Otuz iki yıllık bir zaman diliminde yazılan Yaşar Kemal’in İnceMemed Romanı, içinde yazıldığı toplumun birçok ögesini barındırır. Dönemin sosyal ve siyasal düzensizliğinin halk üzerindeki etkisi halk’a karşı sağırlaşan ve faydasızlaşan düzenin “ağa-bey” gibi karşıt güçler öncülüğünde yansıtılır. Başkarakter Memed, nüvesinde başkaldırı ruhuyla doğmuştur. Reformcu kişiliği onu yaşadıklarına ve gördüklerine bir çözüm üretmeye ve “kirlenmeden” eylemlerini sürdürmeye iter bu durum da onu sıradan ve geleneksel eşkıya kalıplarından sıyırır ona “asil eşkıya” hüviyeti kazandırır. Uğruna mücadele verdiği toplumu ve sevdasını “İncememedlik” ruhuyla bütünleştirir. Memed’in serüveni bir köyün özelinde bir toplumun kaderini değiştirir.
İnce Memed Çukurova’daki pamuk işçisinin alın teri, kabuk değiştiren dünyanın kıskacındaki insanın nirengi noktasıdır.