✧Escribella✧
@Escribella_books
"Qarşılaşdığımız çətinlikləri və acı hadisələri müdrik bir həkimin xəstəyə yazdığı reseptlər kimi qəbul etsək, həyatımız dəyişər" ("Bu şəhərdə kimsə yoxdur", Rövşən Abdullaoğlu)
Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimliyi
ADPU Cf
28 Mart 2006
54 okur puanı
Kasım 2024 tarihinde katıldı
Salam, bu gün sizinlə Stefan Zweigin "Şahmat" əsərinin təhlilini bölüşəcəyəm .
Əsərdə baş obrazın ağır psixoloji vəziyyəti çox aydın şəkildə işlənmişdir. Əsər insanlara tətbiq edilən mənəvi, psixoloji əzabın necə ağır bir əzab olduğu əks olunub. Bəzən psixoloji əzab elə ağır olur ki, fiziki əzab onun yanında heç nədir. Əsər də sırf bu psixoloji əzabın, insan beyninin nələrə qadir olduğunu görmək üçün çox yaxşı mənbədir.
Əsərdə baş obraz Dr B-dir. Bu obraz nasist düşərgəsində əzab çəkir. Amma fiziki əzablar yox, mənəvi, psixoloji əzablar çəkir. Oxuyan insanı, düşünən beyni məhv etmək üçün ən yaxşı əzab psixoloji şiddətdir. Bu obrazı da tək olacağı, heç bir insanla ünsiyyət qura bilməyəcəyini bir həbsxanaya həbs edirlər. Əlinə təsadüfən keçən bir şahmat kitabını dəfələrlə oxuyur. O öz əsarətindən mənəvi cəhətdən xilas olur, amma şahmatın əsarətinə düşür.
Onun bu əsarəti onu dəli edir. O qədər öz dünyasına çəkilir ki, artıq həbsxanada olanda belə öz-özünə iki insanla oynayırmış kimi oynayır. Heç şahmat daşları belə olmur, amma o xəyalında oynayır. Bu onun şəxsiyyət parçalanmasını çox gözəl əks etdirir.
Əsərdə digər bir əsas obraz Çentoviç obrazıdır. Bu obraz şahmat çempionudur. Özü şahmat oyununu o qədər yaxşı bilir ki, bu artıq onun üçün mexaniki bir prosesdir. Oyun oynayarkən robot kimi oynayır. Dr B ilə də əsas fərqi budur. Çentoviç alışıb buna, illərdir bu şahmat oyunu ilə məşğuldur. Dr B isə oyuna məcbur qalır, xilas olmaq üçün bağlanır oyuna. Dr B daha çox duyğusal yanaşır oyuna.
Əsərdə insan düşüncəsi, zehni fəaliyyəti çox gözəl işləmişdir. Müəllifdən oxuduğum ikinci kitab idi. Çox bəyəndim. Oxumağınızı tövsiyə edirəm .
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Puan vermedi
Salam, bu gün sizinlə Dostoyevskinin "Yeraltından notlar"əsəri haqqında olan fikirlərimi bölüşəcəm. İlk öncə onu qeyd edim ki, əsər psixoloji roman janrındadır. İnsana daxili cəhətdən təsir edir, çünki əsas obrazda olan xüsusiyyətlər bizdə də az da olsa var.
Əsərin baş qəhrəmanı adsızdır. Ona görə "Yeraltı adam" kimi qeyd edəcəm. O, özünü cəmiyyətdən təcrid etmiş, Peterburqda bir "yeraltı" mənzildə yaşayır. Bu mənzil onun mənəvi sığınacağıdır. Qəhrəman həddindən artıq ağıllı, lakin bu ağlın gətirdiyi analiz qabiliyyəti daxilində boğulan, özünü həm hamıdan üstün görən, həm də hamıdan nifrət edən biridir.
İki dəfə iki dörddür fikri ilə razılaşmır. Qəhrəman bu riyazi dəqiqliyə nifrətlə yanaşır. Çünki hər şey məntiqlə hesablansa, insanın azad iradəsi yox olar düşüncəsindədir.
İnsan bəzən sırf "mən azadam" demək üçün öz ziyanına olanı seçə bilər. Dostoyevskiyə görə, heç bir insan ideal deyil. İnsan bəzən xaosu, acını və məntiqsizliyi rahatlıqdan üstün tutur.
Kitab müasir insanın cəmiyyət içində necə yadlaşdığını göstərir. Qəhrəman digər insanlarla ünsiyyət qurmaq istəsə də, daxilindəki qürur buna imkan vermir. O, hər bir hərəkətini yüz dəfə ölçüb-biçdiyi üçün təbii ola bilmir. Bu, "həddindən artıq dərindən düşünməyin bir xəstəlik olması" fikrini təsdiq edir.
Əsər qısa və axıcı idi. Çox rahat oxunurdu. Həmçinin, müəllifin çatdırmaq istədiyi fikirə görə əsər çox məşhurdur. O bu əsərdə ideal insan deyil, qüsurlu, real insan yaratmışdır.
Salam, bu gün sizinlə Corc Oruelin "Heyvanıstan" əsəri ilə bağlı fikirlərimi bölüşmək istəyirəm.
İlk öncə onu qeyd edim ki, əsərin dili çox sadədir. Əsəri həm azyaşlı uşaqlar, həm də böyüklər oxuya bilər. Uşaqlara nağıl kimi gəlsə də, böyüklər əsərdə çatdırılmaq istənilən əsl mənanı dərk edəcəkdir. Corc Oruell bu əsəri 1945-ci ildə qələmə alıb. Əsər alleqorik povestdir.
