Ynsmr
@Fikrinyanus
Reklam
Önceden kestirilen felaketin darbesi yumuşak gelir hazırlıklı insana, ama akılsızlara ve kadere inananlara her olayın görüntüsü yeni, umulmadık, tepeden inme gelir. Ham ruhlar için felaketin büyük bir kısmı felaketin yeniliğinden doğar. Sert sandıkları şeye alıştıkları zaman, insanların daha cesaretle katlandıklarını bilmelisin. Bu yüzden bilge, gelecekteki kötülüklere alışır, başkalarının uzun süre çekerek hafiflettikleri kötülükleri bilge uzun uzun düşünerek hafifletir. Kimi zaman ham ruhların şöyle dediklerini duyarız: “Başıma gelmedik bir bu kalmıştı, biliyordum!” Bilge, her şeyin onu beklediğini bilir. Ne olursa olsun der ki: “Biliyordum zaten!”
Bizi uğraştıran yanılgı şuradan ileri geliyor: Kimseyi olduğu gibi değerlendiremiyoruz, çünkü ona dış süslerini de ekleyerek değer biçiyoruz. Ama bir insan için gerçek değerlendirmeye girişmek ve onun ne olduğunu anlamak istersen, çırılçıplak bak ona; malını mülkünü, mevkilerini, kaderin verdiği sahtelikleri at bir yana. Soy bedenini, bak ruhuna; niteliği nedir, önemi nerededir? Başkalarından mı geliyor büyüklüğü, kendinden mi?
Asıl soru aklın sınırları ne kadar aşabileceği?
“Bakın,” dedi, “sizinle şu anda konuşamayacağım ama eğer Sybil isimli kitabı okumadıysanız, hemen bir tane edinin ve onu okuyun.”
Hayvanın mutluluğu, insanın mutsuzluğu tam da burda yatar!
Her şey kendine özgü mükemmelliği ile değerlidir. Asma, verimliliği ile bilinir; şarap, tadıyla; geyik, hızıyla. Yük hayvanı için sırtı ne kadar güçlü diye sorulur, çünkü tek işlevi yük taşımaktır. Köpeğin ana niteliği koku alma yeteneğidir; iz sürüyorsa, koşması; ısırıp saldırıyorsa cesaretidir. Her insanın yaratıldığı amaç, değerlendirildiği ana nitelik en iyi halde olmalıdır. Peki, insandaki “en iyi” nedir? Akıl. İnsan, aklıyla canlıların önünde, tanrıların ardındadır. Yetkin akıl da insana özgü bir şeydir, öteki nitelikleri hayvanlarla, bitkilerle ortaktır. Güçlüdür, aslan da güçlüdür. Güzeldir, tavus kuşu da güzeldir. Hızlıdır, atlar da hızlıdır. İnsanın bu konularda onların ardında kaldığını söylemek istemiyorum; insanda en büyük ne vardır diye araştırmıyorum. Araştırdığım, ona özgü olan nitelik. İnsanın bedeni vardır, ağaçların da vardır; atılım yapabilirler, istençle hareket edebilirler; vahşi hayvanlar da, solucanlar da öyle. Sesi vardır, köpeklerinki ne kadar daha açık, kartalların ki daha tiz, boğanın ki daha dolgun, bülbülün ki ne kadar yumuşak, akıcıdır! İnsana özgü olan nedir? Akıl.
Reklam