Hüseyin Can

Hüseyin Can

Yazar
9.0/10
2 Kişi
·
3
Okunma
·
2
Beğeni
·
433
Gösterim
Adı:
Hüseyin Can
Unvan:
Araştırmacı,Yazar
Doğum:
Dersim,Türkiye
Kürtlerin bir kısmının Ekim Devrimine olumlu katılımlarının
yanısıra, bazı Kürtlerin de devrim sürecinde Çarlığın yanında yer
alarak olumsuz bir rol oynadıklannı da görmek gerekiyor.
Modem revizyonist önderlikli Sovyetler Birliği'nin dağılışının res
men ilan edilişinden sonra, bir dönem kendilerini "ML" olarak
adiandırma hususunda "hassas" davranan kimileri da bu ricat yıltlarında komünizme karşı en yoğun saldın seferberliğinin yaşandığı bir anda "eleştiri" oklarını Lenin-Stalin dönemi sosyalist Sovyetler Birliği'ne yöneltınede gecikmediler. "Çoğulcu proleter devlet" türün den bir hilkat garabetini savunmaya karar verdikleri andan itibaren, özellikle 1 920'lerin başından başlamak üzere proletarya diktatörlüğü devletinin kültür alanındaki bakış açısını ve uygulamalarını küçük düşürmeye, burun kıvınnaya· varacak ölçüde reddetmeye koyuldular. Yaşanan sosyalizm deneyinden dersler çıkarma adına modem revizy onist bir dizi görüşü yeniden dillendiren ve "Bu sonun başlangıcını SSCB'nin kuruluş döneminden almak gerekir" kanaatine vararak Leninizmin teori ve pratiği hakkında kuşku yayma rolüne soyunanlar, söz Stalin dönemine gelince hepten rotayı şaşırarak "yabancılaşma, halktan kopma, bürokratlaşma" tespitlerinde buluşmada hiçte gecikmediler.
Parti, I 924
yılının şubat ayında Ereb şemo'yu Kürtler içinde faaliyet yürütmek üzere Ermenistan'a gönderir. Kendisinden aktaralım:
"Ermenistan Komünist Partisi beni azınlık milliyeti örgütlemekle
görevlendirdi. O gün, hayatıının yeni bir sayfası açılmış oluyordu. Kürt beylerinin kan emicilerine, ağalarına, taşnaklara ve beylere karşı mücadelede yerimi aldım. Bu mücadele onların egemenliğini yıkıp yerine köylü, arnele ve fabrika sovyetleri kurma mücadelesiydi. Büyük bir heyecan içinde, dağlarını, kırlarını gördüm vatanımın." (Ereb şemo, Kürt Çoban)
Sovyetler Birliği'nde Kürt dilini geliştirme ve Kürt dili, tarihi vs.
konularda araştırma gayretleri de göze çarpar. Hiçbir ülke Kürt halkı üzerinde çalışmalar yapan böylesine çok sayıda dilbi limci, folklorist, müzikbilimci, sosyolog, tarihçi . . . gibi bilim adarnma sahip olacak kadar şanslı olmadı. Bu bilim adamlarının çoğu Kürt kökenlidir." (Stockholm Kürt Konferans􀇯 Doz Yayınları, sayfa 1 1 5- 1 1 6)
Bazı bilgilere göre 1 923'1e ı 929 yılları arasında Kürtçe konuşulan okullar açılmıştı. Kitaplar, çalışma kitapları, roman ve şiir kitapları, gazete Sovyet Kürdistanı'nda basılıyordu. Gerçekten de ı 96 ı 'e kadar varlığını koruduğu için bir gazetenin varolduğu kesindir. Okullar konusuna gelince; onlar bütün Kürdistan'da yaygın değillerdi ama,başlıca Laçin ve şuste şehirlerinde vardı . . . . Bununla birlikte 1930-31 yıl ında Kürtçe öğretim yapan okullar açma teşebbüsleri oldu. Kürdistan'daki eğitim bölümünün eski lideri lsmailov 1931 yılındaki konuşmalarında, yalnızca Laçin bölgesinde yüzden fazla okulun ve bir
tarımsal-teknik okulun açıldığını söyledi
Bolşevikler Ermenistan'da iktidarı ele geçirdikten sonra Kürt bölgelerinde 5 okul açtılar, okuma yazma bilmeyenler için özel kurslar verdiler. Birkaç yıl içinde okul sayısı l 3'e çıkarıldı. Ve birçok özel eğitmenler atandı. ı 92 1 'de Kürt alfabesi oluşturuldu ve "şems" adlı eğitim kitabı okullar için çıkarıldı. Kafkas ötesi KP'Ier 1 930'lara kadar Kürtlerin durumu ile yakından ilgilendiler. Kürtlerin uyanmasına katkıda bulunmak için bir çok toplantı yaptılar (KP'Ier), eğitim ve sağlık sorunlarını çözmek için girişimlerde bulundular." (Newroz Ateşi dergisi. Sayı 10. sayfa
Kürtçe öğretmen gereksinimini gidermek için 1 93 1 yılında Erivan KafkasÖtesi Teknik Pedagoji okulu açıldı
Sovyetler Birliği'ndeki Kürtler kültür, iktisadi ve siyasi cihetten
sür'atle gelişmektedir. Sovyet Kürtleri'nin kendi okullan, pedagoj ik teknikomları, gazeteleri, mecmuaları . . . vardır." (Mehmet Bayrak, Kürdoloji Belgeleri, Özge Yayınları, sayfa 355)
Liseye kadar okullar Kürtçe eğitim yapabiliyordu. Kürtçe gazetekitap yayınlanabiliyordu. Kürt Yazarlar Sendikası kurulmuştu. Kürtçe yayın yapan radyomuz da vardı. . . .R ojnamei Sovyet Kürdistanı diye bir gazetemiz yayınlanıyordu. Suşe kentinde Kürt dili üzerine enstitü kurulmuştu. (R. Bal/ı, a.g.e., sayfa 580)
Ekim Devrimi ve sonrası birkaç yıl içinde Kürtlerin genel nüfus toplamının 100 bin civannda olduğu Bazil Nikitin tarafından da tespit edilmektedir
Yazara henüz inceleme eklenmedi.

Yazarın biyografisi

Adı:
Hüseyin Can
Unvan:
Araştırmacı,Yazar
Doğum:
Dersim,Türkiye

Yazar istatistikleri

  • 2 okur beğendi.
  • 3 okur okudu.
  • 27 okur okuyacak.