Berrin Turan

Reklam
Marx ayrıca bir toplumda neyin doğru neyin yanlış olduğunu egemen sınıfın belirlediğini de vurgulamıştır. Çünkü tüm tarih Marx'a göre sınıf savaşlarının tarihidir.
Kierkegaard felsefesi 6
Görev tutkunu bir insan da sonunda bu görev bilincinden ve düzenli yaşamdan bıkabilir. Böyle bir aşırılık ve yorgun düşme duygusunu yaşamış olanlar hayli fazladır. Bunlardan bazıları estetik aşamaya geri de dönebilir üstelik. Ama diğerleri yeni bir sıçramayla daha yüksek bir aşamaya geçer, yani dinî aşamaya. Asıl büyük sıçramayı gerçekleştirerek, inanç sularının '70.000 kulaç derinine' dalarlar. İnancı estetik hazlara ve aklın buyruklarına tercih ederler. Kierkegaard'ın ifadesiyle, 'yaşayan Tanrı'nın ellerine düşmek korkunçtur' belki, ama insan artık kendi yaşamıyla barışabilecektir."
Kierkegaard felsefesi 5
Etik aşamada ciddi bir tutum söz konusudur. Ahlaki ölçütlere dayanarak karar verilir. Kant'ın görev ahlakını da hatrlarsan, ahlak yasasına göre yaşamaya çalışmamızı istiyordu. Kant gibi Kierkegaard'da öncelikle insanın karakter yapısı üzerinde durur. Asıl önemli olan insanın neyi doğru neyi yanlış saydığı değil, doğru ya da yanlış bir şey karşısında tavır alma kararlılığıdır. Oysa estetik aşamada bulunan biri sadece neyin eğlenceli, neyin cansıkıcı olduğuyla ilgilidir."
Kierkeegard'ın felsefesini merak edenler için 4
"Estetik aşamada yaşayan biri kolayca kaygı ve boşluk duygularına kapılıverir. Ama bu duyguları yaşıyorsa, o zaman umut da var demektir. Kierkegaard için kaygı neredeyse olumlu bir şeydir. Kişinin bir 'varoluşsal durumda' bulunduğunu gösterir. Bu kişi daha yüksek bir aşamaya sıçrama yapıp yapmayacağına kendi karar verebilecektir. Bu ya gerçekleşir ya da gerçekleşmez. İnsan gerçekten sıçramadıysa, 'neredeyse sıçramış' olmak bir işe yaramaz. Ya olur ya da olmaz. Senin yerine başka biri de yapamaz bu sıçramayı. Kendin karar vermeli, kendin sıçramalısın."
Reklam