Türklük bir şuur olarak ortaya çıkmıştır. Yani Osmanlılık ve İslamlık değil ön planda Türklük vardır. 1800’lü yıllar, bir milletin kimliğinin önemli bir kısmının tespit edildiği bir devirdir. Fakat Türk kimlik ve şuurunu yerleştiren olaylar, şüphesiz ki böyle münevverlerin faaliyetleri, tarih ve din kitapları değildir sadece. Herkesin bildiği gibi Balkan muharebeleridir, Çanakkale savaşlarıdır, Yemen’dir, Galiçya’dır, Kafkasya’dır. Yani her ailenin şehit verdiği, cemiyetin altüst olduğu, hakikaten toz dumanın ortalığı kapladığı söz konusu dönemlerde, vatan savunması denilen olayların etrafında insanların milli kimliği oluşur. Bu çok önemli bir keyfiyettir.