TURGUT KARABACAK
@ALPASLAN71
Antalya'da yaşıyorum. Emekli öğretmenim.
Şu anda okuduğu kitap
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Asayiş Berkemal
Sultan II. Abdülhamit'in ilk yılları arasında bilhassa Musul ve Bağdat'ta anarşik faaliyetler çoğalmıştı. Bazı devletlerin kışkırtmaşıyla Irak'ta halkın huzurunu kaçırmak için soygunlar, cinayetler, ırza geçme vakaları artınca halk kendini artık güvende hissetmemeye başlamıştı. Asayişi sağlamakla sorumlu olanlarsa bu olaylara engel olamadıkları gibi durumu İstanbul'dan gizlemek için her seferinde Vilayet Gazetesi'nde şöyle bir manşet atarlardı:
"Sâye-i âsâyiş, vâye-i padişahide vilâyetin her bir tarafında emn ü âsâyiş berkemaldir. "
Günümüz Türkçesiyle:
"Padişahın şahane idaresi altında, ilimizin her tarafında huzur ve asayiş hakimdir. "
Onlar olayları böyle gizlemeye çalışsınlar olaylar artarak devam ediyordu. İlçelerden birini basan eşkıyalar tozu dumana katıp halkın can ve mal güvenliğini tehdit ettiğinin ertesi günü aynı gazetede yine aynı başlık çıkınca oranın meşhur hiciv şairi Şeyh Rıza Efendi buna dayanamayıp şu beyti göndermiş:
"Katl-i nehb-i eşkıyadan millet oldu pâyimâl
Emn ü âsâyiş yine, elhamdülillah berkemâl.”
Günümüz Türkçesiyle:
“Eşkıyanın cinayet ve yağması yüzünden millet ayaklar altına alındı.Ama Allah’a şükür ki emniyet yine de sağlanmış durumda(!)”
KAHVE YEMEN’DEN GELİR
Zamanın birinde yine Yemen'den kahve getirip İstanbul'da küçük dükkânında satan bir esnaf, artan masraflar yüzünden zarar etmemek, evine ekmek götürebilmek için zam yapmak zorunda kalmış. İnce ruhlu dükkân sahibi dükkânın görünen bir yerine bir not yazdığı kâğıdı iliştirmiş. Kâğıtta da şöyle yazıyormuş:
"Kahve Yemen'den gelir, yolları ırak
Beş para yetmiyor, on para bırak.”
Kahve keyfi yapmak güzel olsa da bu fiyat artışı müşterilerden birinin hiç hoşuna gitmemiş. Kâğıdı görünce cebinden fazladan çıkacak beş para o müşteriyi şair edivermiş. O notun altına şu dizeleri yazıp çıkmış dükkândan:
"Kahve Yemen'den gelir, yolları sapa
Beş para yetmiyorsa dükkânı kapa.”
Hergele
Osmanlıların son zamanlarında "hergele” sözcüğü argo kullanılıyormuş. Hergeleye "bî-edeb” yani "edepsiz" anlamı yüklenmiş.
Ehl-i irfan meclisinde ne arar bu hergele
Tut kolundan, at dışarı, çek kapıyı sürgüle
Ziya Paşa
nankör
Bir yerde okumuştum: "Bir insan huysuzsa idare edin, cahilse yol gösterin, sinirliyse sabredin ama nankörse yol verin.” diyordu.
İnsan her şeye sabır ve tahammül gösterebiliyor ama nankörlüğe gelince iş değişiyor.