Hakkında
İbn Teymiyye üzerine araştırmalarıyla tanınan Fransız şarkiyatçısı. Babası Emile Laoust Berberî lehçeleri uzmanıydı. M. Henri ailesiyle birlikte Fas’a giderek bir müddet orada kaldı. Ecole Nationale Supérieure’den mezun olduktan sonra (1926) Paris Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Enstitüsü ile Sorbonne Üniversitesi’nde felsefe ve Arapça okudu. Kahire’deki Institut Français d’Archéologie Orientale’de öğrenim gördü ve 1937 yılında Institut Français des Etudes Arabes de Damas’ın önce sekreterliğine, ardından müdürlüğüne getirildi. Çalışmalarında önceliği eski metinlerin ilmî neşrine verdiği için çok sayıda eseri yayımlandı. Farklı kütüphanelerdeki yazma kitapların tesbit edilmesi amacıyla enstitüye bağlı araştırmacıların serbest çalışmaya yönlendirilmesinde önemli katkıları oldu.
Müdürlük yaptığı sürece Suriye’nin iç meselelerinden uzak tuttuğu enstitüde sosyoloji ve siyaset konuları üzerindeki çalışmalarla fazla ilgilenmediyse de enstitünün ülkesinin dış siyasetine hizmet etmesi amacıyla kurulmuş olması dolaylı da olsa Henri Laoust’un günlük siyasetten uzak kalmasına imkân vermedi. Bu sebeple Fransız sömürge idaresinin sivil ve askerî memurları burada belli dönemlerde eğitim gördü. Laoust, İslâm ve Arap dünyası hakkındaki bilgisi ve ılımlı şahsiyeti sayesinde müslüman çevrelerle rahatça münasebet kurabiliyordu. Louis Massignon’un telkiniyle başladığı Takıyyüddin İbn Teymiyye hakkındaki çalışmaları Vehhâbîler’in dışında Mısır, Cezayir ve Fas’taki ıslah hareketlerinin İbn Teymiyye ile yakından ilgilendikleri döneme rastlamıştır.
1946’da Fransa’ya dönen Laoust, 1956 yılına kadar Lyon Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. Louis Massignon, 1927’de yayımlamaya başladığı Revue des études islamiques adlı dergiyi 1956-1962 yılları arasında Laoust ile birlikte idare etti. Onun 1962’de ölümünden sonra 1981 yılına kadar derginin müdürlüğünü Laoust üstlendi. Collège de France’a 1957’de üye kabul edilen Laoust burada Massignon tarafından kurulan İslâm Sosyolojisi Kürsüsü’nün başına geçti (1962); 1975 yılına kadar ders verdi ve çok sayıda araştırmacı yetiştirdi. Louis Massignon, Jean Sauvaget, Regis Blachère, J. Berque ve Claude Cahen gibi Laoust da özel kütüphanesini buraya bağışlayarak Arap, Türk ve İslâm Tedkikleri Kütüphanesi’nin oluşmasına yardımcı oldu.
Henri Laoust’un araştırmaları daha ziyade kelâm, usûl-i fıkıh, fıkıh ve tarih alanında yoğunlaştı. XIX. yüzyıl şarkiyatçıları gibi klasik konulara ağırlık verdiği için doktora konusu olarak İbn Teymiyye’nin düşünce yapısını tercih etti. Mısır’da bulunduğu yıllarda bu ülkenin dinî ve siyasî konumuyla da ilgilenerek makaleler yazdı. Islah hareketinin önderlerinden Reşîd Rızâ’nın hilâfet ve imâmete dair eseri üzerine hazırladığı çalışmasını ikinci tez olarak takdim etmek istediyse de hem yazarının hayatta olması hem Mısır’ın o dönemdeki konumu sebebiyle bundan vazgeçti. İbn Teymiyye’nin içtimaî ve siyasî fikirleri hakkında yaptığı asıl teziyle devlet doktoru unvanını alırken sonraki yıllarda gerçekleştireceği araştırmalarının istikametini de bu çalışması belirledi. Bu tezini tamamlamak üzere İbn Teymiyye’nin fıkıh usulü üzerine yazdığı eseri ikinci tezi olarak takdim etti.
