Melih
@DeepBluemkk
Şu anda okuduğu kitaplar
Reklam
Martin Eden İncelemesi
Martin Eden'ın ölümü Aydınlanma'dan bu yana ortaya konan felsefenin de tökezlemesidir. John Locke'un bireyi öne alan serbest girişimci özgürlük anlayışı, Adam Smith'in liberal ekonomik yapı vurgusu ya da August Comte'un pozitivizmi ele alınan romanda bireyci, pozitivist Martin'in okyanus yüzeyine gecenin karanlığında gönderdiği baloncuk nasıl usulca patladıysa gerçekler yani realizm karşısında da işte öylece patlayıp yok olmuştur. Walter Benjamin'in sonradan ele alacağı üzere evet, tekniğin olanaklarıyla sanat yapıtı yeniden üretilebilir duruma gelerek kültür, sanat eserleri herkese açılmıştır ancak piyasa koşulları nedeniyle benzer kaygı ve ticârî hesapların gölgesinde -tam da Adorno'nun kaygısını duyduğu biçimde- sanat yapıtı yok olup gitmiştir. Hangi eserin yayımlanıp yayımlanmayacağına bir avuç editörün karar verdiği, yazılanların değil de ne kadar satış yapılacağının önemli olduğu, edebî romanın bir sanat eseri değil de salt bir meta olduğu endüstride estetik de, kültürel kaygılar da yok olup gitmiştir.
Jack London'ın eseri topluma ve sanatın piyasadaki durumuna mükemmel bir ayna tutuyor olsa da sonunda gerçeğin ne olduğunu anlayan kahramanını öldürmesi belki de devrimci sanatın, toplumcu gerçekçiliğin defalarca tartıştığı uygun roman tasavvuruna uymayabilir. Ancak London'ın bu tavrı Ernest Fischer'ın edebiyat algısına ters düşmemektedir. Nitekim Fischer'a göre:
Toplumcu sanatçı, emekçi sınıfın tarihsel görüşünü benimser. Ama bu, sanatçının işinde, emekçi sınıfını temsil eden her partinin ya da kişinin alacağı kararı ya da davranışı doğru bulmakla görevli olduğu anlamına gelmez.
Martin Eden işte bu gerçekliği kavrayamamış, roman boyunca her şeyi derinlemesine anlayıp, sorgulamış olmasına karşın gerçeklik söz konusu olduğunda en azından Don Kişot gibi ölümünden
