'Her türlü zorbalığın toplum tarafından yerinde ve gereklilik olarak karşılandığı, beraat kararı gibi her türlü merhamet göstergesinin toplumda tatminsizlik ve intikam duygusu uyndırdığı bir dünyada adaleti düşünmek gülünç değil midir?'
Sayfa 8 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları·Kitabı okudu
Kitabı okurken Rus toplumu ile farklılıklarımız olduğu kadar ortak noktalarımızın da olduğunun bir kez daha farkına vardım. Avrupa'nın arkasında kalmış ancak Türkiye'ye görece daha yakın bir konumda bulunan bu milletin yine Avrupa kadar güçlü bir aristokratik geçmişe sahip olmaması ortak paydamızı genişletiyor sanırım. Toprak beyleri ve doğurduğu aristokrasi ve hatta bir nebze burjuva etkisi, Rusya'da, Avrupa 'da olduğu kadar hayati etkilere sahip değil anladığım kadarıyla. Dostoyevski ve Gonçarov okurken toprak beyi olan karakterler ve hayat verdikleri duygular bize büyük bir gözlem yeteneğiyle yansıtılıyor, burası açık. Ancak, bu ülkede sınıf ayrımı farklılık gösteriyor. Üst sınıf-elit diyebileceğimiz insanların da yokluk çektikleri, çaresizlik içinde boğuştukları bu romanları okuduktan sonra aklımda kalan anılar. Bu yüzden o elit, Avrupa'nın aksine, halktandır Rusya'da. Halkı anlıyor, halktan elitliliğin bir zorunluluğu gereği yeri gelince iğreniyor ancak en son noktada halkla tekrar buluşuyor. Halk olduğu zamanki duygularını elitliğinde hatırlıyor ve en zor anlarında o eski, saf ve çaresiz duygularına sığınıyor. Bu yüzden olmalıdır ki, Rus edebiyatında 'elit' eleştirisi, diğer edebiyatlarda olmadığı kadar sert ve içten şekilde vücut buluyor. Çehov'un bu romanı bu eleştirinin klasikleşmiş ve mükemmel bir örneği. Andrey Yefimiç ve Ivan Dmitriç'in giriştiği münakaşalar toplumun ve elitin kavgası. Delinin ve dahinin, yoksulun ve zenginin, çaresizliğin ve idealistliğin kavgası. Okurken büyük bir keyif alacağınızı şimdiden taahüt edebilirim. Ne demişti İlber Ortaylı geçen aylardaki bir programında;
'Bu Rus toplumu öyle ilginç bir millettir ki, çaresizliği, yoksulluğu, zenginliği, ahlakı ve onursuzluğu bir arada yansıtabilir. Bu değerlere bir arada sahiptirler ve bu
Altıncı KoğuşAnton Çehov · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202687,2bin okunma