Hasan Ömer
@Hasanomer
Şu ömür merdiveninde, herkesin derdi diğerine hikâye...
Öğenci
BUÜİF/BUÜSBE - D. Tarihi (YL)
Bursa
Demircik/Xanthi-Greece, 19 Kasım
154 okur puanıMayıs 2020 tarihinde katıldı
Reklam
Yazar eserine başlamadan önce Müslümanların 7. yüzyılda gerçekleşen fetihlerle Yunan, Eski İran, Zerdüştlük, Sabiîlik, Hinduizm ve Buddizm gibi dinlerle temasa geçmeye başladığından bahseder. Daha sonra karşılaşılan ve ilişki kurulan kültürlerin ve dinlerin etkisiyle ortaya konan önemli eserlerden detaylıca bahsedip, Bîrûnî’nin nereli olduğu, nerede doğduğu, aldığı eğitimi, kişiliği ve eserleri hakkında bilgi verir. Onun doğumu hakkında Yâkut İbn Ebî Usaybia’nın vermiş olduğu tarihle öğrencisi Ebu’l-Fazl es Serahsî’nin verdiği bilgiyi karşılaştırır. Ayrıca Bîrûnî’nin ilmi çalışmalarını on yedi yaşında yapmaya başladığından, ilk büyük eseri olan El- Âsâru’l- Bâkiye’den ve İbn Sina ile fizik, astroloji gibi konular hakkında tartıştığından, Arapça, Farsça, Rumca, İbranice ve Sanskritçe bildiğinden bahseden yazar onun Hint’le nasıl temasa geçtiğinden tıp, eczacılık, felsefe ve astroloji gibi konular hakkında Sanskrit’ten Arapça’ya çeviri yaptıktan sonra Yunan kültürüne yöneldiğinden bahseder. Yazar, Bîrûnî’nin kültürleri başarılı bir şekilde birbirine aktarmasından dolayı aldığı övgülere de yer verir. İlmi kişiliği hakkında objektif, akılcı, eleştirel, araştırmacı ve karşılaştırma metoduna önem verdiğinden birçok yerde bahsederken, bununla birlikte dini kişiliği hakkında da Bîrûnî’nin taassubu sevmediğinden, ayet-hadislere önem verdiğinden ve bilgisinin birçok mezhep farklılıklarını kapsayacak şekilde geniş olduğundan bahseder. Daha sonra Bîrûnî’nin tarih anlayışı ve metodu hakkında bilgi verirken Tenkîhu - Tavârih, Târîhu Eyyâmi’s-Sultan Mahmûd gibi eserlerinin günümüzde mevcut olduğunu dile getirip, Onun tarih çalışmalarının önemli bir kısmını Dinler Tarihi oluşturması bakımından ayrı bir başlık altında değerlendiren yazar bu konu hakkında detaylı bilgiler verir. Yazar,
"Tarihi İsa'nın Arayışı" olarak bilinen Batı ruhunun dönemsel hareketinin sayısız yan ürünlerinden biri olan tarihsel öz arayışına ilişkin çalışmaları takip etmektedir. Aydınlanma, Hristiyanlık bildiğimiz şekliyle Nasıralı İsa'dan kaynaklanmadı. Ancak Hristiyanlık, İsa'nın ölümüyle Tanrı'nın sağına yükseltildiği ve zamanın sonunda kozmik yargıda oturmak için Adem'in cennetsel oğlu olarak geri döneceği inancı etrafında şekillendi. Tarihsel İsa, ikinci ve üçüncü yüzyıllarda yavaş yavaş tanrılığa yükseltildi. Bu gelişme, modern eleştiriler aldı. Nasıralı Isa'yı (tarihsel İsa) sözde imanlı Mesih'ten (Mesih, Pavlus'un ilk itiraflarında ve dördüncü ve sonraki yüzyılların inanç formülasyonlarında cisimleşmiştir) ayırt etmek için bilim adamları tarihsel İsa arayışı, İsa'nın kim olduğunu ve ne