Zeynep D.
@Doruzeynepp
Türkçe öğretmenliği
Adana
Reklam/işbirliği için DM
instagram.com/doruzeynepp?igs...
1492 okur puanı
Ocak 2024 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Yüzyıllar boyunca “tembelliği” ile bilinen Oblomov karakteri yalnızca uyuşuk bir insan
tiplemesi değil, aynı zamanda toplumsal ataleti temsil eden bir semboldür. Yazar, dönemin
kapitalist düzene uyum sağlayamayan, pasifleşmiş ve yabancılaşmış insanını eleştirmek için
böyle bir karakter oluşturmuştur. Bu bağlamda Oblomov detaylı olarak incelendiğinde, onun
eylemsizliği basit bir “tembellik” olmaktan ziyade bir düşünce yapısı ve yaşayış biçimi olarak
nitelendirilebilir. Oblomov, daha eserin en başında okuyucuyu yatakta karşılar; başında iki
önemli problem olmasına karşın bu problemleri çözmek için harekete geçemez. Eylemleri
yalnızca zihninde kalır. Oblomov’un problemler karşısındaki bu pasifliği, onun çocukluk
yıllarına dayanır. Oblomovka’da geçen çocukluk yılları; uşaklar ve bakıcılar arasında, “el bebek
gül bebek” bir şekilde geçmiştir. En küçük sorumlulukları bile başkaları tarafından yerine
getirilerek büyütülmüştür. Kendi ayakkabı bağcığını bile bağlamadan büyüyen bu çocuk,
yetişkinlik yıllarında da karşısına çıkan her sorunda yalnızca düşünmekle kalmakta, harekete
geçememektedir.
Oblomov sıkıntıları üzerine düşünürken dairesine gidip gelen arkadaşları vardır. Bu
arkadaşlarının kimi derdini, kimi ise sevincini ve heyecanını Oblomov’a aktarır; ancak sıra
onun kendi sorunlarını paylaşmasına ve fikir almasına geldiğinde, dostlarının ilgisinin azaldığı,
onu tam anlamıyla dinlemeden ortamdan ayrıldıkları görülür. Bu durum, yalnızca bireysel bir
ilgisizlikten ziyade dönemin toplumsal yapısına dair önemli bir eleştiri sunar. Yazar burada
ilişkilerin ne kadar yüzeyselleştiğini, empatiden yoksun olduğunu okuyucuya sunar. Herkes
kendi derdinin peşindedir; ancak kimse diğer insanların duygularına kulak vermemektedir.
Eserde toplumsal eleştiri, Oblomov ile Ştolts’un temsil
Reklam
Bazı kitaplar vardır, kapağını kapattığında sadece bir hikâye bitmez… aklında bir ihtimal kalır. Tanrıların Projesi tam olarak böyle bir kitaptı benim için.
Ana karakter Öznem’in hikâyesi oldukça çarpıcı bir yerden başlıyor. Edebiyatta hayran olduğu “Beş Büyükler”i düşünürken bir anda boğulması ve gözlerini açtığında kendini 100 yıl öncesinde, onların yanında —üstelik altıncı olarak— bulması… Bu fikir başlı başına insanın zihnini kurcalıyor. Çünkü bir noktadan sonra şu soruyu kendine sormaya başlıyorsun:
Hayranlık duyduğun, ama çoktan bu dünyadan gitmiş birileriyle gerçekten yaşama şansın olsaydı… ne yapardın? Peki ya onlardan birine aşık olsan?
Kitap tam da bu noktada fantastik kurguyu duygularla çok dengeli bir şekilde birleştiriyor. Ne fazla karmaşık ne de yüzeysel. Aksine, akıp giden bir dili var. Okurken yorulmuyorsun, içine çekiliyorsun. Özellikle aşkın işlenişi… o “ulaşılamaz” hissin somutlaşması… Bence kitabın en güçlü yanlarından biriydi.
Benim en çok düşündüğüm şey ise şu oldu:
Orada kalma ihtimalin varken, kendi hayatına geri dönebilir misin?
Yoksa ait hissettiğin yer, aslında hiç yaşamadığın bir zaman mı olurdu?
Kitabın ismiyle ilgili küçük bir detay da var. Açıkçası isim bana biraz ipucu verdiği için sonunu tamamen olmasa da kısmen tahmin edebildim. Eğer farklı bir isimle karşılaşsaydım, muhtemelen çok daha ters köşe bir etki bırakırdı. Ama bu, hikâyenin keyfini azalttı mı? Kesinlikle hayır.
Sonuç olarak; eğer hem fantastik bir dünyaya girmek hem de içinde his barındıran, aşkı hissettiren bir hikâye okumak istiyorsanız bu kitap sizi yormadan içine alacak türden. Alışılmışın dışında bir fikirle yazılmış, sade ama etkili bir anlatımı var.
Ve belki de en önemlisi…
Kitap bittikten sonra kendinizi şu soruyu sorarken bulabilirsiniz:
Evrende farklı
Söylemedim Yazdım, daha ilk sayfadan itibaren okuyucuya tanıdık bir duyguyu hatırlatıyor: içe işleyen, sakin ama derin bir aşk. Şiirleri okurken öyle büyük, süslü cümlelerle değil; daha çok yaşanmış anların sade izleriyle karşılaşıyorsunuz.
İlk şiirde yer alan akrostiş ise kitabın küçük ama anlamlı bir detayı. Gözünüze çarptığında, şairin o şiiri sadece yazmadığını; aynı zamanda ince ince düşündüğünü hissediyorsunuz. Bu da esere farklı bir derinlik katıyor.
