Ö.Yücel Ulukanoğlu

Ö.Yücel Ulukanoğlu
@yclulukanoglu
Öd Tengri aşar kişi oglı köp ölgeli törümiş 𐰢𐰇𐰤𐰏𐰚𐰀∶𐱅𐰭𐰼𐰃𐰘𐰤∶𐰚𐰇𐰲𐰓𐰼
Konu ilk Şamanın ortaya çıkması ol duğunda, Sibirya sahası aniatmalan oldukça geniş fakat belirli motifler etrafında şekil lenen ve nihayetinde Erlik' e bağlanan bir aniatı dünyasına evrilir. Buryadar arasında anlatılan bir rnite göre ilk Şaman Kara-Gir gen (bazı metinlere göre Kara-Girgen yerine Bürked15 ), gücünün sonsuz olduğunu söyle yince Tann da onu sınava çeker. Tann, genç bir kızın ruhunu bir şişenin içine kapatır ve şişeyi de parmağıyla tıkar. İlk Şaman olan Kara-Girgen, davu1una binerek göğe yükselir ve örürnceğe dönüşerek16 Tann'yı yüzünden sokar. Tann elini şişeden çekince de Şaman,, kızı alarak kaçar. Bu olaydan sonra Tann, Şa manların gücünü azaltır. Anlatının bir başka varyantına göre Ülgen, Erlik'i Alt Dünya'ya kovunca o da insanlara ayin yapmayı öğretir
Reklam
Bilindiği üzere Türk Şamanlığında bir kişinin Şaman olabilmesi üç temel esasa dayandırılır: Şaman olacak kişinin ağır bir hastalık veya ruhsal buhran geçirmesi gerekir. Bu hastalığın, olağanüstü
Erlik'in hastalık, devlet yönetimi gibi doğrudan insan hayatını ilgilen diren çok ciddi konularda söz sahibi olması "şeytan" adlandırmasıyla ve mitolojinin doğa sıyla tamarmyla aykırıdır. Çünkü Erlik bunun yanında çocuğu olmayanlara çocukkut'u dahi verir ki, araştırmacılar çocuksuzluk motifinin Türk kaniatı sistematiğinde ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu anımsadıklarında, Erlik'in yeri de anlaşılır olacaktır.
"Tengri 'insanların yaşam sürecini belirler ancak insanoğlunun doğumu Umayın ölümü ise Erklilin elindedir
İslamiyet'ten öncesi Türkleniz Şamanlığa bağlı bir mitolojik sisteme göre yaşadıkları, bilinen bir olgu haline gelmiştıi: Bu olguda üç katmanlı bir dünya anlayışına sahip olan Sibıiya Türkleline göre Üst Dünya'nın hakimi Tanrı Ülgen, Alt Dünya'nın hakimi ise Erlik Han'dır. Orta Dünya ise insan ların yaşadığı bir yerdir. Ancak Erlik Han, etimo lojik ve mitolojik açıdan kötü bir varlık değildir Bilinenin aksine insanlarm saygı duyduğu, "ata" olarak adlandırdıkları, ılısana ruhunu veren, dün ya yaratan/yaratmaya katkı sağlayan, ilk şamanın kendisi veya şamanların atasıdır.
Reklam