Cenk Tekin
@CenkTekin
Güz çocuğu, idealist, kendi doğrulari olan, çok dikbaşlı, iyi dost, süper, nefnefis biri :)
Romanov Komplosu: Tarihin Kanlı Labirentinde Kurtarma Operasyonu
Glenn Meade, tarihin en kanlı sahnelerinden birine, 1918 Rus Devrimi’nin tam kalbine dalıp şu can alıcı soruyu soruyor: "Acaba hepsi gerçekten öldü mü?"
Geçmişin Buzu Altındaki Sırlar
Kitap, bugünde başlayan bir arkeolojik kazı ile geçmişin karanlık operasyonları arasında mekik dokuyor. Dr. Laura Pavlov’un buzlar altında bulduğu bir ceset, Romanov ailesine dair bildiğimiz her şeyi sarsacak bir zinciri tetikliyor. 1918’in o puslu gecesinde yaşananlar, modern bir bulguyla yeniden gün yüzüne çıkıyor.
Saha Raporu: Operasyonun Aktörleri
Bu kurgusal ama tarih kokan kurtarma operasyonunun arkasında ilginç bir ekip var:
Lider: Boksu seven, zengin İrlanda asıllı Kanadalı Joe Boyle.
Destek: Silah kaçakçısı Lydia Ryan ve Çar ordusundan kaçan kaptan Andrev.
Düşman: Perde arkasında Lenin ve Troçki olsa da, asıl gerilim Bolşeviklerin amansız takibiyle tırmanıyor.
Anastasia Gerçekten Öldü mü?
Romanın merkezindeki soru net: Çar’ın kızı Anastasia o gece sağ kurtuldu mu, yoksa bu sadece kurgusal bir umut mu? Meade bu soruyu net bir cevapla geçiştirmek yerine, okuyucuyu o dönemin karanlık labirentlerinde sıkıştırıp kendi kararını vermeye zorluyor.
Neden Okumalı?
Meade, tarihsel gerçekleri kurguyla öyle bir harmanlamış ki, sayfalar akarken kendinizi bir filmin içinde hissediyorsunuz. Sadece bir macera değil, dönemin kaosunu ve insanın hayatta kalma içgüdüsünü iliklerinize kadar yaşıyorsunuz. Kitap, bazı sırların sonsuza kadar saklı kalması gerektiğini fısıldarken sizi sürüklemeye devam ediyor.
Reklam
Nasıl anlatacağımı bilemiyorum, beni gerçekten o zamanda o karakterlerin yanında yaşatan, üzüntülerini, sevinçlerini, kızgınlıklarını hissettiren bir roman, başka yorumlarda da var çok doğru beni darmadağın eden kitaplardan biri oldu. 1958-1964 Paris'inde, 12 yaşındaki Michel'in gözünden Doğu Bloku'ndan kaçmış bir avuç mültecinin hikâyesini anlatıyor. Satranç, edebiyat, sinema, politika ve ergenlik o kadar güzel iç içe geçmiş ki 728 sayfa nasıl bitti anlamıyorsunuz. Üstelik Sartre ve Joseph Kessel'in de hikayeye girmesi de cabası.
Kitap boyunca Michel büyürken diğer karakterlerin küçüldüğünü görmek insanı derinden sarsıyor.
Büyülü ama sade, içten ama iddialı bir roman.
Özellikle Paris ve 1950'ler nostaljisi sevenler, "kalın kitap okumam" diyenler bile bu akıp giden hikayeyi çok sevecek. Ve tavsiye kitap bitince ilk bölüme dönün ve tekrar okuyun.. Ben öyle yaptım..
Kayıp Coğrafyanın Sesi: Doğu Türkistan
Doğu Türkistan deyince yüreğin sızlamıyorsa ya mevzudan haberin yoktur ya da gözünü kapatmışsındır. Haberlerde dönen o ruhsuz 30 saniyelik kliplerle bu dert anlaşılmaz. Taha Kılınç, "Kayıp Coğrafyanın İzinde" kitabıyla tam da bu boşluğa mermi gibi dalmış. Turistik geziyi falan bırakın, bu bir şahitlik metni.
Kitabın Özü
Kılınç; Kazakistan'dan geçip Kaşgar, Urumçi, Turfan gibi ata topraklarına adım atıyor. Ama öyle "buranın kebabı meşhur" tadında bir yazı değil bu. Çin'in sistematik asimilasyonunu yerinde görmüş. En çarpıcı olanı da şu: Yazar sadece anlatmıyor, belgeliyor.
Beş yıl önceki cami fotoğrafıyla bugünkü otopark halini yan yana koyuyor. Mutfak bıçağına QR kod basılan, yaşlıların Mao kasketine zorlandığı, her adımın izlendiği bir açık hava hapishanesinden bahsediyoruz.
Akılda Kalanlar
Teknolojik Pranga: En basit kesici alete bile kimlik tanımlanması, koca bir milletin "potansiyel suçlu" görülmesi demek.
