Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş döneminde Türk toplumunun nasıl bir kimlik ve yön izlemesi gerektiğini tartışır. Gökalp’e göre toplumun üç temel hedefi vardır:
Türkleşmek
Türk milletinin diline, kültürüne ve milli kimliğine sahip çıkması gerekir. Yani toplum, kendi öz değerlerini korumalıdır.
İslamlaşmak
Din, toplumun ahlaki temelidir. İslam, sosyal düzen ve değerler açısından önemli bir bağdır ve korunmalıdır.
Muasırlaşmak (Çağdaşlaşmak)
Batı’nın bilimini, teknolojisini ve ilerlemesini almak gerekir. Ancak bu yapılırken milli ve dini kimlik kaybedilmemelidir.
Ana Fikir;
Gökalp, bu üç unsurun bir arada uyumlu şekilde var olabileceğini savunur. Yani:
• Hem Türk kimliği korunmalı,
• Hem İslam ahlakı yaşatılmalı,
• Hem de modern dünyaya ayak uydurulmalıdır.
Kısaca: “Kimliğini kaybetmeden modernleşmek” kitabın temel mesajıdır.