Argadini Xenitis

Melikoff, etkisiz tanrıların yerini yaşamla yakınlık kuran tanrıların aldığını, bunlardan birinin de yaşamın kaynağı olan güneş olduğunu belirtir. Bazı nefeslerden hareketle, Hz.Ali'nin hem göğün ve yıldırımın tanrısı hem de Zeus olduğunu ifade eder.
Reklam
Anadolu'ya ilk Türk akınlarıyla birlikte gelmeye başlayan dervişler, 1240 yılında Selçuklu düzeninden hoşnut olmayan Türkmenlerin desteğiyle Babaî İsyanı'nı organize ederler. Pek çoğu savaş meydanlarında can verirken, isyandan kurtulanlardan bazıları Anadolu'nun muhtelif yerlerine, en çok da Osmanlı topraklarına dağılarak Abdalan-ı Rum adı altında görüşlerini yayarlar. Abdalan-ı Rum zümresi, Hacı Bektaş Vali'den sonra eski Türk inançlarının üzerine birtakım Hurûfî ve Şiî unsurları da bünyesine katarak Bektaşî adını almıştır.
Hz.Ali'nin ölmeden önce Selman'dan bir deste gül istediği ve gülleri kokladıktan sonra ruhunu teslim ettiği de anlatılır. Bu bakımdan gül destesi, nefeslerde Bektaşîlere has bir tabir olarak sık sık karşımıza çıkar. Ayrıca Bektaşîler giydikleri cübbenin bir çeşidine de Güldestesi adını verirler. Öte yandan bu inancın muhtemel bir yansıması da Mezar-ı Şerif'teki kutlamalarda karşımıza çıkar. Afganistan Türklerinin Mezar-ı Şerif'teki törenleri Kırmızı Gül adıyla bilinir.
Hatta Hz.Muhammed'in (sav) rüyasına gelerek öldürüleceğini bildirmesine ve öldürüleceği gün dışarı çıkarken beslediği ördek ve kazların eteğine yapışarak onu önlemeye çalışmalarına aldırış etmez." Gitme yapma Ya Ali" deseler de " Ben sizin ne dediğinizi biliyorum ama takdir-i ilahi yerini bulacak " diyerek gider. Hz.Ali ve Kazlar tablosunun hikayesi böylece oluşur.
Anadolu'da Düldül'ün bastığı yerlerde ortaya çıkan çukurlarda biriken suların içilmesiyle şifa beklenmesi inancı, Türkistan sahasında yazılan Bozoğlan destanında da kendini gösterir. Destan kahramanı Yusuf Bey, kör olan babasının gözlerini açmak için Düldül'ün ayağının altından alınan tozu sürer.Düldül'ün ayağının altındaki toz ise Kanber tarafından alınmıştır. Düldül etrafında oluşan bu inançlar sadece Türklere mahsus olmayıp diğer İslam ülkelerinde de görülür. Düldül'ün bereket getireceği inancından dolayı Hindistan ve Pakistan'daki türbe duvarlarına onun tasvirleri asılır.