İbn Haldûn'un gözlem ve tespitleri mehdi inancının her şeyden önce ahmaklık, cahillik, eğitimsizlik, köylülük gibi faktörlerin etkisiyle ortaya çıkıp yaygınlık kazandığını gösterir. Söz konusu tespitler aslında bugün için de geçerlidir. Fakat son birkaç yüzyıldan bu yana İslam dünyasının Batı karşısındaki çok yönlü mağlubiyeti, genel inkıraz hâli ve bunun yol açtığı eziklik psikolojisi gibi faktörleri de hesaba katmak gerekir. Çünkü bütün bu faktörler mehdi inancının popülerlik alanını genişletmiştir. Sömürgecilik, baskıcı yönetim, sosyal adaletsizlik gibi diğer faktörler ise söz konusu inancın toplumsal tabanda derinleşmesine hizmet etmiştir.