Karartma Geceleri

7,9/10  (34 Oy) · 
162 okunma  · 
24 beğeni  · 
1.200 gösterim
Rıfat Ilgaz, ilk defa Milli Eğitim Bakanlığı tarafından öğrencilere tavsiye edildi. Özellikle Hababam Sınıfı ile ünü sınırlarımız ötesine taşan Ilgaz’ın şimdiye dek hiçbir yapıtı devlet okullarında okutulamıyordu. Bakanlıkça Eylül 2004’te açıklanan listeye Karartma Geceleri de alındı.Peki nedir Karartma Geceleri’nde anlatılan? İkinci Dünya Savaşı’nın sınırlarımıza dayandığı 1944 yılında baskın tehlikesine karşı geceler karartılmaktadır. Karartma Geceleri, Mustafa Ural adlı öğretmenin, ikinci şiir kitabı Sınıf’tan dolayı hakkında çıkartılan tutuklama kararı sonrasındaki kaçış serüveninin öyküsüdür. Attilâ İlhan’ın Fedailer Mangası’nın demirbaşı olarak adlandırdığı, 1940 Kuşağı’nın toplumcu-gerçekçi şairlerinden Rıfat Ilgaz’ın kendi yaşadıklarından yola çıkarak yazdığı Karartma Geceleri, bir anı-roman değildir; yazarın, anılarını yeniden bir zaman kurgusuna yerleştirmesiyle ortaya çıkmıştır. Romandan uyarlanan, yönetmenliğini Yusuf Kurçenli’nin yaptığı ve Tarık Akan’ın başrolünü oynadığı Karartma Geceleri filmi de, ülkemizde ve uluslararası yarışmalarda birçok birincilik ödülü alarak büyük bir ilgi görmüştür. Karartma Geceleri, Türkiye’nin aydınlığı arama çabasına yol gösteren önemli bir başyapıttır.
  • Baskı Tarihi:
    2004
  • Sayfa Sayısı:
    224
  • ISBN:
    9753480245
  • Yayınevi:
    Çınar Yayınları
  • Kitabın Türü:
vurkan i 
09 Eyl 16:10, Kitabı okudu, Puan vermedi

1940ların savaş ortamında Türkiye anlatılıyor.Savaşa girmiyoruz ama birçok zararından fazlasıyla etkileniyoruz.Ekmek, kömür karneyle.İnsanlar içmeye çay bulamıyor.Şeker yok karaborsadan bulunursa büyük bir nimet.Aynı şekilde temizlik olayı da ikinci plana atılmış.Bir yandan da sağcılık solculuk gerilimleri var.Yazarlar birbirini ihbar ediyor vb.Yazar bu konuları irdelemiş kendi pencersinden.

Gülücük 
 25 Mar 10:47, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

Büyük kalemler büyük kitaplar yazarlar..işte tam da böyle...büyük anlamlar taşıyan bir kitap bu..Toplumsal ve içsel olarak insanların savaşları var bu kitap da.Yenileceklerini bile bile yine de düşüncelerine olan güven ve inançları var...

hatice yitük 
30 Nis 2015, Kitabı okudu, Beğendi, 9/10 puan

Kitapta 1945 li yıllarda yaşanan sıkı yönetimin zorlukları, ülkemizin ve insanlarımızın acı geçmişleri, yaşadıkları zorluklar en ince detayına kadar anlatılıyor. Kitabin kahramanı halkın sorunlarına yönelik şiirler yazdığı için suçlu görülen bir sanatçı. Kitapta şairin teslim olmaktan kaçış serüveni anlatılıyor. Okurken içinizin burkulacağı bir kitap. Okumanızı tavsiye ederim.