Hadisələr fermada baş verir. Heyvanlar insanların zülmündən bezərək inqilab edir və fermanın idarəçiliyini ələ keçirirlər. Məqsəd bərabərlik və ədalətin hökm sürdüyü bir cəmiyyət qurmaqdır. Lakin zaman keçdikcə "Bütün heyvanlar bərabərdir" şüarı altında qurulan bu cəmiyyət qorxu və haqsızlıqlarla idarə olunmağa başlayır.
Əsər qorxu ilə cəmiyyətin idarə olunması məsələsini çox real bir şəkildə qələmə almışdır. Oruell bu əsərlə birbaşa 1917-ci il Rusiya inqilabını və sonradan qurulan totalitar rejimini əks etdirmişdir.
Məsələn, Napoleon Stalin obrazını, Boksyor (At) obrazı işçi sinfinin sadiqliyi və gücü, lakin həm də istismarını təmsil edir.
Əsəri oxuyarkən insan boşluğa dalır. İnsan öz olduğu mühitin də bu formada ifadə edildiyini anlayır. Və bu "ədalət", "bərabərlik" adı altında sadəcə aldadılan təbəqə olduğumuzu görürük.
Bir sözlə, "bütün heyvanlar bərabərdir, amma bəzi heyvanlar daha çox bərabərdir"
Salam, bu gün sizinlə İlyas Əfəndiyevin "Körpüsalanlar" əsəri haqqında fikirlərimi bölüşəcəm. Əsər 1960-cı ildə yazılmışdır. Əsər yazıldığı dövr üçün inqilabi sayıla biləcək mənəvi-etik məsələləri gündəmə gətirmişdir. Amma bu məsələlər hər zaman ailələri qorumur.
Əsərdə əsas mövzu insan mənəviyyatı, köhnəlmiş ailə-məişət qəliblərindən qurtulmaq və şəxsi azadlıqdır. Yazıçımız əsərdə mürəkkəb xarakterli, qərarsız insan tipini göstərir.
Səriyyə obrazı əsərin mərkəzində dayanır, Azərbaycan nəsrində "qadın xəyanəti" kimi qiymətləndirilən cəsarətli bir addım atır. O, maddiyyat cəhətdən təmin olunan, lakin ruhən boş, sevgisiz olan ailə həyatını tərk edərək öz daxili azadlığını və həqiqi xoşbəxtliyinin arxasınca gedir.
Arif obrazı isə klassik ailə həyatına dəyər verən, anlayışlı, sevdiyini itirməmək üçün onun səhvlərinə göz yuman biridir.
Əsərdəki əsas konflikt ənənəvi ailə-əxlaq normaları ilə fərdin ruhu ehtiyacları arasındadır. Səriyyənin hərəkətləri dövrün bəzi tənqidçiləri tərəfindən milli adət-ənənələrə zidd hesab edilsə də, müəllif bunu insanın özünə qarşı dürüst olması kimi təqdim edir.
Salam .
Bu gün sizinlə Ölü Ozanlar Dərnəyi ilə oxuyub müzakirə etdiyimiz Mark Tvenin "İnsan nədir?" əsəri ilə bağlı düşüncələrimi bölüşəcəyəm . Mark Tveni çoxumuz "Tom Soyyerin macəraları" əsəri ilə tanıyırıq. "İnsan nədir?" əsərində onun yumoristik, uşaqları əyləndirmək üçün olan üslubundan tamamilə fərqli bir əsər görürük. Ki
Mark Tvenin bu əsərinim oxuyarkən ağlımızda belə bir sual yaranır. Biz doğrudanmı azad iradəyə sahibik, yoxsa sadəcə ətraf mühitin idarə etdiyi bioloji bir maşınıq?
Əsər yaşlı, həyatdan bezmiş bir qoca ilə idealist bir gəncin dialoqu üzərində qurulub. Qoca iddia edir ki, insanın etdiyi heç bir hərəkət onun öz ixtiyarında deyil. Biz hər şeyi ya xarici təsirlər (tərbiyə və ətraf mühit), ya da daxili ehtiyaclarımıza görə edirik.
"İnsan maşındır". Tvenə görə, insan ruhu bir buxar maşını kimidir. O, kənardan yanacaq (təsir) almadan işləyə bilməz. Heç bir fikir "orijinal" deyil; hər şey başqalarından eşitdiklərimizin və gördüklərimizin emal olunmuş halıdır. İnsanı hərəkətə gətirən yeganə qüvva özünü razı salmaq hissidir. Yazıçı iddia edir ki, hətta ən fədakar hərəkətin (məsələn, birinə kömək etmək) arxasında belə bir məqsəd durur. Bu məqsəd isə vicdanın rahatlığını təmin etməkdir. Biz başqasına yaxşılıq edirik ki, özümüzü "yaxşı insan" kimi hiss edək və daxili narahatlıqdan qurtulaq.
Əsər azad iradənin yoxluğu məsələsi üzərinə qurulub. Əsərdə deyilir ki, biz doğulduğumuz andan mühitimizin əsiriyik. Hansı dildə danışmağımızdan tutmuş, hansı dəyərlərə inanmağımıza qədər hər şey əvvəlcədən ətraf təsirlər tərəfindən müəyyən edilib.
Əgər həyatı, insan davranışlarını və "niyə beləyik?" sualını dərindən sorğulamadır. 138 səhifəlik balaca kitab sənin bütün düşüncə sisteminə təsir edə bilir.
Əsər nisbətən ağır oxunur. Mən türk dilində oxudum,
