Ceziri'nin tasavvuf düşüncesi çerçevesinde değindiği konular aynı zamanda felsefenin de temel konulardır. "Elif" harfiyle biten uzun kasidesinde felsefenin temel konularından sayılan varlikbilim, insan, ahlak, ölüm ve sonrası gibi düşünce tarihinin vazgeçilmez konularını işler. En zor ve girift konuları düzgün, güzel ve etkilyici bir form içinde sunar.
Ceziri'nin yaşadığı bölgeye hayat veren iki nehir vardır ki bunlar Dicle ile Firat'tır. Şairimizin bu nehirlerin kenarında nasıl dolaştığını, coşkun akan sularını hayranlıkla nasıl seyrettiğini ve bundan ilham alarak bir kısım gazellerini kağıda döktügünün ipuçlarını bize veren mesajlar yok degildir. Molla Cezeri'nin şiirlerin den, onun devamlı bir vecd hayatı yaşadığını kolaylıkla anlayabiliriz.