Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
En cengaver insan kimdir? Öfke anında kendini zapt eden ve harekete geçmeyen kimsedir. Çünkü öfke ve şiddet anı geçince pişmanlık duyar; lakin bu pişmanlık fayda etmez.
Padişahlarda olmazsa olmaz şey pir ü pak dindir. Zira din ve hükümdar birbirlerin kardeşi gibidir. Hükümdarın vatanında bir kargaşa baş gösterince din de bundan zarar görerek bozgunculara ve dini eğrilere gün doğar. Keza dinde bir fesat vücuda gelirse memlekette nizam kalmaz ve dahi mayası bozuklar palazlanarak padişahın itibarını sarsarlar; kalpler kararır sapkınlık ayyuka çıkar ve asiler galebe çalar.
Yeni yetişen gençlere sanat öğretilirse dinlerini ve dünyayı para ile satmazlar. Dünya işleri ile kendi dünyalarını düzen tutması için, herkese bulunduğu ölçüde değer verilmeli.
Zira ona göre devlet kademesinde Yahudi, Hıristiyan ve Zerdüştilere kati surette vazife verilmemeli; kadınlar ise kesinlikle idarî işlerden uzak tutulmalıdır.
Çok ibadet seni aldatmasın. Ben, gençliğimde yaptığım günahlardan dolayı cehennemlik idim. Yaptığım hayır ve ibadetlerin bir faydası olmadı. Ölümün anında bütün namaz ve oruçlarımı yüzüme vurdular. Tüm ibadetlerimi, hatırlarımı, sadakalarımı, yaptığım mescid, ribat ve köprüleri, ifa ettiğim hacların hepsini hükümsüz saydılar. Ümitsizliğim o kadar ilerledi ki artık cenneten ümidimi kesmiş, gönlüme cehennem azabı yerleşti. Bu sırada bir ses duydum. "Sen cehennem köpeklerinden bir köpektin, o köpeğe yaptığın muamele yüzünden bütün günahlarını bağışlayıp, sana cenneti vererek, sana cehennemi haram kıldık. Köpeğe hizmetle kibir gömleğini üzerinden attın." ...
Eser Sultan Melikşah'ın devlet yönetimi hakkında kapsamlı bir rapor istemesi üzerine yazılmıştır. Nizamü'l-mük siyasi bir suikasta kurban gitmeden hemen önce oluşturulmuştur. Siyasetname, Nizamü'l-mük'ün devlet adamı olarak deneyimlerini aktardığı bir el kitabı olmasının yanı sıra, devlet yöneticileri için ise bir başucu kitabıdır.
Eser elli bir fasıldan oluşsa da Nizamü'l-mük başlangıç fasılında elli fasıldan oluştuğunu yazmıştır. Dini bağlam yoğunluğunda devlet işleri, devlete ve hükmetmeye dair temel ilke ve yöntemler bizlere aktarılmaktadır. Bu ilke ve yöntemleri güçlendirmek için ise hemen hemen her fasılda hadis ve hikaye alıntılarına yer verilmektedir. Eserin en eski nüshası ise bugün İran Tebriz Milli Kütüphanesinde yer almaktadır.
Eseri uzun uzun yorumlamak ve sizlere açıklamak isterdim lakin gerek olduğunu düşünmüyorum. Bu durumun sebebini de; Nizamü'l-mük öldükten sonra Büyük Selçuklu Devleti'nin geldiği durum üzerinden açıklayabiliriz. O varken Cihan devleti olan devletimiz o yokken kendi kendini yiyerek bitirmiştir....
"...Türkçülük cereyanının iki kola ayrıldığını iddia etmek istiyorum. Birisine Demokratik Türkçülük... Diğerine Imperyalist Türkçülük diyebiliriz. Demokratik Türkçülük, milliyet esasını her millet için bir hak olarak telakki ediyor ve Türkler için talep ettiği bu hakkı, diğer milletlere de aynı derecede hak olarak tanıyor. Demokratik Milliyetçilik, gasb edilmek istenilen hakkı müdafaaya çalışır. İmperyalist Milliyetçilik ise taarruzîdir. Türkler'in taarruzî milliyetçiliği hatadır!"...
