Tasavvuf şiirinde şarap, mistik cezbe hali için tekrarlanan bir metafordur. Cennetteki "güzel günler" yeryüzündeki güzel günlerle aynı değildir. Tasavvuftaki Allah aşkıyla sarhoşluk, farklı bir düzleme aittir ve yeryüzündeki sarhoşluktan oldukça farklı bir anlam taşımaktadır.
Cenneti idrak etmenin bir yolu, tam zıddını yani cehennemi düşünmektir. Kur'an, cennetin tamamen zıddı olan terimlerle cehennemi tanımlamaktadır. Burada temel metafor ateştir. Cennet serin iken, cehennem sıcaktır. Cennet su iken, cehennem yıkıcı bir susuzluğun mekanıdır. Cennet lezzetli yiyeceklerin yeri iken, cehennem ebedi pişmanlıktır. Ama hepsinden de önemlisi; cennet Allah'a kavuşmak iken, cehennem Rabbinden uzaklıktır.
Hatalı bir şekilde çoğunlukla "bakire kızlar" olarak düşünülen cennetin "hurileri", isimlerini ceylanların iri siyah gözbebeklerinden almaktadır. Klasik Arapça, Farsça ve Urduca şiirlerde, huri çoğu zaman güneş veya ayı -biri parlayıp diğeri yansıtarak yeryüzünün sakinlerine faydalı bakışlar atan semavi gözleri- sembolize eder. Kur'an'a göre cennet bahçelerinde "Saklı inciler gibi, iri gözlü huriler... Orada "selam!", "selam!" sözünü işitirler" (Vakıa, 56/22-26). Yeryüzünde de öyle olmalıdır, masumiyet, güzellik ve barış egemen hale gelmelidir.
Ah! Onları İslam uğruna ölen şehitler ve kahramanlar olarak adlandırabilirsiniz. Ama İslam namına ölmek hiçbir şeyi değiştirmiyor."
"Çok doğru" dedim kararlı bir şekilde, "Ne kadar demode görünürse görünsün, bazılarımızın İslam için yaşamayı istemesinin zamanı geldi. Şehitliğin de gerekli olduğu yerler var, ama şimdi İslam için yaşamak daha çok cesaret ve daha çok çaba gerektiriyor. Canınızı feda etmek için düşünmek gerekmiyor, hatta düşünmek o durumda yapmak isteyeceğiniz son şey. Ama Allah şahit ki, yaşamak için düşünülemeyecek her şeyi düşünmek ve Batı'dan Doğu'ya, içeriden dışarıya kadar bütün taşlara, oklara, sataşmalara ve siren seslerine karşı koymak zorundasınız. Ancak o zaman, önünüzde ilerlemeye değecek bir yol açılacaktır.
"Cidden, eğer İslam'ın sunulan bütün versiyonları bu kadar güdükse, durumu iyileştirmek için ne yapabiliriz? Özellikle bütün güç, insanlık dışı sakallıların ellerindeyken" dedim.