SD
@Eurux
“ Yıldızlara giden her yol , önce içe döner .”
9 Ocak 2000
143 okur puanı
Ağustos 2025 tarihinde katıldı
“Sahip Olmak mı, Kaybolmak mı?”Edebiyat
Moliere’in Cimri’ si ilk bakışta bir güldürü gibi görünür ama asla bununla sınırlı değildir . Çünkü Harpagon sadece komik bir yaşlı adam değildir o, insanın kendini kendi eliyle zincirlemesinin sembolüdür.
Parayı biriktirirken kendini yavaş yavaş toprağa gömer. Her altın, onun tabutuna çakılmış bir çivi gibidir.
O artık insan değildir . Paranın ruhu, insan kılığında dolaşan bir tanrı parodisidir.
Antik mitolojide Kral Midas dokunduğu her şeyi altına çevirir, sonunda kızını bile. Harpagon, Midas’ın tiyatro sahnesindeki yeniden doğuşudur. Onun laneti de aynıdır her şeye dokunabilir ama hiçbir şeye dokunamaz.
Çünkü altın ellerinde her şeyi cansızlaştırır. Sevgi, dostluk, aile hepsi meta haline gelir.
O, muhtemelen bir zamanlar büyük bir kayıp yaşamıştır ama Moliere bunu söylemez, hissettirir. Bu yüzden o, kaybetmemek üzerine bir saplantı kurar.
Ama fark etmez ki, her şeyi kaybetmemek için hiçbir şeye sahip olamamaktır asıl kayıp.
Bu, Budistlerin “tanha” dediği şeye benzer aşırı arzu, tutunma, sahip olma hırsı.
Doğu felsefesine göre, tutunmak acının köküdür. Harpagon tam da bu acının tezahürüdür. Onun evinde ışık yoktur, çünkü ruhu gölgelidir. Paraya tapan ama kendinden nefret eden bir keşiş gibidir o.
Bir Zen öğretmeni onu görse galiba şöyle derdi;
“Bu adamın sandığı dolu ama kalbi boş.”
Cimri”nin dünyasında herkes bir şekilde parayla ölçülür.
Oğulları onu sever mi, yoksa parasını mı isterler?
Kızı evlenmek mi ister, yoksa fakirlikten kaçmak mı?
Moliere burada sadece bireysel cimriliği değil, toplumsal çıkar ağlarını da hicveder.
Her karakterin duygusu, ekonomiyle tartılır.
Bu açıdan oyun, Marx’tan bir yüzyıl önce, “insanın metalaşması” fikrini sezgisel olarak sahneye taşır.
Bu kitap modern dünyanın da bir kehaneti gibi duruyor ;
Bugün insanlar “sevgi”yi değil,
hanifi yikilmaz isimli okura yanıt verildi
SD
İnce düşünceniz için teşekkür ederim . ❤️