Biraz uzun oldu lakin buna değecek bir romandı, sabırlı okumalar :)
SAATLERİ AYARLAMA ENSTİTÜSÜ
Roman, büyüsünü kaybetmiş bir dünyada büyü aramadır. İşte tam olarak a.h.tanpınarın bu romanıda bizi bu dünyadan biraz uzaklaştırıp kendi büyüsüne kaptırıyor. Birçok karakter içeren bu roman bunu yaparken o kadar güzel betimlemeler, hicivler, imgesel anlatımlar ( Abdüsselam beyin evi, osmanlının dağılması gibi ) ve psikolojik tasvirler kullanıyor ki etkilenmemek imkansız bir hal alıyor.
Genel olarak Tanzimatla birlikte hayatımıza bir ikiliğin girdiğinden ve doğu- batı arasında sıkışmamızdan bahseden bu romanda ana karakteri esasen hayri irdaldır ve doğuyu/ osmanlıyı temsil eder. En önemli yan karakterimiz ise sivri zekasıyla Halit ayarcıdır ve o da batıyı temsil etmektedir. Romandaki diğer karakterler de bu doğu-batı ekseninde anlatılır. Ve aralarında daima bir çatışma söz konusudur.
Hayatının son aşamasında olan Hayri İrdal kendi ağzıyla hikayesini anlatmaya başlar. İlk önce askere gitmeden önceki elinde doğru düzgün bir işi olmayan Hayri çıkar karşımıza. O dönemlerinde Muvakkit Nuri Efendi ile tanışır, onun saatçi dükkanında çalışır. Sağlam bir gelenekten gelen, dinlemesini ve anlatmasını son derece iyi bilen, hayati konularda doğru tespitlerde bulunan, insan üzerinde olumlu etkiler bırakan Nuri efendiyle çalışırken saatlere olan ilgisi artar ve ondan, öğrendiklerinin o zamanlar ne kadar önemli olduğunu farkına varmasa da birçok şey öğrenir.
Gerek bu kısım gerekte kitabın genelinde zaman felsefesiyle de karşılaşırız. Hayri, Nuri efendi ve onun saatlerle olan alakasından bahsederken insanı aynı saat gibi gördüğünü anlatır okuyuculara. İnsanın en önemli icadı olan saat ve mahiyetine dair birkaç sözünü zikreder.
Daha sonra Nuri Efendinin vefatıyla birlikte bir türlü dikiş tutturamaz ve en sonunda askere gider. Geldikten sonra da
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
İlk kitap analizim :)
DEĞİRMEN - SABAHATTİN ALİ
3 bölümden oluşan bu öykü kitabının birinci kısımdaki ilk dört öyküsü fani olan aşktan, onun uğruna yapılan kahramanlıklardan, uğruna verilen duygulardan bahsetmektedir. Son öyküsünde ise adeta okuyucuya tüm bunlardan öte bir hakikat var o da ölüm hakikatidir mesajını vermiştir. Birden bire sönen kandillerin neden söndüklerini, kimin söndürdüğü hakikatini arayan bir kahraman çıkar karşımıza son öyküde. Kahraman tam hakikati görürken kitabına şöyle yazar ‘’Lakin artık bir hakikat dünyasını görmek üzere olduğum muhakkak. Gittikçe kuvveti artan bir ışık bana yaklaşıyor, yaklaşıyor... Etraf gittikçe aydınlandı… Ah… İşte, işte o kandilleri birdenbire söndüren o kuvvet’’ Anlıyoruz ki yazar ölümü ve yaşamı bir kandile benzetmiştir. İnsan ise o kandilin ta kendisidir, ölümü ve yaşamı içinde barındıran, kendi hakikatini bulmak üzere yanan ve en sonunda o hakikate teslim olan insan. Ve tüm bunların ötesinde o kandili söndüren Allah. Yazar öykü içerisinde allahın gücünden kuvvetinden de satır aralarında bahsetmektedir. Aynı zamanda ahiretin güzelliğine atıfta bulunmaktadır:
‘’ Ah...Yanmak isteyen kandilleri sebepsiz yere birdenbire söndüren kuvvetin bu alevi saklayacak kadar güzel yerleri var mıydı acaba?’’
İkinci bölümde ‘’ Bir delikanlının hikayesi, Bir gemici hikayesi, Bir orman hikayesi, Kanal, Candarma bekir ve sarhoş’’ olmak üzere altı öykü bulunur. Bu öykülerinde bir günahkarın saflık karşısında kendi kendine hesap vermesinden,hakkını bilmekten ve onun için bir şeyler yapmanın öneminden, bunu olması gerektiği gibi, doğru bir yolla yapmaktan ve sıra bana gelmez diye başkasının çiğnenen hakkını görmezden gelmenin nelere yol açacağından bahseder.
Kitabın üçüncü kısmında ise ‘’ bir cinayetin sebebi ve siyah fanila için ‘’ diye iki öykü yer