim. Kitap 60'larda yazılmış olmasına rağmen vurgulamak istedikleri günümüzdekilerle paralel. Değişenin sadece teknoloji ve zaman olduğunu görüyorsunuz. İnsan ve insanlık olarak bir arpa boyu yol alamamışız aslında. Gençlerin kayıtsızlığı, devletin başı boş yönetimi yüzünden insanların her türlü sapkınlığa ve her türlü boşluğa yönelmesi. Otoritersiz bir ortamda bir atı bile ilah yapıp ona tapabilecek kadar bozulmuş bir toplum örneği. Altı çizilecek, derin anlamlar çıkarılacak çok mesaj var bu oyunda.
110 syf.
Oyun gibi oyun... Daha tiyatro sahnelerinde yeni nefes almaya başlamışken, tiyatromuz sahneye bu oyunu koymuştu. Rejisör oyunu biraz bozarak bize uygun hale getirdi. Bir şekilde oynadık! Roma'da İmparator Caligula bir atı konsül yapar ve olaylar gelişir. At da attır hani...
"Ben Selanus, babamın adı da Marcus. Taşrada, şerefli bir ailedenim. Roma'ya talihimi denemek için geldim..."

Yazarın biyografisi

Adı:
Gyula Hay
Unvan:
Yazar
Doğum:
Abony, Macaristan, 5 Mayıs 1900
Ölüm:
Ascona, İsviçre, 7 Mayıs 1975
Gyula Hay, 5 Mayıs 1900'de Macaristan'ın bir köyü olan Abony'de doğdu.
Yüksek öğrenimi mimarlıktır. 1919 yılında Macar İhtilali olunca mimarlığı bıraktı ve bir süre sonra Almanya'ya gitti. 1920'de Almanya'nın Dresden kentinde Güzel Sanatlar Akademisi'nde, Baranowski'nin yanında sahne tasarımı öğrenimi gördü, sonra da Devlet Tiyatrosu'nda Linnebach'ın yanında sahne tasarımcısı ve mimar olarak çalıştı. 1925'te Macaristan'a geri dönen Hay, 1929'a kadar ülkesinde kaldı, burada roman, öykü yazarı olarak tanındı. 1929'da Berlin'e giden yazar, bundan sonra bir bölümü kaybolmuş olan sahne eserleri yazdı. 1932 yılında ilk oyunları Almanya'nın birkaç ciddi tiyatrosunda oynanmaya başladı. İlk oyunu olan Yeni Cennet, Berlin "Halk Sahnesi'nde ünlü yönetmen Heinz Hilpert tarafından sahnelendi. Bu oyunun prömiyeri yapıldığı anda Breslau" Lobe tiyatrosu"nda da Paul Barnay'ın oyun düzeni ile ikinci oyunu Tanrı, İmparator ve Köylü sahnelendi. 1933'te Hitler'in başa geçmesi ile Almanya'yı terk eden Hay, önce Prag'a sonra da Viyana'ya geçti. Bu kentlerde yeni oyunları büyük başarı kazandı. Savaştan sonra Macaristan'a dönen yazar, Budapeşte'de Sahip Olmak adını verdiği oyunla daha da ünlendi. Budapeşte'deki Sanat Akademisi'ne öğretmen eğitmen olarak girdi. Romanya'da , Almanya'da, Fransa'da Macaristan'da arka arkaya oyunları oynanan Hay, 1956'da Sovyetlerin tanklarına karşı direnişçilerle birlikte oldu, kısa bir süre sonra da tutuklanarak hapse atıldı. Altı yıl ağır hapis cezası yedi. Hapiste Mohaç adlı oyunu yazdı. Gyula Hay'in hapisten çıkarılması için uluslar arası yazar birlikleri harekete geçti. 1960 yılında , Hitler ile Stalin'i düşünerek, devlet terörünü eleştiren At adlı persiflajını yazdı. Bu oyunda, baş oyun kişisi Roma İmparatoru Caligula idi. Hapisten 1963'te çıktığında Macaristan'da durum biraz daha düzelmişti. PEN Kulübün de girişimleriyle Batı'ya geçebilmek için pasaport izni aldı. 1964 yılında Atilla'nın Geceleri, Viyana " Burgtheater"de , At da Salzburg'da sahneye koyuldu. Bundan sonra da İsviçre'de yaşamaya başlamıştır. Mayıs 1975 tarihinde öldü. Yazarın en tanınmış oyunları: Yeni Cennet ( 1931), Tanrı, İmparator ve Köylü( 1932), Sahip Olmak( 1934-6), Hayat Köprüsü ( 1950- Macaristan'ın en büyük ödülü olan Kossuth Ödülü'nü kazandı. Atilla'nın Geceleri ( 1961-3), Gaspar Varro'nun Hakkı ( 1955 ), Hindi Çobanı ( 1954), At ( 1964), Mithridates ( 1965 ), Gyula Hay ayrıca yirmiye yakın tek perdelik oyun, öykü ve roman yazmıştır.
ÇEVİRMEN : ÖZDEMİR NUTKU
OYUNUN TÜRÜ: KOMEDİ

Yazar istatistikleri

  • 1 okur beğendi.
  • 8 okur okudu.
  • 4 okur okuyacak.