İnsan,bu dünyaya" atılmış" bir varlık değildir.Parçası olduğu büyük varlık dairesinin hasmı yahut yabancısı da değildir.İnsan, aşkın bir ilkeye tutunarak yeryüzündeki varlığını anlamlandırmak zorunda olan bir öznedir.Bu çabanın temel unsurları akıl ve dil olduğu için,Eksen Çaği'ndaki dini felsefi tartışmaların merkezinde de bu konular vardır.
Kalem olsun eli kâtib-i bed-tahrîrin
Ki fesâd-ı rakamı “sûr”umuzu “şûr” eyler
Gâh bir harf kusuruyla eder “nâdir”i “nâr”
Gâh bir nokta sukûtuyla “göz”ü “kör” eyler.