Ünsüz Düşünür
, bir kitap okudu7/10
14 günde okudu
·Okunma: 22 Aralık 2025 10:51
·2025 34. kitabı
Reklam
İslâm’ın erken çağındaki büyük fetihlerin yukarda sayılan iki temel faktörünün dışında demografik olarak da sebepleri vardı. Büyük fetihler ilk başlarda İslâm’ın değil Arabistan’daki nüfus fazlalığı yüzünden komşu ülkelerde buna bir çözüm aramaya itilen Arapların yayılması sonucu idi. Bu ilk bakışta anlaşılacağı üzere ansızın oluşmuş değildi. Onları yarımadada tutan ve kitleler halinde dışarıya gitmelerine engel olan mânianın kuvvetli olduğu zamanlarda bile nüfusun fazlası zaten komşu ülkelere gidebiliyordu. Bu durum bilhassa 6. ve 7. yüzyıllarda Fırat havzasında Filistin ve Güneydoğu Suriye’de çok açıktır. Fetihten önce buralarda oldukça mühim miktarda Arap nüfusu bulunuyordu. Bu yüzden ilk fatihler geldiklerinde buralarda çok sayıda ırkdaşlarını bulmuşlardı.
Rivayetlere göre el-Mukannâ‘ bütün haramları taraftarlarına mübah kılmış. Namaz, oruç gibi bütün şer‘î emirleri, ibadetleri kaldırmış. Taraftarlarına kendisinin Tanrı olduğunu kabul ettirmiş. Âdem Peygamber’den başlamak üzere Hz. Muhammed’e gelinceye kadar bütün peygamberlerin suretinde tecelli ettiğini söylüyormuş. Ondan sonra Hz. Ali ve onu takiben Ebu Müslim olarak görünmüş. “Kullarım beni aslî suretimde görmeye tahammül edemeyecekleri için bu suretlerde tecelli ediyorum. Zira aksi halde nûrumla yanarlar” diyormuş.Bu sözü üzerine taraftarlarından bir kısmı, yanmaya razı olduklarını yeter ki kendilerine aslî suretiyle görünmesi için ısrar etmişler. Bunun üzerine bir öğle vakti güneş ışığını onlara kuvvetle yansıtacak gizli bir tertibat hazırlamış ve bir perdenin arkasına gizlemiş. Geometri bildiği için kurnazca hazırladığı bu tertibatı arkasına almış ve perdeyi kaldırınca oradan kuvvetle yansıyan güneş ışınları bakanları perişan etmiş. Bu olay üzerine ısrarcılar taleplerinden vazgeçmek zorunda kalmışlar.
Bir yanda Hz. Muhammed’in amcasının oğlu ve damadı halife Hz. Ali, diğer yanda Hz. Muhammed’in eşi Hz. Âişe ve bir zamanlar Peygamber’in en yakın ashabından ve ilk Müslümanlardan Talha b. Ubeydullah ve Zübeyr b. el-Avvâm’ın Cemel Vak’ası denilen bu hadisede karşı karşıya gelmeleri hakikaten ilginç bir tecellidir. Zikredilen şahsiyetlerin bu anlamsız savaşın acı sonucunu tuhaf ve acı bir şekilde paylaşmış olmaları hakikaten erken İslâm tarihinin ilginç ve ibretlik bir sayfasını teşkil etmektedir. Böylece bu tarihî ilginç büyük siyasî kırılma noktası olarak Cemel Vak’ası ilerliye yazılacak izleriyle tarihte ve Müslümanların hafızalarındaki acılı yerini almış olacaktır.
Reklam