Zeliha Demirci
@Dem70
218 okur puanı
Kasım 2018 tarihinde katıldı
"Zaten dünya ne iyidir ne kötü, düşüncenize bağlıdır iyilik kötülük."
Reklam
"Altın yumurtlayan tavuk konumundaki o işçiler, başkaları için altın üretmenin dışında da yaşam biçimleri olduğu bilincini henüz kazanmamışlardı."
Olaylar 1940 yılında Güney Afrika’nın İngiliz sömürgesindeki Rodezya’da (şimdilerde adı Zimbabve) geçiyor. Roman çiftlik sahibi Dick Turner’ın eşi Mary Turner’in siyahi uşakları Moses tarafından öldürülmesi hakkından bir gazete haberi ile başlar. Öldürme sebebi olarak hırsızlık haberi gerçeği yansıtmamaktadır ve çevrenin olayın gerçek nedeni ile ilgilenmediklerine olayı ört pas etmeye meyilli olduklarına şahit oluruz. Bundan sonra Mary’ye odaklı bir okuma ile bu duruma nasıl gelindiğini okumaya başlarız.
Mary evliliği düşünmeyen, arkadaşlarıyla, işiyle, çevresiyle uyumlu ve huzurlu bir hayat sürmektedir. Bir gün arkadaşlarının kendisi hakkında alaycı konuşmalarına kulak misafiri olur. Bunun üzerine şehre iş için gelen, kendisi de yalnızlıktan mustarip olan Dick in evlilik teklifini kabul ederek sahibi olduğu çiftlikte yaşamak üzere şehri terk eder.
Dick ve Mary nin soğuk ve mesafeli evlilikleri, çevrelerinden izole bir düzen, çiftlikteki başarısız ve yanlış kararlar, Mary nin çocukluk travmalarının yüzeye çıkması ile birlikte Mary'nin aşama aşama psikolojik çöküşü başlar. Tüm bu açığa çıkan gerilimini, iğrenme ve nefretini yerlilerden çıkarmaya başlar.
Irkçılık, sömürgecilik, cinsiyet ve sınıf ayrımı, beyazların kendi çıkarları uğruna nasıl bir sömürü düzeni kurdukları, başkalarının geleneksel ahlak yapısı ve yargılarının baskısının sonuçları, toplumda saygın bir yer edinmek için gerçeğe gözlerini kapatmak hakkında söyleyecek çok sözü olan kısa ama katmanlı bir kitap. Çevre ve psikolojik analizleri betimlemeleri muazzamdı. Tüylerim diken diken olarak okudum. İlk kitap için büyük başarı olduğunu düşünüyorum. Tabi ki çok
“Elinde tutabildiğin her şey senindir. Mülk, köle, kıta senindir. Amerika’nın buyruğu buydu.”
#yeraltıdemiryolu @colsonwhitehead 2016 de yayımlanan okuduğum ilk kitabıydı. Kitap 2017 Pulitzer ödülünün yanında kazandığı birçok ödülleri de sonuna kadar hak eden bir roman.
Güneyde bir pamuk plantasyonunda doğmuş Cora’nın kaçış hikayesine odaklanıyoruz. Cora’nın Annesi de aynı yerde köleymiş ve Cora’yı bırakarak kaçmış. Burası Randall Plantasyonu; ırkçılıkla ilgili aklınıza gelebilecek her türlü işkence, eziyet, tecavüz ve sömürünün karşılığı olarak düşünün. Cora burada köle olan Caesar’la birlikte ırkçı karşıtı beyaz birinin yardımıyla yeraltında gizli bir demiryolu trenini kullanarak kaçarlar. Okurken bana Victor Hugo’nun Sefiller romanında ki Javert’i hatırlatan acımasız karakterimiz köle avcısı Ridgeway, takıntılı bir hırsla Cora’nın peşine düşer. Çünkü yıllar önce Cora’nın annesi Mabel’in de peşine düşmüş ama onu yakalayamamıştır. Mabel’in kaçışı hakkındaki gerçeği sonlarda okuyoruz (sonu aklıma gelmişti).
Irkçılıkla ilgili şimdiye kadar okuduğum tüm romanlar içinde bu kitap üst sıralara yükseldi. Yürek burkan, okunması ve hazmetmesi zor, hiç elbise satın alamamış, hiç doktora gitmemiş, hiç aşık olmamış, savaşçı karakterimiz Cora’nın tuzaklarla ve zorluklarla dolu kaçış hikayesini okurken yazar duygu sömürüsü yapmadan yalın bir dille, Amerika’nın karanlık kölelik dönemi tarihine gerçekçi bir bakış sunuyor. Kitapta Bağımsızlık bildirgesini ezberden okuyan köle Michael’in bildirgede ki “bütün insanlar eşit yaratılmıştır” cümlesini yazarın birkaç kez kurgu içinde geçirmesi oldukça ironikti.
Merak uyandırıcı, temposu hiç düşmeyen, düşündürücü ve etkileyici bu kitabı çok severek okudum. Herkese çok tavsiye.
Reklam