Büşra
@Divina
Şu anda okuduğu kitaplar
Mihaly gerçekleştirdiği çalışmalarda akışın pek çok boyutu olduğunu saptamış. Ama ben bunları etraflıca okuduğumda, akış haline ulaşmak için bilmeniz gerekenlerin üç ana bileşene indirgenebileceğini gördüm. öncelikle açık seçik tanımlanmış bir hedef seçmeniz gerekiyor: Şu tuvale resim yapmak istiyorum; şu tepeye çıkmak istiyorum; çocuğuma yüzmeyi öğretmek istiyorum. Belirlediğiniz hedefin peşinden gitmeye ve bunu yaparken diğer hedeflerinizi kenara koymaya karar vermiş olmanız gerekiyor. Akış hali için tek bir görevle meşgul olmanız, diğer her şeyi kenara koyup tek bir şey yapıyor olmanız şart. Mihaly dikkat dağılmasının ve çoklu görevin akışı öldürdüğünü ve aynı anda iki-üç şey yapmaya çalışan birinin akışa hiç ulaşamadığını keşfetmişti. Akış için beyin gücünün tamamının tek bir göreve ayrılmış olması gerektiğini.
Reklam
Mihaly'nin en çok dikkatini çeken nokta, yaratım süreci içindeki sanatçılar için zamanın ortadan kayboluyormuş gibi görünmesi olmuş. Neredeyse hipnotik transa giriyor gibiymişler. Başka yerlerde nadiren gördüğünüz derinlemesine bir dikkat söz konusuymuş.
Sonra şaşırtıcı bir şey dikkatini çekmiş. Onca zaman ayırdıkları tabloları bitirdikten sonra, yaptıkları şeyi zafer sevinciyle seyrediyor, başkalarına gösteriyor, övgü peşinde koşuyor değilmiş sanatçılar. Hemen hepsi bitirdikleri tabloyu kenara koyup bir diğeri üstünde çalışmaya başlıyormuş. Skinner haklı olsaydı -insanlar sadece ödül kazanmak ve cezalandırılmamak için bir şeyler yapıyor olsaydı- sanatçıların bu davranışı açıklanamaz olurdu.
Özgür olduğunuza, seçimler yaptığınıza, neye dikkat göstereceğinizi belirleyen karmaşık bir zihniniz olduğuna inanıyorsunuz - ama bunlar hep hikaye. Odaklanma hissinizle birlikte siz, hayatınız boyunca tecrübe ettiğiniz tüm pekiştirmelerin toplamından ibaretsiniz aslında. Skinner'a göre insanlarda -özgür iradeyle seçim yapan bir kişi olmak anlamında- zihin yoktu. Akıllı bir tasarımcının sizi istediği gibi programlaması mümkündü. Bundan yıllar sonra Instagram'ı tasarlayanlar da şöyle soracaklardı: Kullanıcıları -kalpler ve beğeniler yoluyla- selfi çekmeye özendirsek, fazladan yem almak için sol kanadını açıp duran güvercinler gibi, saplantılı biçimde bunu yapmaya başlarlar mı acaba? Skinner'ın esas tekniklerini alıp bir milyar insana uygulayacaklardı.
Nereye gidersem gideyim etrafım yayın yapan ama alıcıları kapalı insanlarla sarılmış gibi hissediyordum. Narsisizmin bir dikkat bozulması olduğunu düşündüm - dikkatinizin sadece kendinize ve kendi egonuza dönük hale gelmesi...
Odaklanmakta zorluk yaşıyorsanız önce on dakika tek bir işle uğraşmayı deneyin, sonra bırakın bir dakika dağılsın dikkatiniz, sonra on dakika daha - böyle böyle gidin. "Yapa yapa aşinalık kazanıyorsunuz, beyniniz ustalaşmaya başlıyor, çünkü o davranışta söz konusu olan [nöral] bağlantıları kuvvetlendiriyorsunuz. Ve o süre çok gelmeden on beş dakikaya, yirmi dakikaya, yarım saate çıkıyor. . . . Siz yapın sadece. Alıştırma yapın. . . . Yavaş yavaş başlayın ama alıştırma yapın, hedefe varacaksınız.
Reklam