Disconnectus Erectus
@Disconnectus
See each sunrise as a gift
50 okur puanı
Ekim 2019 tarihinde katıldı
"Her yanda varoluş; bitimsiz, fazladan, her yerde ve her zaman varoluş; ancak yine varoluşla sınırlanan varoluş."
Günlük hayatın akışında herkes rolünü oynarken, her şey yolunda ilerlerken 'Ne yaşıyorum ben?' dediğiniz oluyordur muhakkak. Ya da bir köşeye çekilip insanları, varlıklarını gözlemlediğiniz zamanlar.. O anlarda içten içe bir tiksinti, bulantı sizi bulmuşsa varlığınızla yüzleşme kaçınılmazdır. Tıpkı Roquentin'in bulantısı gibi.
Jean Paul Sartre şöhretini anlaşılmaktan çok anlaşılmamış olmaktan alan 20. yüzyıla damgasını vurmuş, birçok alanla ilgilenmiş bir Fransız felsefeci ve yazar. Aynı zamanda siyasetle iç içe bir yaşam sürmüş ve Fransa'nın sömürge siyaseti yüzünden Nobel Barış ödülünü reddeden bir 'kamusal entelektüel'.
Diğer varoluşçular gibi varoluş özden önce gelir der, insanın dünyaya fırlatıldığını, herhangi bir iredaye tabi olmadığını ve özgürlüğünün sorumluluğunu alması gerektiğini savunur. İlk edebî kitabı olan Bulantı da bu varoluş sorunsalı üzerinden ilerler. Okurken tarzı ve içeriği bakımından Pessoa'nın Huzursuzluğun Kitabı'nı anımsattı bana. Çünkü okuru derin bir yalnızlık, varlığını yadırgama haline iten sorgulamalar içinde döndürüyor. Yalnızlığı ve bunalımı betimleyerek yaşatıyor. Ancak kötü bir dönemden geçiyorsanız bir süre erteleyebilirsiniz.
Sonuçta "Varoluş bir kusurdur."..
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
İster tatlı, ister acı olsun, hatıra insana her zaman acı verir..
Ne var ki acının da kendine göre bir tadı var.
Puan vermedi·510 syf.··
Beğendi
·2021 9. kitabı
·10 günde okudu
·Okunma: 19 Nisan 2021 01:25
Ethica: Geometrik düzene göre kanıtlanmış ve beş kısma ayrılmış ahlak.
17. yy rasyonalizm öncülerinden olan Spinoza kesin bilgiye akılla ulaşabilir diyen "akıllı inançtan inançlı akla" ulaşmış çoğu kişiye göre ahlâk anlayışı diğerlerinden çok üstün soylu bir filozoftur. Yahudi cemaatinden Tanrı fikrinden ötürü çıkarılmış, mercek camları ile geçimini sağlayarak onurlu bir yaşam sürmüştür. Kendi tefekküre dayalı felsefesini oluşturmak için kimselere de eyvallah etmemiş müşfik bir kişilik aynı zamanda.
Felsefe tarihinde de başyapıt denebilecek eseri Ethica'ya gelince geometrik yöntemle kurulmuş kendi içinde tutarlı, adım adım ilerlemiş olduğu eserdir. Yola çıkış noktası Tanrı'nın varlığını zorunlu kabul edip bunu özgür iradeye varana kadar açıklamış olmasıdır. Peki neden döneminde bu kadar tepki toplamıştır ya da kitabının ölümünden sonra basılmasını istemiştir Spinoza? Çünkü varlığı ezeli ebedî olan tüm varlıkları onun yansıması olarak gördüğü zaman mekansal Doğa/Tanrı sınırsız ve sonsuzdur, semavî dinlerde olduğu gibi müdahaleci değildir. Ve bu semavî dinlerin Tanrı anlayışına ters düşmektedir. (Bu yönüyle bazıları ateist bazıları panteist kabul etse de bunun bir önemi yok.)Kitap kendi içinde kavramları çok net açıklıyor. Bazı kitapların ayrı bir enerjisi olduğuna inanırım Ethica da öyle. Okuyucuyla sohbet havasında önerme, aksiyom ve önerme sonucu şeklinde ilerleyerek Tanrı, zihin, duyguların kökeni ve kuvveti ve özgür iradeye farklı bir bakışla beş bölümde sona eriyor.
Başyapıt sayılan kitapların ucuza gittiği bu mecrada kıt felsefe bilgimle sizi yönlendirmek istemem. Benim okurken hissettiklerim şöyle oldu; ilk başlarda girdik bir çukura derken birinci bölüm efsaneymiş dedim. Sonra akıl ve duygular açıldıkça Spinoza'nın gerçekten çok insani hatta Pollyanna yönümü
