Muhammed Tiryaki
@Estar_Abi
Hayvan davranışları üzerine yazılmış kitapları okumaya bayılan bendeniz için ziyafet gibi bir kitaptı. Karşılaştırmalı davranışbilim üstadı (Eski bir Nazi olsa da) alanının en saygın isimlerinden Konrad Lorenz'in birçok hayvana dair eğlenceli ve berrak anlatımıyla okuyucunun kitap okuma zevkini katladığını söyleyebilirim. Kargaların nişanlanması, hindilerin tavus kuşlarına pes etmelerine rağmen dayak yemeye devam etmesi, köpeklerdeki saldırganlığı durduran içgüdü, Lorenz'i annesi zanneden yavru ördekler, balık savaşları ve daha neler neler. Çok keyifliydi.
Sanırım en son 2024 yazında Cat Bohannon'un Havva kitabını okurken bir kurgudışı kitaptan bu kadar büyük bir haz almıştım. Çıktığı hafta satın almama rağmen bir köşede beklettiğim Uzayda'ya sırasını verdiğimde bu gecikme için pişman oldum. Muazzam, müthiş bir kitap. Her bir sayfasının lezzetini ala ala okudum. Yuri Gagarin'in uzaya giden ilk insan olma yolculuğunu, öncesini, sonrasını, NASA'yla olan rekabeti MTV kurgusuna sahip bir macera filmi çeker gibi anlatan yazarın heyecan ve tempo ayarlamasına hayran kaldım.
Özellikle şempanze Ham'in ve Gagarin'in kapsülleri içinde yaşadığı dakikaları yazarın mükemmel anlatımı sayesinde anı anına yaşamak mümkün. Sovyetler Birliği ve ABD'nin yüksek viteste uzay yarışının zirvesine geldikleri 1960-1961 dönemi, Kennedy ve Kruşçev'in liderliğinde bir süper turnuva final maçı gibi. Okumaya doyamadığım bu kitap, bana Ben Macintyre'ın gerçek casusluk öykülerini yazdığı ya da Stephen Kinzer'in ABD'nin dış müdahalelerine dair yazdığı kitapların tadını verdi. Yazarın diğer kitabı Hiroşima da bir gün çevrilirse eminim, daha matbaadan çıkar çıkmaz alıp okumaya başlarım.
Standart Aziz Nesin öykülerinin arasında Ömer Ağayı Seçmeyeceğiz adlı bir öykü var ki gülmekten bir sonraki öyküye geçmem yarım saatimi aldı. Seni başkan yaptırmayacağız dönemleri aklıma geldi. Adam 50 sene öncesinden yazmış olacakları.
Şu ana kadar Aziz Nesin'in kronolojik sırayla okuduğum 30 öykü kitabı arasında en iyi üçü saysam biri de bu kitap olur. Aynı dönem (1964-5) yazdığı Yeşil Renkli Namus Gazı kitabında daha dramatik öğeler ağır basarken Sosyalizm Geliyor Savulun'da mizahın, acı mizahın dozunu olabildiğince açmış. Basbayağı Bir Kadri, Fi Tarihinde Bir Gazete Nasıl Kapatıldı, kitabın en iyi öyküsü olan Seyyar Köfteciler Talimatnamesi, Morti ve kitabın sonuna eklediği İtalya'da Uluslararası Mizahçılar ve Karikatürcüler Birliği'nden kazandığı dünya birinciliği ödülünün başına ne işler açtığını anlattığı anıları hem kahkaha hem acı tat dolu.
Kuşatma, Anna Reid'ın kitabından okunduğunda açlığın ve yalıtılmışlığın, bombaların ve ateşin santim santim yaklaştığını hisseden bir Leningrad sakinine dönüşmek mümkün. Her bölümü, yerel halk-Kremlin-Berlin üçgeninde sırayla ele alan ve olayları, kararları ve eylemleri karşılaştırmalı veren bir yöntemle çok iyi bir araştırma sunmuş yazar.