Onur Özkan 
 26 Kas 15:17, Kitabı okudu, Beğendi, Puan vermedi

İkinci Dünya Şavaşı zamanında 1944'de baskın tehlikesine karşı önlem olarak geceler karartılmaktadır. Karartma Geceleri, Mustafa Ural ismindeki bir öğretmenin, ikinci şiir kitabı 'Sınıf'tan dolayı hakkında çıkan tutuklama kararı sonrasındaki kaçış serüveninin öyküsüdür.
Atilla ilhan'ın "Fedailer Mangası'nın demirbaşı" olarak adlandırdığı 1940
kuşağı toplumcu-gerçekçi şairlerinden Rıfat Ilgaz'ın kendi hayat hikayesinden
yola çıkarak yazdığı Karartma Geceleri, bir anı-roman değildir;
eser yazarın, anılarını yeniden bir zaman kurgusunda buluşturması
ile ortaya çıkmıştır.
Romandan uyarlanan, yönetmenliğini Yusuf Kurçenli'nin yaptığı ve Tarık Akan'ın başrolünde yeraldığı Karartma Geceleri filmi de, ülkemizde ve uluslararası yarışmalarda birçok birincilik ödülü alarak büyük bir ilgi görmüştür.
Karartma Geceleri, Türkiye'nin aydınlığı arama çabasına yol gösteren
önemli bir eserdir. Bir zamanlar sakıncalı bulunup, yasaklanmış
Karartma Geceleri 2004 yılında MEB 100 Temel Eser listesine girmiştir.

Rıfat Ilgaz'ın oğlu Aydın Ilgaz Cumhuriyet gazetesindeki bir yazısında
romanı şöyle anlatır:
"Romanın başkişisi Mustafa Ural, babam gibi,kitabı toplatılan bir öğretmen-şairdir. Onun polisten iki buçuk aylık kaçma serüveni, romanın çatısını oluşturur;
ancak özellikle vurgulamak istediğim, o çatının altında yaşananlar salt
babamın değil, o kuşağın yaşadıklarıdır. Fedailer Mangası’nın çektiği
sıkıntılardır, romanda anlatılan; ki bu, toplumun sıkıntılarından ayrı tutulamaz."

Rıfat Ilgaz Ilgaz yaşadığı dönemi karartma gecelerinde şöyle tanımlar:
"Her şeye dayanmaktan başka çıkar yol yoktu.
Çağ belliydi, kendisi gibi düşünmeyenleri, batı sınırının ötesinde rahatça
kurşuna dizebiliyorlardı. Bu pirelerle, özgürlüğünün içine tükürülmek, bir
bakıma cezaların en hafifi sayılmalıydı. Sınırların ötesinde kalan uygar dünya, şimdi, aydınların boğazlandığı bir tutsaklar ülkesiydi. Bu topraklar üstünde
kelepçe vardı, pranga vardı, türlü işkenceler de vardı ama,
henüz ölüm kampları, fırınlar, kurşuna dizilmeler yoktu."


Karartma Geceleri romanından uyarlanan aynı isimli filmin aldığı ödüller:

1990 Antalya Altın Portakal Film Festivali
En İyi İkinci Film Ödülü
Halk Jurisi Özel Ödülü
En İyi Aktör Ödülü
En İyi yönetmen ödülü

1990 İspanya Volla Dollit Jüri Özel Ödülü

1990 İstanbul Film Festivali En İyi Film Ödülü

1990 Cumhuriyet Gazetesi Yunus Nadi En İyi Film Ödülü

1990 Sinema Yazarlar En İyi Yönetmen Ödülü

1992 Kültür Bakanlğı En İyi On Türk Filmi Ödülü

1992 Adana Altın Koza Film Festivali
En İyi Film Ödülü
En İyi Yönetmen Ödülü
En İyi Oyuncu Ödülü

Hamit Pala 
23 May 23:12, Kitabı okudu, 15 günde, Beğendi, 10/10 puan

2. Dünya Savaşına girmemiş bir Türkiye'de savaşan bir ülkede yaşanıyormışçasına çekilen sıkıntılar. 1940'ların sosyal, siyasi, ekonomik açıdan insana yansıması ve sanat yönünden değerlendirilmesi yapılan romanın akıcı dili, dinamik içeriği, sürükleyen ve merak uyandıran anlatımı yerinde kullanılmış. 14 paragrafüstü birim (bölüm) mevcut. İlk bölümden sonra kozmik zamanda yaşananlar aktarılıyor ve ilk bölümün sebepleri irdeleniyor. Mustafa Ural'ın nezdinde bir ailenin ve çevresinin sıkıntıları, özellikle bir öğretmenin hayatı konu ediliyor.

