Kaudupul
@Geceprenses
Bir yanım devlet devirir, bir yanım kendine yenilir.
274 okur puanı
Nisan 2022 tarihinde katıldı
Puan vermedi
Wael B. Hallaq’ın kaleme aldığı İmkansız Devlet kitabı, “İslam devleti mümkün mü?” sorusunu ters yüz ediyor. Yazarın temel tezi: Modern devlet, yapısı gereği İslami olamaz çünkü modern devlet ile İslam’ın ahlaki-hukuki paradigması birbirine tamamen zıttır.
Egemenlik, yani yasama tekeli devlettir. Pozitif hukuk, yani kanun ahlaktan bağımsızdır ve devletin iradesiyle konur. Bürokrasi, yani vatandaşı nesneleştiren tektipleştiren devasa idari aygıt. Ulus, yani cemaat yerine yapay millet kurgusu. Şiddet tekeli, yani meşru şiddet kullanma hakkı bir tek devlete aittir. Hallaq'a göre modern devlet bunlardan oluşur.
İslam hukuku = Şeriat ise tam tersidir: Hukukun kaynağı vahiy ve içtihattır, merkezi otorite değil. Egemenlik Allah’a aittir. Ahlak ile hukuk iç içedir. Toplum cemaat esaslıdır. Kadı, devlet memuru değil, toplumsal bir hakemdir. Hallaq bu yüzden “İslam devleti” söyleminin bir oksimoron olduğunu söyler. Modern devletin elbisesini İslam’a giydirmeye çalışmak, iki farklı paradigmaya tecavüz etmektir.
Hallaq, 19. yüzyılda Avrupa’nın İslam dünyasını işgal ederken sadece toprağı değil, hukuku da işgal ettiğini anlatıyor.
Şeriat, kadılar, müftüler, vakıflar ağı ile yaşayan, yerelden beslenen bir sistemdi. Kolonyal yönetim, şeriatı “aile hukuku”na hapsetti. Ceza, ticaret, anayasa hukukunu Batı’dan ithal kodlarla değiştirdi. Böylece şeriat, hayatın bütününü düzenleyen ahlaki bir çerçeve olmaktan çıkıp, nikah-talaktan ibaret bir “müzelik” alana dönüştü. Bugün “İslam devleti kuracağız” diyenler, aslında kolonyalizmin parçaladığı bu yapıyı, yine modern devletin araçlarıyla diriltmeye çalışıyor. Bu da Hallaq’a göre imkansız.
Reklam
Denetlenmemiş bir yürütme, adaletten kaçmış keyfi bir güçtür.
Modern olmayı, seküler olmak zanneden ve aşkı cinsellikten ibaret olarak gösteren bir kitaptı. Kemal ve Füsun'un aşkının cinsellikle başlaması, Kemal'in sadece Füsun'un bedeniyle ilgilenmesi, Füsun'un ruhuyla, karakteriyle hiç ilgilenmemesi ve Sibel'i aldatması kitabı beğenmeme nedenlerim. Onun dışında kitap gayet akıcı ve merak uyandırıyor.
İslamcılık sadece İslami dünyadaki Batılı ülkelerin politik ve askeri pratiklerine karşı derinden gelen hınç ve sosyal adaletle ilgili değildir. O, sosyal adaletsizliğin, politik yolsuzluğun ve Batılı politik hakimiyetin ahlaki yönden eleştirisini öneren bir şekilde politize olmuş ahlaki bir harekettir.
Modern öncesi dönemde yoksulluk, kıtlık ve salgın hastalık doğanın işleriyken ve engellenemezken bugünlerde çoğunlukla insan işi olduğu iddiasıdır. Kapitalizm, endüstriyalizm ve ortaya çıkan doğal ortamın yıkımı doğanın işi değil sözde ilerlemenin etkileridir.