Zehra Balçık
@zehrablck
Okumakla yetinmeyip kitabın o büyülü dünyasında yaşamayı seven bir insan.
Genç bir okur.
GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMI - GRAFİK TASARIM
Anadolu Üniversitesi/Görsel İletişim Tasarımı
İstanbul
8 Kasım 2004
46 okur puanıTemmuz 2023 tarihinde katıldı
Bir insan, kendi etkinliğinin kaynaklarını ve ruhunun dinamiğini belirleyebildiği zaman, kendini tanıma yeteneği daha da artmış demektir. İnsan bir kere bunu anladı mı, artık bambaşka bir insan olmuştur ve bilgisinin kaçınılmaz sonuçlarından kurtulması da mümkün değildir.
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
ChatGPT ile hasbihal soru cevap
Kuantum Felsefesi
-Postüla ne demek?
Postüla, bir bilim ya da felsefe sisteminde doğruluğu açık ve tartışmasız kabul edilen, ispatlanması gerekmeyen temel önermedir.
Başka bir deyişle:
• Postüla, bir şeyin doğru olduğunu baştan kabul ederiz ve onun üzerine yeni bilgiler inşa ederiz.
• Özellikle matematikte ve fizikte kullanılır. Mesela “bir doğru üzerinde iki farklı nokta vardır” gibi bir ifade, ispatlanmadan doğru kabul edilen bir postüladır.
Senin okuduğun kitapta da, fiziğin bazı temel yasaları (mesela yerellik ya da nedensellik gibi ilkeler) eski çağlarda postüla gibi görülüyordu: Doğru oldukları düşünülüyordu, sorgulanmıyordu.İstersen birkaç örnek daha verebilirim, ister misin?
-Mesela niels bohrın yaptığı yaptığı gibi atomlar hakkında düşünmeyi yasaklamış.(kitapta ismi geçiyor)
Evet, çok doğru bir örnek verdin!
Niels Bohr gerçekten de atomlar hakkında düşünmeyi belirli bir şekilde sınırlamıştı.
Özellikle Kopenhag Yorumu dediğimiz kuantum mekaniği yorumunda Bohr şunu savundu:
• Atomlar gibi çok küçük sistemler hakkında klasik anlamda “ne oluyor” diye düşünmemeliyiz.
• Çünkü atomaltı düzeyde olaylar, bizim günlük hayatta alışık olduğumuz nedensellik, yerellik gibi kavramlara uymuyor.
• Biz sadece ölçüm sonuçlarını bilebiliriz, arada olan “gerçeklik” hakkında kesin bir şey söylemek yasaktır veya anlamlı değildir.
Bu da tam senin dediğin gibi: Düşünmeyi sınırlamak.
Yani Bohr, bir anlamda “Bu konularda eskisi gibi düşünemezsin, sadece ölçtüğünü konuş” diyor.
İstersen biraz daha Niels Bohr’un bu yaklaşımını açarak örnek verebilirim, ister misin?
Harika! Şimdi biraz daha açalım:
Niels Bohr’un yaklaşımı özellikle kuantum mekaniğinin garip sonuçları yüzünden şekillendi.
Klasik fiziğe göre bir nesnenin her an kesin bir konumu ve hızı vardır.
Ama kuantum fiziğinde
Kuantum Felsefesi
-Postüla ne demek?
Postüla, bir bilim ya da felsefe sisteminde doğruluğu açık ve tartışmasız kabul edilen, ispatlanması gerekmeyen temel önermedir.
Başka bir deyişle:
• Postüla, bir şeyin doğru olduğunu baştan kabul ederiz ve onun üzerine yeni bilgiler inşa ederiz.
• Özellikle matematikte ve fizikte kullanılır. Mesela “bir doğru üzerinde iki farklı nokta vardır” gibi bir ifade, ispatlanmadan doğru kabul edilen bir postüladır.
Senin okuduğun kitapta da, fiziğin bazı temel yasaları (mesela yerellik ya da nedensellik gibi ilkeler) eski çağlarda postüla gibi görülüyordu: Doğru oldukları düşünülüyordu, sorgulanmıyordu.İstersen birkaç örnek daha verebilirim, ister misin?