serdar şahin 
13 Kas 11:31, Kitabı okudu, 3 günde, Puan vermedi

Türk milleti neden geçmişinden ders almıyor ya da neden geçmişini sadece büyük zaferlerle hatırlıyor biliyor musunuz ya da düşündünüz mü? Hepimiz az ya da çok bu konuda düşünmüş olabilir. Ben artık bunun sebebini (çoğunuzun da buna katılacağını ümit ediyorum) niteliksiz okumadan kaynaklandığını düşünüyorum. Okumuyoruz ya da kuru tarih bilgisi okuyoruz sadece. Şu tarihte şu şu oldu, şurası fethedildi vs. tarihinin kuruluğundan ve bizi ne hale getirdiğinden bahsediyorum. İşte Karartma Gecelerini okurken bu hislere kapıldım. Bir bakış açısından da olsa 1940lı Türkiyesi'ni, Türkiye'nin ve insanının II. Dünya Savaşı'na bakışını ve bu savaşın Türk ekonomisi ve politikası üzerindeki etkilerini görmek ve hatta bunu yaşar gibi olmak birçok tarih kitabını okumaktan kat kat iyi geldi bana. Edebiyatımızdaki toplumcu yazarlarla diğer akımlardaki yazarlarımızın şairlerimizin birbirlerine olan tavırları, bunun ideolojik bir altyapısının ve anlamının olması edebiyat derslerinde ezbere öğrenilen dönem ve akımlardan çok daha fazlasını katıyor. Milletimizin önemli bir kısmındaki milliyetçiliğin Hitler'i destekleme noktasına vardığını anlatması ve bunun Türk insanını bölmesi bile ayrıntılı bir şekilde incelenmesi ve üstüne düşünülmesi gereken bir konu. Karartma Geceleri'nde açlık, yoksulluk ve insanlık üzerine yazılan çizilen şeylerin bile nasıl tehlikeli görüldüğünü anlatılıyor. Ekmek karneleri, varlık vergilerinin yine yoksulun omzu üstüne binmesi, farklı ideolojik grupların nasıl kendinden olmayana karşı acımasız olduğu, bazı zenginlerin para kazanalım da ister Hitler'den olsun isterse kan dökenlerden olsun diye düşünmeden kan üzerinden beslenmesi gibi hususlar da romanla beraber kafamıza kazınıyor. Rıfat Ilgaz bunları anlatırken olayları bize ne kadar gerçekçi sunuyor bu tartışabilir, ben bilmiyorum. Aksi görüşte olan kitaplar varsa henüz okumadım. Bunları göz önünde bulundurarak şunu soruyorum muhafazakar ve milliyetçi kesim neden açlık, yokluk, hak ve adalet, insan olma gibi konularda küçük bir aydın grup diyeceğimiz insanlarla bir olamadı. Ya da din neden aralarına bu kadar engel koydu. Oysaki dinimiz de hak ve adaleti çok temel esas alan bir din. Neden kaynaşamadık, neden ötekileştirdik, neden şucu ya da bucu demeden birbirimize sarılamadık da birbirimizi hain ilan ettik. Kafamda deli sorular. Okumak ama çok okumak ve bunlardan öğrenmek ve kalbimizi çok geniş tutup katil olmayan ve başkasını hakkına tecavüz etmeyen herkesi sevmek sevmek sevmek gerekiyor. Birbirimizi anlamamız için okuyalım, okuyalım ve okuyalım.

Kitaptan 14 Alıntı

Muzaffer Akar 
18 Tem 14:02, Kitabı okudu, Beğendi, 10/10 puan

Rıfat Ilgaz, eğitimsiz bir toplumda yaşayan bireylerin şiddet ve baskı kullanarak hedeflerine varmak isteyeceklerini vurgulardı her zaman. Sanata, kültüre ve eğitime önem veren toplumların çağdaş olabileceğine inanırdı. Sanatçı onun için toplumun yol göstericisiydi.

Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 1 - Aydın Ilgaz'ın önsözünden.)Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 1 - Aydın Ilgaz'ın önsözünden.)
hatice yitük 
30 Nis 2015, Kitabı okudu, İnceledi, Beğendi, 9/10 puan

Halkımızdan gelişmeler istediğimiz zaman, onu alfabesiz bırakan yetkililer bile rahatsa şöyle diyebiliyorlar: Ne yazık ki halkımız cahil.. Ondan olgun davranışlar bekleyemeyiz!

Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 217)Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 217)
Dara 
13 Haz 2015, Kitabı okudu, 8/10 puan

Şu var ki sabah kimileri için çoktan oldu. Sen halkın uyanmasını bekliyorsun, oysa o namussuzlar, geceyi uzatmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Bu yüzden derim ki geceler çok uzun olacak buralarda. Savaşın sonu görünür gibi oldu. Bizim aracılar, savaş sonrası ürünlerinin kendilerine gönderilmesini bekliyorlar, keselerini şişirmek için... Halkı, yalnız kendi adlarına soysalar canım yanmaz! Başkalarının hesabına yapıyorlar bu işi daha çok!

Karartma Geceleri, Rıfat IlgazKarartma Geceleri, Rıfat Ilgaz
Dara 
01 Ağu 2015, Kitabı okudu, 8/10 puan

İşte böyle zamanlarda halkı atılımlara, devrimlere götürecek güçlü sanatçılara iş düşüyor önce, iktisatçılara değil.

Karartma Geceleri, Rıfat IlgazKarartma Geceleri, Rıfat Ilgaz
Esranur Maral 
08 Eki 23:09, Kitabı okudu, Puan vermedi

"Bugünlerde altmış yetmiş kişiyi almışlar içeri. Eğer sen de bunlardan biriysen.." Onun kesilen gülüşlerini Mustafa sürdürmeye çalışarak:
"Onlardan biri değilim ama" dedi "Kendimden biriyim!"

Karartma Geceleri, Rıfat IlgazKarartma Geceleri, Rıfat Ilgaz
Dara 
01 Ağu 2015, Kitabı okudu, 8/10 puan

Tevfik Fikret, bize hiçbir şey vermiyor artık. O, babamı yetiştirmiş o kadar. Bu mavi gök size bir gün acır, diyen sanatçıya inanmak biraz zor. Bu mavi gök, bugüne kadar kimseye acımadı, İsa'sına bile. Hem halkın acınacak nesi var ki, hele emeğiyle uygarlıklar kurmuş bir halka acınır mı hiç! Uyansın da kendi sırtından gökdelenler kuranlardan alsın hakkını.

Karartma Geceleri, Rıfat IlgazKarartma Geceleri, Rıfat Ilgaz
serdar şahin 
10 Kas 12:46, Kitabı okudu, İnceledi, Puan vermedi

"Ne üzerine yemin ettirdiler?"
"Önce Müslümanca yemin ettirdiler. Şeflerden biri, bu adamların böyle yeminler nesine dedi, buna şerefi üzerine yemin ettirelim..."

Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 106)Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 106)
serdar şahin 
13 Kas 10:49, Kitabı okudu, İnceledi, Puan vermedi

Sayfaları şöyle hızla, öfkeyle çevirdi. Başta Nâzım olmak üzere birçok toplumcu adlar karalanıyordu. Türk milletini batıran bu değerli sanatçılardı haaaa!... Gözlerini kırpmadan Almanların safına katılıp ulusun kaderini Hitler'in deliliğine teslim etmek isteyenler, ulusu soyup İsviçre bankalarına yatıranlar değil de, milleti batıranlar bunlar öyle mi? Halkı için kafalarının ürünlerini ortaya döken aydınlar, sanatçılar, gazeteciler...

Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 224)Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 224)
serdar şahin 
10 Kas 12:44, Kitabı okudu, İnceledi, Puan vermedi

Haydi diyelim ki bir güzel karnını doyurdu. Cebindeki parayla... Sonra ne yapacaktı, yarın, öbür gün? Her lokantanın karnesiz ekmek verip vermeyeceği de belli değildi üstelik. Bir muhallebiciye girebilirdi. Bir tavukgöğsü... Ya da bir kazandibi... Ama bunlarla da doyabilecek gibi değildi, bu bir iki lokmalık eğlenceliklerle... Ekmek istiyordu canı, dilim dilim... Bir yemeğin suyuna koparıp koparıp banacak, parça parça ekmek..."

Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 37)Karartma Geceleri, Rıfat Ilgaz (Sayfa 37)
2 /