Daha sonraki yıllarda Henri Laoust ilgi alanını genişletti. Ebü’l-Alâ el-Maarrî, Mâverdî, Gazzâlî, İbn Tûmert, Mavaffakuddin İbn Kudâme, İbnü’l-Mutahhar el-Hillî, İbn Kesîr ve İbn Haldûn gibi âlimlerin görüşleri üzerine daha çok makale tarzında araştırmalar yaptı. İslâm dininin geçirdiği tarihî süreç içinde Hanbelîliğin konumunu belirlemek amacıyla tarih kaynaklarına ve özellikle halifelik konusunda İbn Kesîr’in el-Bidâye ve’n-nihâye’sine önem verdi, yalnız onun eserlerine dayalı makaleler yazdı. Laoust, Sünnî mezheplere olan ilgisi yanında Hillî’nin eserleri ışığında Şiî mezhebine dair makaleler de yayımladı. Bazı İslâm kaynaklarını Fransızca’ya çevirirken bunlara yazdığı girişler ve eklediği dipnotlar ilmî araştırmalara önemli katkılar olarak kabul edilmiştir. Ayrıca İslâm ülkeleri hukukçuları ile Fransız hukukçuları arasında diyalog kurmaya gayret gösteren Laoust, bu amaçla insan hakları ve İslâm konusunda ilk üçü Riyad’da yapılan toplantıların ardından Paris, Viyana, Cenevre ve Strasburg’da benzerlerinin düzenlenmesinde önemli rol oynadı.
Tam adı:
M. Henri Laoust
Ünvan:
Fransız Araştırmacı Yazar
Doğum:
1 Nisan 1905
Ölüm:
12 Kasım 1983
Okurlar
1 okur beğendi.
14 okur okudu.
3 okur okuyor.
18 okur okuyacak.
Okur demografisi
Kadın% 0.0
Erkek% 0.0
0-12 Yaş
13-17 Yaş
18-24 Yaş
25-34 Yaş
35-44 Yaş
45-54 Yaş
55-64 Yaş
65+ Yaş
Reklam
Alıntılar
… bir görüşün yapısını incelemek ve onun değerine dair yapılan muhakemeleri ve Müslüman hukukçuların bu konudaki tepkilerini dikkate almaksızın vakayinamelerin incelenmesiyle tarihsel bilgiyi sınırlamak doğru değildir.
Ahmed bin Hanbel’in, tasavvufu “sesli ibadetlerin yerine tevessül anlayışını geliştirmekten ve ruhu meşru müşâhedeler yapmaktan uzaklaştırıp Allah ile daimi bir dostluk hâlini (hülle) imrendirtmekten” dolayı daha önce nasıl eleştirdiği bilinmektedir. Yine onun iki öğrencisi olan Haşiş ve Ebû Zur’a’nın, tasavvuf ehlinin nasıl sapkınlar (zendeka) zümresi içinde sıralandıkları malumdur. İbnü’l Cevzî dahi Telbis İblis adlı eserinde, İslâm’ın itikad ve ahlâk anlayışı içine sufiliğin soktuğu bidatların peşine düşmüştür. Buna karşın, büyük sufilerin ahlâkî yetkinliği karşısında saygıyla boyun eğmek zorunda kalmış olan Sünnilik, tasavvufa karşı açık bir tekfiri hiçbir zaman dile getirmemiştir. Zira Sünnilik, “bireysel ve toplumsal ahlâkının büyük bir bölümünü ve aynı zamanda ibadet hayatını” büyük mutasavvıfların çabalarına borçludur.
Reklam
Reklam