söylediğini bir dereceye kadar belirsizleştiren Hıristiyan katmanından kurtarma ve İsa'nın dinini, İsa hakkındaki dinden ayırt etme çabasıdır. Bu arayış, ilk eleştirinin ortaya çıktığı on sekizinci yüzyıldan beri devam ediyor. Bilim adamları, dini kontrolden bağımsızlıklarını ileri sürdüler. On dokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda da azalmadan devam etti. Nasıralı İsa'nın kim olduğunu bulanlar şu soruları yanıtlamaya çalışmışlardır: İsa'nın adını taşıyan dinde İsa'nın sözleri ve eylemleri biçimlendirici bir rol oynuyor mu? İsa'nın yaşamı ve ölümü etrafında oluşan din hakkında söyleyecek bir şeyi var mı? Yoksa ilk Hıristiyanlar, Nasıralı İsa ile çok az veya hiç ilgisi olmayan bir din için bahane olarak onun adını ve ölümünü ödünç mü aldılar? Yazarımız çok detaylı bir şekilde hepsini kaleme almakta ve sonuç olarak tarihsel isa araştırmalarının Hıristiyanlığın dışındaki kaynakların da isa'nın tarihsel kimliğinin ortaya konmasında kullanılabileceğini ortaya koyması "diyalog çağı" olarak
Yazarımız önsözünde “bu hareket, bir yandan İsrail kabilelerini bir araya toplama ve Siyon’u yeniden canlandırma gibi Yahudi söylemlerini, diğer yandan da Mesihi Çağ’ın gelmekte olduğu, İsa’nın kurtarıcılığı ve tanrılığı gibi Hıristiyanlığa özgü kavram ve söylemleri bir araya getirerek Yahudilik ile Hıristiyanlık karışımı bir dinsel düşünceye öncülük etmiştir” ifadesi ile bu hareketin ortaya çıkış serüvenini en iyi şekilde özetlemektedir. Ayrıca, bu Kilise mensuplarının kendilerini “Mesih İsa’nın Son Gün Azizleri” olarak adlandırdıklarını ve “Mormon Kilisesi” adını pek tercih etmediklerini ifade etmektedir. Eserin giriş kısmında ise “Mormon Kilisesi’nin Ortaya Çıktığı Dönemde Amerika’daki Siyasi, Sosyal ve Dini Yapı” başlığı ile Amerika kıtasında ekonomik ve sosyal kriz ile bunun tetiklediği büyük dini canlanmadan ve farklı Protestan grupların birbirinden mensupları kapmaya yönelik mücadelelerini ele almaktadır. Yine giriş kısmında ele alınan “Mesih İsa’nın Son Gün Azizleri Kilisesi’nin Kurucusu Joseph Smith’in Kimliği ve Kişiliği” başlığında ise Joseph Smith’in hayatı ve kişiliği ile ilgili yazılmış kaynakların şüpheli olduğu vurgulanmakta ve Yazar, bu durumun temel nedenini Joseph Smith ve taraftarlarının dini inanış ve uygulamalarına dayandırmaktadır. Kitabın devamında yazar, Joseph Smith'in vizyonları, Mormon kitabının ortaya çıkışı, Kilise’nin tarihsel gelişimi ve kurumsallaşması, Joseph Smith’in öldürülmesi ve sonrasındaki gelişmelerden bahsedilmektedir. Mesih İsa’nın Son Gün Azizleri Kilisesi, “kuruluşunun temellerini Joseph Smith’in görmüş olduğu vizyonlarına dayandırmaktadır.” Joseph Smith’in, olağanüstü bir tecrübe süreci olan ilk vizyonunda Baba Tanrı ve Oğul İsa olduğunu ima ettiği iki kişiyle karşılaştığını ve onların kendisine mevcut Hıristiyan