Şiirlerin en güçlü yanı, samimiyeti. Okurken “bu yaşanmış” diyorsunuz. Zorla kurulmuş cümleler ya da yapay duygular yok; her dize sanki bir anın içinden kopup gelmiş gibi. Bu yüzden bazı yerlerde durup düşünme ihtiyacı hissediyorsunuz.
Dilinin ağır olmaması da kitabı daha yakın kılıyor. Anlamak için uğraşmıyorsunuz; aksine, kendinizi akışına bırakıyorsunuz. Belki de bu yüzden, okudukça kendi duygularınıza dokunan yerler bulmak kaçınılmaz oluyor.
Genel olarak bu kitap, büyük iddialar peşinde olmayan ama okurun içine sessizce yerleşen bir şiir kitabı. Abartmadan, zorlamadan, olduğu gibi… ve belki de bu yüzden etkileyici.
Budala, okuyucuya yalnızca "budala" bir adamın öyküsünü sunmakla kalmaz; özüne inildiğinde 19. yüzyıl insanına batılılaşma ve modernleşme üzerinden çarpıcı mesajlar verir. Bu dönemde Rusya, Batı Avrupa etkisinde kalmış, toplum yapısı hızla değişmiş; modernleşme, sanayileşme ve kentleşme gibi sorunlarla toplumsal düzen sarsılmıştır. Romanda bu dönüşümün etkileri açıkça görülmektedir. Karakterlerin çoğu toplumdaki konumlarını yükseltme, maddi kazanç elde etme veya sosyal statülerini koruma çabası içerisindedir. Dostoyevski, bu durumun insan ilişkilerini samimiyetten uzaklaştırdığını ve bireyleri çıkar odaklı bir yaşam anlayışına sürüklediğini gösterir. Modernleşmeyle birlikte insanların manevi değerlerden uzaklaşması, romandaki birçok trajedinin de temel nedenlerinden biri olarak sunulur.
Romanın başkarakteri Prens Mışkin ise bu dünyanın karşısında duran bir simge konumundadır. O, insanları maddi durumlarına göre değerlendirmez; her zaman sevgisi, saygısı, affediciliği ve merhametiyle ön plandadır. Böylesi bir dünyada herkesten farklı özelliklere sahip olmak, çevresi tarafından anlaşılamamasına ve bir "budala" olarak görülmesine neden olur. Bu durum, modern toplumun ahlaki değerlerden ne kadar uzaklaştığını açıkça yansıtmaktadır.
Kapitalizm Kıskacında İnsan İlişkileri ve Metalaşma
Kapitalizmin temel özelliklerinden biri, ekonomik çıkarın toplumsal ilişkiler üzerinde belirleyici hale gelmesidir. Budala romanında da birçok karakterin davranışı ekonomik kaygılarla şekillenmektedir. Özellikle Gavrila Ardalionoviç İvolgin (Ganya) karakteri bu durumun en belirgin örneğidir. Ganya, Nastasya Filippovna ile evlenmek istemektedir; ancak bu isteğin temelinde sevgi değil, ekonomik kazanç ve sosyal yükselme arzusu yatar. Bu durum, evlilik kurumunun bile ekonomik hesapların bir
Bir Tesadüf, sevgili Ümit Oklu’nun kaleminden okuduğum ikinci kitaptı. İlk kitabının incelemesini yazarken, bir sonraki eserinden beklentilerimden de bahsetmiştim. Şimdi dönüp baktığımda, o beklentilerin bu hikâyede tam anlamıyla karşılık bulduğunu söyleyebilirim.
Eserin ilk sayfalarında beni klasik bir aşk hikâyesinin beklediğini düşündüm. Ancak bu, kitabın bana kurduğu en büyük yanılsamalardan biriydi. Hikâye ilerledikçe yalnızca karakterlerin değil, hayatın kendisinin de sorgulandığı bir yolculuğa çıktım. Karşılaştığımız insanlar, yaşadığımız olaylar ve hayatımızın yönünü değiştiren anlar gerçekten birer tesadüf müydü, yoksa farkında olmadığımız bir planın parçaları mıydı? Kitap boyunca zihnimde en çok yer eden sorulardan biri buydu.
Karakterler konusunda da yazarın oldukça başarılı bir iş çıkardığını düşünüyorum. Kitap boyunca kimi sevmem, kimi suçlamam ya da kimden nefret etmem gerektiğine bir türlü karar veremedim. Karakterler siyah ve beyaz çizgilerle ayrılmak yerine, gerçek hayatta olduğu gibi gri yönleriyle karşımıza çıkıyor. Bu da onları daha gerçek ve daha inandırıcı kılıyor. Şahıs kadrosu çok kalabalık değil; aksine oldukça sınırlı tutulmuş. Ancak her karakter hikâyede güçlü bir yer edinmeyi başarıyor ve okurun zihninde iz bırakıyor.
Yazarın kalemi oldukça akıcı ve sade. Okuru yormayan anlatımı sayesinde sayfalar hızla ilerliyor ve kitabın nasıl bittiğini anlamıyorsunuz bile. Ancak benim için asıl etkileyici olan yine final kısmıydı. Özellikle son sayfalarda durup okuduklarımı sindirmeye çalıştım. Klasik bir aşk hikâyesinin sonunu beklerken, karşıma çıkan tablo beni hem şaşırttı hem de düşündürdü.
Ayrıca yazarın kalemindeki gelişimi görmek beni ayrı bir şekilde mutlu etti. Anlatımındaki olgunlaşma ve hikâyeyi işleyiş biçimindeki ilerleme açıkça
Reklam