İnanç Özgürlüğü Masalı: Kağıt üstünde açık görünen camilerin fiilen nasıl kapatıldığını, halkın içeriyi görmesinin bile nasıl engellendiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Ata Mirasına İhanet: Kaşgarlı Mahmut’un, Yusuf Has Hacip’in kabirlerinin içler acısı hali; Çin’in Türk tarihini silme operasyonunun özeti.
Gazeteci Gözü: Kitap, uydu görüntüleri ve fotoğraflarla desteklendiği için boş bir ajitasyondan öte, belgesel tadında sağlam bir zemine oturuyor.
Neden Okumalı?
Taha Kılınç’ın dili mermi gibi; net ve dolambaçsız. Akademik ağdalardan uzak, meselenin tam kalbine dokunuyor. Çin’in bu kitabı engellemeye çalışması bile eserin ne kadar can yaktığının kanıtı. "Çin'de her şey yolunda" diyenlerin yüzüne gerçekleri çarpmak için, Türk dünyasına ilgi duyan herkesin bu tanıklığa kulak vermesi şart.
Dedektif Aurelio Zen, bombalı saldırıdan kurtulmuş, Toskana sahilinde sahte bir isimle gizleniyor. Mafya davasında tanıklık yapacak ama etrafındakiler birer birer ölünce işler karışıyor. Tatil beldesinin sakin atmosferi, yerini tehdide bırakıyor.
Dibdin ile ilk tanışmam bu kitapla oldu. Sürükleyici bir polisiye. İlk 190 sayfada aksiyon var ama adrenalin düşük; son 70 sayfada işler kızışıyor ve kitap elinizden bırakamıyorsunuz. Zen'in tatil ortamında çaresizliği, sıradan bir dedektif hikâyesinden fazlası. Karakterin kırılgan ama inatçı duruşu, sayfaları çevirirken içinize işliyor.
264 sayfa — bir-iki akşamda biter. Seriyi bilmiyorsanız da sorun değil, yazar geçmişi yeterince aktarıyor. Yine de ilk kitaplardan başlamak daha iyi olabilir.
Final biraz aceleye gelmiş. Beklenti yükseliyor ama iniş kısa. Yine de sağlam bir polisiye, sıcak bir yaz akşamında elinize alıp okuyacağınız türden.
Puan: 8/10
Çöplük: Bir Çanta, Üç Çocuk ve Adalet
Çöplük, ismiyle müsemma bir kitap. Ağır ve etkileyici...
Andy Mulligan, Filipinler'deki Behala adlı dev bir çöplükte yaşayan üç çocuğun hikayesini anlatıyor. Raphael, Gardo ve lakabı Sıçan olan Jun-Jun. Geçimlerini çöpten topladıklarını satarak sağlıyorlar. Bir gün Raphael'in eline deri bir çanta geçiyor. İçinde para, fotoğraflar, bir harita ve bir anahtar var. O andan itibaren üç çocuk, Filipinler'in en kirli siyasi yolsuzluk ağının tam ortasında buluyor kendini.
Kitabı "gençlik romanı" diye etiketlemişler ama bence bu bir indirgeme. Evet, dili sade ve akıcı, 12 yaş üstü rahatça okuyabilir. Ama içindeki toplumsal eleştiri o kadar sert ve gerçekçi ki, yetişkin okur olarak beni en az bir John le Carré gerilimi kadar sarstı. Yoksulluk sadece bir fon değil, sistemin ta kendisi olarak karşımıza çıkıyor. Yolsuz polisler, kirli siyasetçiler, susması için öldürülen tanıklar... Bunların hepsi çocukların gözünden anlatılıyor.
Mulligan'ın en güçlü yanı, çoklu anlatıcı tekniğini kullanması. Her bölüm farklı bir karakterin ağzından yazılmış. Bu sayede olaylara farklı açılardan bakıyorsunuz ve hikaye sinematografik bir hal alıyor. Zaten kitap sinemaya da uyarlandı, Stephen Daldry yönetmenliğinde.
Ama bu kitabı asıl özel kılan şey, çocukların tercihi. Kaçmak yerine adaleti seçiyorlar. O çantayı bulduklarında susup kenara çekilebilirlerdi. Hiçbir yetişkinin, hiçbir kurumun cesaret edemediğini onlar yapıyor. Bu yüzden hikaye umutlu bir yerde bitiyor — her şey ne kadar karanlık olursa olsun, üç çocuğun dayanışması sistemin çürümüşlüğünden daha güçlü.
Kitabı bugün bitirdim. Şimdiden söyleyeyim: İçinizde "bu bir çocuk kitabı" ön yargısı varsa, bir kenara bırakarak okuyun. Pişman olmazsınız.
---
Andy Mulligan — *Çöplük (Trash)* | Tudem Yayınları | 216 sayfa | ISBN:
Reklam