Adem YALÇIN
@Ado63
Lisans
32 okur puanı
Kasım 2019 tarihinde katıldı
Kadı mahkemesi hükümleinin, ehl-i örf ve hatta sultanin emirlerinden bile bağımsız olmasina dayanan ve Osmanlı hukuk sisteminin temellerinden biri olan bir prensiptir. Medeni (husus) hukuk davalarinda sultan bile kadı hükmünü kabule mecburdur. Miras davalarinda böyleydi. Gene kadı, hülkmü olmaksızın hiçbir fert, ehli örf tarafindan cezalandıramaz.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Yasakçılar (Asesler): Subaşının yaninda, sancakbeyi tarafindan atanan yeterince ases (yasakçi) bulunur. Bunlar geceleri çarşı ve pazar yerlerini beklerlerdi. Sehrin neresinde ne kadar ases bekleyecegi kanunnamelerde belirtilmisti.
Görevleri karşılığında , asesler dükkân sahiplerinden belirli bir ücret alırdı. Bu ücret geliri beylerbeyi veya sancakbeyine tahsis edilmistir. Asesbasilik genellikle 16. asirdan itibaren mukataaya veriliyordu. Bunlar, hirsizlik olayinda ihmalleri görülürse tazminatla yükümlü idler.
Teorik olarak her yeni hükümdarin cülusundan sonra kadilarin görevlerinin yeniden tayin ve tasdiki gerekliydi. Bu ilkeye dayanan Kanuni, tahta çıktığında bu islemden evvel, bütün kadilarin teftişine karar verdi. Bu genel teftiş işleminden sonra birçok kadilar cahil ve ehliyetsiz görülmüştü.
Gerçekten geleneksel, tarimsal bünyeli bir toplumda, devlet sisteminin teorik yapısı, kadilarin bağımsızlık ve doğrudan merkeze bağlılığını öngörse bile bunu sağlayacak bir
örgüt ve mekanizmanin kurulması güçtü. Bu nedenle kadılar, zaman zaman gerek diğer mülki kadrolarin gerekse nüfuzlu eşrafın etkisi altina girebiliyordu.
Kadilik İslam hukuk tarihinin merkezinde yer alan bir memuriyettir. Osmanli Devleti' nde ise kadi, genisleyen görevleriyle son Osmanli çagina kadar en önemli mülki amir ve yargıçtır. Fakat bu görevin her toplumdaki üniversal bir ihtiyaca cevap verdiğine ve kamu otoritesi denen alanı kapsadığına şüphe yoktur.
Sayfa 19