-Mesela niels bohrın yaptığı yaptığı gibi atomlar hakkında düşünmeyi yasaklamış.(kitapta ismi geçiyor)
Evet, çok doğru bir örnek verdin!
Niels Bohr gerçekten de atomlar hakkında düşünmeyi belirli bir şekilde sınırlamıştı.
Özellikle Kopenhag Yorumu dediğimiz kuantum mekaniği yorumunda Bohr şunu savundu:
• Atomlar gibi çok küçük sistemler hakkında klasik anlamda “ne oluyor” diye düşünmemeliyiz.
• Çünkü atomaltı düzeyde olaylar, bizim günlük hayatta alışık olduğumuz nedensellik, yerellik gibi kavramlara uymuyor.
• Biz sadece ölçüm sonuçlarını bilebiliriz, arada olan “gerçeklik” hakkında kesin bir şey söylemek yasaktır veya anlamlı değildir.
Bu da tam senin dediğin gibi: Düşünmeyi sınırlamak.
Yani Bohr, bir anlamda “Bu konularda eskisi gibi düşünemezsin, sadece ölçtüğünü konuş” diyor.
İstersen biraz daha Niels Bohr’un bu yaklaşımını açarak örnek verebilirim, ister misin?
Harika! Şimdi biraz daha açalım:
Niels Bohr’un yaklaşımı özellikle kuantum mekaniğinin garip sonuçları yüzünden şekillendi.
Klasik fiziğe göre bir nesnenin her an kesin bir konumu ve hızı vardır.
Ama kuantum fiziğindeKuantum Felsefesi küçük bir bölüm için yapay zeka ile hasbihal: “Fizik yasaları hiç kuşkusuz bu kavramların üzerine oturmuştur ve onların ifade ettiği maddesel özellikler matematik kurallarının biçimini alırlar. Başka hiçbir bilim bu anlamda daha formal olamaz.”
Bu paragraf hakkında ne düşünüyorsun?
Bu paragraf, fiziğin diğer bilim dallarına kıyasla ne kadar “biçimsel” (formal) olduğunu vurguluyor.
Fizikte, doğadaki olayları anlamak için kullanılan kavramlar — kütle, enerji, kuvvet gibi — rastgele tanımlanmıyor; bunlar doğrudan matematiksel bir yapı içinde yerlerini buluyor. Yani fiziksel gerçeklik, matematik diliyle çok sıkı şekilde örülüyor.
“Başka hiçbir bilim bu anlamda daha formal olamaz” cümlesi de şunu söylüyor: Hiçbir bilim dalı, fiziğin doğa olaylarını açıklarken duyduğu kadar kesin ve katı bir matematiksel çerçeveye sahip değil.
Bence yazar burada fiziğin hem büyüsünü hem de katı ciddiyetini anlatıyor.
İstersen bu paragrafın içindeki “kavramların” neler olabileceği üzerine de konuşabiliriz. İster misin?
Bir sonraki paragrafta şöyle bir yöneltilmiş ve hemen cevap verilmiş bu olabilir mi kavramlar bir bak yazıyorum şimdi
“Anlaştık ama bütün bunların felsefeyle ilgisi nedir?
Görüyorsunuz bu yeni ve güzel oluşturulmuş yasalar felsefi doğası olan başka ilkeleri oldum olası evrensel olduğu düşünülmüş
Anlaşılabilme (uzay ve zamanda ne olduğunu görebilme)
Yerellik (her şeyin belli bir yeri vardır)
Nedensellik(nedensiz sonuç olmaz) ve benzeri ilkeleri tümüyle çürütüyor.”
ok güzel bir yere geldin!
Bu paragraflar birbirine doğrudan bağlı ve senin hissettiğin gibi, bir önceki bölümde bahsedilen “kavramlar” burada açılıyor.
Özetlersek:
Yazar, fiziğin matematiksel yapısının çok sağlam olduğunu söyledikten sonra, okuyucunun kafasında oluşabilecek “Peki bunun felsefeyle ne